باشگاه آلومينيوم: حدود ۲۷ سال از آغاز پروژه نفلين سينيت براي توليد آلومينيوم در سراب ميگذرد و متأسفانه در طول اين سالها اين پروژه خاک خورده و خبري از اجرايي شدن آن نيست.
نفلين سينيت، پروژهاي که ۲۷ سال است خاک ميخورد
بهگزارش باشگاه آلومينيوم بهنقلازخبرگزاري تسنيم، يكي از کارشناسان مطلع درباره پروژه نفلين سينيت براي توليد آلومينيوم در سراب ميگويد: حدود 27 سال از آغاز اين پروژه براي توليد آلومينيوم در سراب ميگذرد و متأسفانه در طول اين سالها اين پروژه خاک خورده و خبري از اجرايي شدن آن نيست. اخيراً هم با استدلال عدم توجيه بحث تغيير طرح آنهم با گذشت اينهمه سال و صرف هزينههاي بسيار مطرح شده است، اين در حالي است که اين پروژه تمام تأسيسات لازم را براي آغاز فعاليت داشته و حتي بررسيها نشان ميدهد با اجرايي شدن آن بخشي از نياز کشور در صنعت آلومينيوم تأمين خواهد شد.
وي گفت: قرار بر اين بود با محدوديت منابع بوکسيت در داخل و وارداتي بودن اين ماده اوليه فکر اساسي براي اين موضوع شود که در نهايت با کشف ذخاير نفلين سينيت در شمال کشور امکان بوميسازي توليد آلومينيوم در داخل ميسر شود، بر همين اساس عمليات اجرايي کارخانه صنعتي توليد آلومينيوم در شهرستان سراب آغاز شد اما متأسفانه تاکنون بعد از گذشت بيش از 27 سال هنوز پيشرفت فيزيکي زيادي در اين مجموعه که يکي از پروژههاي نيمهتمام قديمي شمال غرب کشور است ديده نميشود و مردم سراب همچنان منتظر افتتاح اين طرح هستند.
اين کارشناس مطلع با اشاره به اينکه سنگ معدني "نفلين سينيت" بعد از فرآوري به پودر آلومينا تبديل و بعد از طي فرآيندهاي ديگر به آلومينيوم تبديل ميشود، اظهار داشت: آلومينيوم جزء فلزات استراتژيک است و در بخشهاي نظامي و صنعتي مورد استفاده قرار ميگيرد. البته با وجود نيازمندي زياد کشور به آلومينيوم در تأمين مواد اوليه همچنان مشکل داريم و پودر اکسيد آلومينيوم را وارد ميکنيم.
حسني با اعلام اينکه «در حال حاضر 90 درصد مواد اوليه آلومينيوم را وارد ميکنيم»، افزود: تکنولوژي تبديل سنگ نفلين سينيت به پودر آلومينا فقط در اختيار روسيه است و در کشور ما فقط در جاجرم بوکسيت آلومينيوم داريم.
وي در پاسخ به اين پرسش که آيا 10 درصد مابقي مواد اوليه توليد آلومينيوم در کشور توليد ميشود، افزود: در حال حاضرما بوکيست آلومينيوم وارد کرده و در فرآيندي 40 تا 60 درصد آن را به آلومينيوم تبديل و مابقي آن تبديل به ضايعات ديگر ميشود.
اين کارشناس مطلع با بيان اينکه عمده واردات مواد اوليه آلومينيوم از کشورهاي آفريقايي انجام ميشود، گفت: بهصورت کلي پودر آلومينا خروجي اين معدننفلين سينيتسراب است. تکنولوژي اين فرآيند فقط در اختيار روسيه است، آنها در يک کارخانه 1ميليون تُني و يک کارخانه 200هزار تُني اين فعاليت را انجام ميدهند.
حسني با اعلام اينکه معدن سراب 120 ميليون تن ذخيره نفلين سينيت براي صد سال دارد، تصريح کرد: متأسفانه با اين ميزان ذخيره هنوز بهرهبرداري از اين معدن با کندي انجام ميشود شايد يکي از دليل کندي اجراي اين پروژه منافع واردکنندگان بوکسيت باشد.
وي در پاسخ به اين پرسش که آيا بخش خصوصي علاقهاي به سرمايه گذاري در اين معدن ندارد، گفت: اين معدن زير نظر ايميدرو است و متأسفانه با وجود تمايل بخش خصوصي اين معدن هنوز واگذار نشده است. البته برخي براي منافع بيشتر در صددند پروژه ديگري را جايگزين اين طرح کنند، اين در حالي است که تمام تأسيسات زيربنايي از جمله آب و برق براي اين معدن که در زمين مرغوبي قرار دارد تهيه شده اما حدود 27 سال است که اين پروژه افتتاح نشده است.
وي گفت: در سال 82 آقاي جهانگيري وزير صنعت وقت اين پروژه را کلنگزني کرد، اظهارداشت: درحال حاضر 14 سال از مراسم کلنگزني ميگذرد و در اين مدت اين معدن سالي 5 تا 6 ميليارد رديف بودجه دريافت کرده است به اين صورت که در اين سالها دو تا سه ميليارد هزينه معدن شده و سه ميليارد هم بابت حقوق کارکنان معدن صرف شده است.
اين کارشناس معدن اضافه کرد: در کارخانجات بزرگ اصولاً نخست بحث ساخت پايلوت انجام شده و سپس طرح در سطح وسيع اجرايي ميشود. در پروژه معدن سراب هم پايلوت آن در آذرشهر ساخته شد و نتايج موفقي بهدست آمد. متأسفانه امروز بحث تغيير اين معدن به يک طرح گردشگري و موارد ديگر مطرح است. حتي به آنها گفتهايم "اگر ميخواهيد اين پروژه تغيير پيدا کند لااقل در حوزه فولاد فعاليت کنيد" اما آنها معتقدند اين پروژه توجيه ندارد.
وي تصريح کرد: ميگويند خروجي اين پروژه زير 20 درصد است و صرفه اقتصادي ندارد اما اين حرف درستي نيست زيرا بررسي اين پروژه نشان ميدهد خروجي اين معدن کربنات سديم و کربنات پتاسيم است. متأسفانه با ارائه اطلاعات نادرست به آقاي نعمتزاده گفته بودند روسها که خود داراي تکنولوژي تبديل سنگ نفلين سينيت به پودر آلومينا هستند معدن خود را تعطيل کردهاند اما وقتي هيأتي به روسيه رفت و اين کارخانه را مورد بازديد قرار داد مشخص شد که کارخانه کار ميکند.
حسني اضافه کرد: سپس اعلام شد که اين پروژه هزينه بالاي 500 تا 600 ميليون دلاري ميخواهد و حتي يک هلدينگ روسي آمادگي خود را اعلام کرد و قرار شد 10 تا 15 درصد سرمايهگذاري را طرف ايراني انجام دهد و مابقي با هلدينگ روسي باشد که در نهايت اين موضوع بهبهانه کار مطالعاتي به نتيجه نرسيد.
بهاعتقاد وي، از سال 82 که اين پروژه افتتاح شده هنوز براي اجراي آن شک دارند. جالب اينجاست 9 ميليون دلار در سال 92 به يک شرکت آلماني داده شد تا اين پروژه را مطالعه کند که آيا اصلاً توجيه اقتصادي دارد يا ندارد. متأسفانه اطلاعات درستي در اختيار اين شرکت قرار نگرفت و در نهايت به ايميدرو اعلام شد که اين پروژه صرفه اقتصادي ندارد.
وي افزود مطالعات اين پروژه انجام شده و آمادۀ اجرا است: آقايان بعد از 20 سال هنوز بهدنبال مطالعه هستند، بهنظر ميرسد وزارت صنعت اصلاً همتي براي اجراي اين پروژه ندارد، اين در حالي است که اگر اين کارخانه ايجاد شود طرح اشتغالزايي بالاي صد هزار نفر در منطقه سراب ايجاد شده و حتي جمعيت اين شهر دو برابر ميشود. اين کارخانه توانايي توليد 200 هزار تن پودر آلومينا در سال را دارد حتي امکان توليد 114 هزار تن کربنات پتاسيم و حدود 25 هزار تن سديم هم وجود دارد. کنار اين موضوعات توانايي توليد 3.5ميليون تن سيمان در سال در اين کارخانه است.
پيشتر، مهدي کرباسيان معاون وزير صنعت، معدن و تجارت در سال 94 در حاشيه مراسم کلنگزني مخزن 30هزار مترمکعبي مجتمع نفلين سينيت سراب در جمع مديران و اقشارمختلف مردم شهرستان سراب گفته بود: آلومينيوم از ماده معدني بوکسيت و نفلين سينيت حاصل ميشود که با توجه به ذخاير اندک بوکسيت در کشور، نفلين سينيت جايگزين مناسبي براي آن است.
وي اعلام کرده بود "ايميدرو اولويت اصلي و اول خود را عملياتي کردن مجتمع نفلين سينيت سراب قرار داده است، به همين منظور براي انتقال دانش فني و طراحي نقشه کار با شرکت اتوتک آلماني فنلاندي که از معتبرترين شرکتهاي بين المللي است قراردادي را در آذرماه 93 منعقد کرديم که مبلغ آن 10ميليون يورو ميباشد".
کرباسيان در پاسخ به انتقاد امام جمعه و نماينده سراب در مورد تأخير 18ساله در آغاز طرح نفلين سينيت سراب اظهار کرد: از طرف تمام دولتمردان از مردم سراب عذرخواهي ميکنم. البته اعمال تحريمها از طرف قدرتهاي جهاني و نيز ضعف مديريتي دو عامل اصلي تأخير طولانيمدت در اجراي اين پروژه هستند. تا دوماه آينده مناقصه بين الملي براي اين طرح برگزار ميشود.
در حال حاضر حدود دو سال از عذرخواهي کرباسيان براي عدم اجراي پروژه نفلين سينيت سراب ميگذرد اما هنوز خبري از اجراي اين طرح نيست.
