باشگاه آلومینیوم: صنعت آلومینیوم ایران و جهان، روزها و هفته‌های پر‌تلاطمی پشت سر می‌گذارد. از یک‌سو کاهش ظرفیت تولید مواد اولیه توسط چین و سیاست‌های سخت‌گیرانه محیط زیستی آن کشور در کنار بعضی دیگر از عوامل باعث افزایش قیمت جهانی آلومینیوم شده‌است و از سوی دیگر در داخل کشور، مشکلات تولید و عرضه مواد اولیه آلومینیوم، معضلات تولید و ناهماهنگی‌های بدنه صنعت آلومینیوم کشور در کنار عدم نظارت و توجه دقیق به اوضاع این صنعت از سمت دولت‌مردان و به‌ویژه وزارت صنعت، معدن و تجارت که می‌تواند و باید نقش یک متولی را برای این صنعت استراتژیک بازی کند، وضعیت نابسامانی را برای آلومینیوم‌کاران رقم زده‌است.
صادرات آلومینیوم کشور ما باید محصول محور باشد نه شمش محور!
صنایع پایین‌دستی باید قدرت رقابت با محصولات وارداتی را داشته باشند
در شرایط رکوداقتصادی حاکم بر کشور و عدم امکان رقابت برای تولیدکنندگان داخلی و در نبود یک نظارت درست، ورود بی‌رویه محصولات بعضاً بی‌کیفیت و ضعیف آلومینیومی خارجی ارزان‌قیمت به بازار داخلی نیز مزید بر علت شده و تولیدکنندگان داخلی در حل مشکلات اقتصادی و تولیدی خود درمانده شده‌اند.
افزایش تعرفه پروفیل آلومینیومی از 10 به 20 و تاثیرات آن بر بازار‌داخلی آلومینیوم و همچنین دیگر مسائل جاری صنعت آلومینیوم ما را بر آن داشت تا پای صحبت آقای «هوشنگ گودرزی»، رئیس محترم سندیکای صنایع آلومینیوم ایران و سرپرست شرکت آلومینیوم پارس بنشینیم و نظرات و دیدگاه‌های گوناگون ایشان را در این‌زمینه‌ها جویا شویم.
متن این مصاحبه که توسط خبرنگار نشریه آلومینیوم آنجام شده است را با هم می‌خوانیم:
v پس از واکنش سندیکای صنایع آلومینیوم به عدم عرضه، قیمت‌های کاذب و انجام فعالیت‌هایی در این زمینه، انجام مکاتبات با وزارت صنعت،معدن و تجارت و برگزاری جلسات با مسئولین ذی‌ربط، اخیراً شنیدیم که در زمینه تعرفه‌ها از جمله تعرفه پروفیل هم اقداماتی انجام گرفته است و به نتیجه رسیده است. لطفاً درمورد این اقدامات و اینکه آیا برای دیگر محصولات آلومینیومی نیز بازنگری صورت خواهد گرفت یا نه توضیحاتی ارائه فرمایید.
اخیراً دستوری از طرف وزیر محترم صنعت، معدن و تجارت، آقای شریعتمداری خطاب به زیر‌مجموعه هایشان صادر شده است که تعرفه‌های محصولات داخلی را بازبینی‌کنند. چراکه کتاب تعرفه که در حال حاضر در دست است در سال 1394 تهیه شده و در سال 1395 اجرایی شده‌است. پیش‌از این قرار بود که در پایان سال 1395 تعرفه ها بازبینی شود و با توجه به عدم انجام آن، قرار شد که هم‌اکنون اتفاق بیفتد. براساس این دستور به تمامی ارگان‌ها و تشکل‌های مربوطه از‌جمله سندیکای صنایع آلومینیوم مکاتباتی انجام گرفت تا برای 4 سال آینده تعرفه‌ها را براساس تولید داخلی پیش‌بینی نمایند.
به‌این منظور مکاتباتی از طرف وزارت صنعت،معدن و تجارت و مرکز توسعه صادرات انجام گرفت و فرم‌های مربرطه برای نمایندگان شرکت‌های مختلف تولید کننده ارسال شد. شرکت‌ها نیز براساس واقعیت‌ها، برای تمام محصولات داخلی تعرفه‌هایی پیش‌بینی و به وزارتخانه باز‌گرداندند. قرار است که این تعرفه‌ها در وزارت صنعت مورد بررسی قرار گیرد و تعرفه‌های سال آینده براساس همین پیش‌بینی‌ها صورت پذیرد. بنابراین تمامی محصولات تعرفه‌هایشان بازبینی‌شده و یا خواهد شد و احتمالاً تا پایان اسفند مشخص و در کتاب تعرفه سال آینده اعمال خواهد شد.
v در خبرها داشتیم که تعرفه واردات پروفیل آلومینیوم از 10 به 20 تغییر یافته است.این تغییر در تعرفه چگونه بوده است؟
در بعضی از محصولات از جمله پروفیل اعتراضات زیادی وجود داشت و بنابراین، ما به کمیسیون ماده 1 مراجعه و صحبت کردیم و بعضی از محصولات از جمله پروفیل آلومینیوم تعرفه‌هایشان تغییر کرد.
بحث خیلی مهمی که باید به آن توجه کرد این است که برای حمایت از صنایع پایین‌دستی باید جلوی واردات به‌نحوی گرفته شود و این امر با همین مسئله افزایش تعرفه‌های واردات محصولات است که در حال بازنگری است.
لزوم جلوگیری از واردات محصولات آلومینیومی به این دلیل است که فعلاً قیمت مواد اولیه ما نسبت به قیمت مواد اولیه تولیدکننده‌های مشابه خارجی بالاتر است و در نتیجه هزینه‌های تولید آن‌ها کمتر است و آن‌ها قادر به تولید محصول ارزان‌تر هستند و ما حتماً باید بازار داخلی را حفظ کنیم. همینطور ما باید هزینه‌های فایننس برای سرمایه‌های در گردش داخل کشور که بسیار بالاتر از خارج از کشور است را کاهش دهیم تا صنایع تولید به‌نحوی حمایت شوند که قدرت رقابت با خارجی‌ها را داشته باشند و در‌واقع توان تولیدی آن‌ها را بالا ببریم.
v پیش‌بینی شما از وضعیت صنعت آلومینیوم تا پایان سال چه در داخل و چه وضعیت جهانی آلومینیوم چگونه است؟
به‌طور عمومی پیش‌بینی‌هایی که وجود دارد معمولاً بین 75 تا 80 درصد عملیاتی می‌شود و خیلی نمی‌توان به پیش‌بینی‌ها استناد کرد. ولی درمورد پیش‌‌بینی‌های نوسانات آلومینیوم در یک سال آینده بین 1900 تا 2150 دلار بوده است و اگر میانگین این نوسانات را در نظر بگیریم، چیزی حدود 2000 تا 2050 دلار را برای قیمت جهانی آلومینیوم باید متصور بود و هم اکنون علی‌رغم اینکه مدتی قیمت آلومینیوم تا 2200 هم بالا رفته بود ولی بازهم به حدود 1990 تا 2050 بازگشته است.
در مورد بازار آلومینیوم داخلی هم امید ما سامان گرفتن بهتر آن است و امیدواریم که صادرات ما به‌شکل محصول محور باشد به‌جای شمش محور!
اتفاقی که در بازار جهانی تأثیرگذار بوده است، کاهش تولید آلومینا به‌دنبال عقب‌نشینی چین و در‌نتیجه افزایش قیمت آلومیناست و اخیراً با توجه به راه‌افتادن تدریجی بازار چین، شرکت‌های تولیدکننده بالادستی نیز شروع به تولید بیشتر خواهند کرد و این تولید بیشتر گرچه ممکن است باعث کاهش قیمت‌ها شود ولی سوددهی را بالا خواهد برد.
چراکه هر چیزی که مقدار بیشتری تولید شود، هزینه‌های ثابت آن به حجم بیشتری از تولیدات سرشکن می‌شود و در نتیجه محصول نهایی ارزان‌تر تولید می‌شود و این باعث سوددهی بیشتر می‌شود.
پس کاهش نرخ LME نشان‌دهندة مشکلی در این صنعت نیست بلکه این رونق صنعت است که باعث کاهش قیمت می‌شود. برای مثال ممکن است 100 هزارتن تولید کنید و برای هر تن 10 دلار سود ببرید در‌صورتیکه ممکن است برای تولید 50 هزار تن، 15 دلار سود ببرید و سود شما در حالت اول بیشتر خواهد بود.
امیدواریم که این‌گونه رونق‌ها به صنایع پایین‌دستی ما هم برگردانده شود و افزایش قیمت‌هایی که حاصل فروش کمتر بوده است با تولید بیشتر تعدیل شود و کاهش بیشتری پیدا کند. البته این قطعاً در جهت سیاست‌های دولت نیز خواهد بود. چراکه به‌طور طبیعی دولت همیشه به‌دنبال کنترل افزایش قیمت و جلوگیری از تورم است و این تنها زمانی اتفاق می‌افتد که تولید شما افزایش یابد.
وقتی که ظرفیت تولید چه بالادستی‌ها و چه پایین‌دستی‌ها پایین باشد، هزینه‌های سر بار تولید بیشتر است و سوددهی صنایع ما پایین خواهد آمد و افزایش ظرفیت تولید خطوط باعث کاهش هزینه‌های سربار خواهد شد.
امیدواریم که حجم تولید ما در صنعت آلومینیوم به همان 5/1 میلیون تنی که طبق سند چشم‌انداز 1404 پیش‌بینی شده است برسد و تلاش زیادی هم در این زمینه در حال انجام است و این تولید 5/1 میلیون تن قطعاً گام مؤثری برای تولید داخلی خواهد بود.
- · آیا به‌نظر شما کشور ما قادر خواهد بود که به‌تولید 1/5میلیون تن که در سند چشم‌انداز برای سال 1404 پیش‌بینی شده است برسد؟
طرح‌های افزایش تولید در هر کشوری نیاز به سرمایه‌گذار دارد. بعد از معاهده برجام، گرچه راه برای سرمایه‌گذاری‌های خارجی باز شد، اما هنوز هم بسیاری از سرمایه‌گذاران به‌دلیل تهدیدات آمریکا و به‌خصوص رئیس‌جمهور جدید آمریکا و تبلیغات سوء او، از سرمایه‌گذاری در ایران می‌ترسند و با توجه به اینکه آن‌ها مراودات بسیاری بیشتری با آمریکا دارند از سرمایه‌گذاری در ایران فاصله می‌گیرند و امیدواریم که این مسئله مهم به‌نحوی حل بشود و بتوانیم به اهداف خود در زمینه سرمایه‌گذاری جدید و افزایش تولید تا مرز 1/5 میلیون تن تا سال 1404 برسیم.
- · با توجه به میزان ظرفیت و میزان تولید ورق آلومینیوم کشور درحال‌حاضر، به‌نظر شما چه مقدار تقاضای دیگر در این زمینه وجود دارد و چه مقدار دیگر نیاز به سرمایه‌گذاری و یا ایجاد کارخانه‌های جدید و یا افزایش ظرفیت موردنیاز است؟
آمار واردات ورق نشان می‌دهد که هر آنچه تولیدکنندگان داخلی درحال‌حاضر تولید می‌کنند، تماماً جذب بازار می‌شود و آمار واردات در این زمینه، آمار قابل‌توجهی نیست. شاید دلیل اصلی آن این است که صنایع پایین‌دستی مصرف‌کننده ورق هم در چند سال گذشته محدودتر شده‌اند. چرا که بسیاری از صنایع تولیدی که از ورق آلومینیومی استفاده می‌کردند مثل صنایع خودرویی اتوبوس و یا مسکن محدودتر شده‌اند.
امیدواریم که در سال‌های آینده، رکود تورمی که ایجاد شده از بین برود و به‌محض اینکه بازار رونق بگیرد، تولید هم افزایش پیدا خواهد کرد. اما اینکه ما فقط ورق را برای بازار داخلی تولید کنیم بدون توجه به صادرات محور بودن آن، خیلی کار منطقی نیست. طبیعتاً بازارهای کشورهای ما هم می‌تواند بازارهای قابل‌توجهی برای کشورهای اطراف باشد و بر این اساس عرصه فویل و ورق می‌تواند در 3 الی 4 سال آینده با توجه به رشد میانگین 10 الی 15 درصدی به 100 تا 200 هزار تن دیگر هم برای تولید نیاز داشته باشد.
- · نظر شما درمورد تغییر در مدیریت ایرالکو به عنوان بزرگترین شرکت بالا دستی که اخیراً اتفاق افتاد چیست؟
امیدواریم که تغییرات جدیدی که در صنعت آلومینیوم داخلی اتفاق افتاده است در‌نهایت موجب ساماندهی بهتر این صنعت استراتژیک باشد. مدیرعامل جدید و رئیس هیأت‌مدیره ایرالکو، شخصی متخصص است که به‌ویژه در همین بخش هم تخصص بسیار طولانی دارد و بنابراین شناخت بسیار خوبی از این صنعت دارد. ایشان خود به‌دنبال راهکار‌هایی هستند که در صورت نیاز به متولی در سطوح وزارتخانه، هماهنگی‌های لازم را به‌وجود آورند و بنده گام‌های برداشته شده را مثبت ارزیابی می‌کنم و ما امیدواریم که نتیجه این گام‌های مثبت را هم در فعالیت‌های صنعتی خودمان در آینده شاهد باشیم.
- · با توجه به مشکل نبود متولی در صنعت آلومینیوم که همواره به آن اشاره فرموده‌اید، نقش سندیکا در این زمینه چگونه است و به‌طورکلی سازوکار پیداکردن این متولی از نظر شما چیست؟
متولی به این معنی است که دو یا چند نفر بتوانند برای مجموعه صنعت تصمیم‌گیری نمایند و این تصمیم‌گیری اجرایی شود. کار سندیکای صنایع آلومینیوم تنها دادن پیشنهادهای تخصصی است. ما اعتقاد داریم که همة انجمن‌ها و سندیکاها از متخصص‌ترین افراد آن صنعت هستند و کاملاً با شرایط تولید و فعالیت در آن صنعت آشنا هستند. نگاهی به سندیکای صنایع آلومینیوم ایران نیز نشان می‌دهد که کارشناسانی از تمامی صنایع آلومینیوم در آن حضور دارند و بنابراین اگر این مجموعه به نحوی تقویت شود که به سیاست‌های تعیین شده این متخصصین بها داده شود، طبیعتاً ما صنعتی همگن و مناسب برای کل مملکت خواهیم داشت. ولی متأسفانه درحال‌حاضر انرژی سندیکا تنها صرف مبارزه برای حل مشکلات می‌شود و نه تلاش برای بهبود و باید سندیکا را تبدیل به مجموعه‌ای نماییم که فعالیت آن تلاش برای بهبود تمام صنعت باشد. بخش‌نگری در آن نباشد و این نیاز به یک متولی خاص دارد که به حل مشکلات بپردازد و در صورتی‌که در حل مشکلات موفق نبود آن مشکل را به سندیکا یا دیگر متخصصین صنعت ارجاع دهد و از آن‌ها کمک بگیرد تا در نهایت کل صنعت رشد نماید.
