مديرعامل شرکت آلومينيوم پارس اعتقاد دارد که ديدگاه حاکم بر صنعت آلومينيوم در ايران ديدگاهي استراتژيک نيست و همين باعث عقب افتادن اين صنعت از رقباي خود در کشورهاي حاشيه خليج فارس شده است.
>
مديرعامل آلومينيوم پارس در گفت‌وگوي تفصيلي با ماين نيوز: دولت ديد استراتژيک به صنعت آلومينيوم ندارد
گران‌فروشي شمش در بازار داخلي!
مديرعامل شرکت آلومينيوم پارس اعتقاد دارد که ديدگاه حاکم بر صنعت آلومينيوم در ايران ديدگاهي استراتژيک نيست و همين باعث عقب افتادن اين صنعت از رقباي خود در کشورهاي حاشيه خليج فارس شده است. رسول احمديان که مديرعاملي يکي از باسابقه ترين شرکتهاي فعال در صنعت آلومينيوم ايران را بر عهده دارد، در عين حال از واردات بي رويه محصولات آلومينيومي کشور انتقاد کرده و خواستار مديريت واردات از طريق اعمال تعرفه است.
در آستانه برگزاري سومين کنفرانس بين المللي آلومينيوم ايران در روزهاي چهارم و پنجم خرداد ماه سال جاري خبرنگار ماين نيوز درباره آخرين وضعيت صنعت آلومينيوم ايران و مشکلات و مسائل اين صنعت با رسول احمديان، مديرعامل شرکت آلومينيوم پارس گفت وگو کرده که متن اين گفت وگو به شرح زير است:
ابتدا درباره شرکت آلومينيوم پارس توضيح دهيد. شرکت در چه سالي تاسيس شد و در چه حوزه اي فعاليت مي کند؟
شرکت آلومينيوم پارس در سال 1353 تاسيس شد و در آن زمان به عنوان يکي از بزرگترين کارخانه هاي صنايع پايين دستي آلومينيوم در ايران فعاليت خود را آغاز کرد. از سال 1353 تاکنون به طور مرتب توليدات اين شرکت در حوزه هاي فويل و ورق ارتقا يافته است. آلومينيوم پارس خود را با توجه به نياز بازار به روز کرده است. دستگاهها و ماشين آلات شرکت تا حدودي بازسازي شده اند و هم اکنون اين شرکت يکي از بزرگترين کارخانه هاي صنعت آلومينيوم ايران است.
ظرفيت توليد شرکت در حال حاضر چقدر است؟
ظرفيت توليد شرکت در حال حاضر 36 هزار تن در سال است. متاسفانه با سياستهايي که بر ساير صنايع نيز حاکم بوده باعث شده تا کارخانه به ظرفيت توليد کامل خود نرسد و ما سال قبل با حدود 30 تا 40 درصد از ظرفيت توليد خود فعاليت کرديم.
عمده ترين صنايع مصرف کننده محصولات شما کدام صنايع هستند؟
محصولات ما از قبيل ورق و کويل، ساده و رنگي، فويلهاي صنعتي و خانگي طيف گسترده اي از صنايع مانند غذايي، بسته‌بندي و دارويي، سيم و کابل، خودروسازي، رادياتورسازي و ... را پوشش مي دهند.
به نظر شما دليل اصلي بي توجهي به صنعت آلومينيوم در ايران چه بوده و چرا اين صنعت از رقباي خود در کشورهاي حاشيه خليج فارس عقب افتاده است؟
بايد تاکيد کنم که ميزان توليد شمش آلومينيوم در ايران بسيار پايين است و ما در اين زمينه از کشورهاي حاشيه خليج فارس عقب هستيم. متاسفانه با اينکه آلومينيوم کالايي استراتژيک يا در واقع انرژي پايدار مطرح است و در تمام صنايع دنيا يکي از بالاترين مصارف را در بين گروه فلزات به خود اختصاص داده اما در ايران به عنوان يک کالاي استراتژيک مطرح نشده است. در زماني که آلومينيوم وارد ايران شد، صرفا در برخي از صنايع مانند در و پنجره، ظروف خانگي و ورق نام آلومينيوم مطرح شد اين در حالي است که در دنياي امروز آلومينيوم در توليد بدنه هواپيما، قطعات ماهواره و موشک نيز کاربرد دارد. توجيه اقتصادي سرمايه گذاري در صنعت آلومينيوم در ايران بسيار بالاست. انرژي در ايران ارزان است و در حوزه صادرات نيز صنعت آلومينيوم مي تواند بسيار موفق عمل کند. در کشورهاي منطقه اين کالا به عنوان يک کالاي استراتژيک مطرح شده و کارخانه هاي زيادي نيز در اين کشورها احداث شده که اين وضعيت تهديدي براي صنعت و بازار ما محسوب مي شود. البته بايد تاکيد کنم که در کشورهاي منطقه در صنايع پايين دستي آلومينيوم سرمايه گذاري زيادي شده است که نمونه اين سرمايه گذاريها دو کارخانه بزرگ دوبال و امال در بحرين و امارات هستند. در عربستان، کويت و عمان نيز سرمايه گذاريهاي سنگيني در صنعت آلومينيوم شده است. ما به شدت از کشورهاي منطقه عقب مانده ايم.
دولت در حوزه صنعت آلومينيوم استراتژي مشخصي دارد؟
استراتژي دولت در ارتباط با صنعت آلومينيوم بسيار ضعيف است و عملا استراتژي در اين زمينه ندارد.
وضعيت تامين مواد اوليه در صنعت آلومينيوم چطور است؟ در ابتداي سال جاري نيز شاهد افت شديد عرضه شمش در بورس کالا بوديم.
ما در ايران شمش آلومينيوم توليد مي کنيم و آن را با قيمت LME به اضافه يک رقم پايين به خارج از کشور مي فروشيم اما به داخل همان شمش را با قيمت LME به اضافه يک رقم بسيار بالا مي فروشيم که اصلا قابل مقايسه با کشورهاي ديگر نيست. در سال قبل بزرگترين صادراتي که از ايران به کشورهاي چين و ترکيه انجام شد، شمش آلومينيوم بود و در عين حال بزرگترين وارداتي نيز که به کشورمان صورت گرفت واردات مشتقات و محصولات آلومينيومي بود. در واقع ما شمش خام صادر کرديم و محصول با ارزش افزوده بالا وارد کرديم. اين وضعيت نشان مي دهد ما هيچ استراتژي براي اين صنعت نداريم. يکي از اقداماتي که بلاي جان توليدکنندگان شده، اين بود که در سال قبل تعرفه واردات محصولات آلومينيومي را به شدت کاهش دادند. در نتيجه خريداران به سمت واردات رفتند در حالي که کيفيت توليد داخل بسيار خوب است. کاهش شديد تعرفه باعث شد محصولات آلومينيومي به ميزان زياد از چين، ترکيه و بحرين وارد ايران شوند.
مگر در همان مقطع براي صادرات شمش آلومينيوم عوارض گذاشته نشد؟
عوارض براي شمش آلومينيوم نگذاشتند به اين دليل که احتمالا دولت به ارز براي خريد پودر آلومينيويم يا قطعات موردنياز براي توليدکنندگان شمش نياز داشته است. شمش ايران با کمترين قيمت در دنيا فروخته مي‌شود در حالي که قيمت شمش در بازار جهاني بيشتر از قيمت شمش ايران است. شمش ايران از نظر کيفي مشکلي ندارد و در رده جهاني است. متاسفانه سال قبل واردات محصولات آلومينيومي به شدت افزايش يافت و اين باعث لطمه ديدن بسياري از صنايع داخلي شد. ما به کشورهايي که صادرات شمش داشتيم، دوباره از همان کشورها واردات محصول با چند برابر ارزش داشتيم. مي توانيم نتيجه بگيريم که حجم خام فروشي در صنعت آلومينيوم بسيار بالاست. ضمنا بررسي ها نشان مي دهد به صورت قاچاق هم محصولات آلومينيومي وارد کشور مي شود.
امسال وضعيت تعرفه هاي واردات محصولات آلومينيومي چطور بوده است؟
امسال هم متاسفانه دولت همان تعرفه هاي پايين سال قبل را تمديد کرده است.
راهکار شما براي توسعه صنعت آلومينيوم کشور و حل مشکلاتي نظير تامين مواد اوليه موردنياز صنايع پايين دستي آلومينيوم چيست؟
ما انتظار داريم مواد اوليه صنايع پايين دستي به قيمت رقابتي جهاني در اختيار آنها قرار بگيرد. توليدکنندگان شمش با همان قيمتي که محصول خود را به خارج از کشور مي فروشند به ما نيز بفروشند. حتي شمش ارزانتر هم نمي خواهيم. در حوزه واردات هم بايد مديريت واردات اعمال شود. محصولاتي که ما توان ساخت نداريم، اجازه واردات داشته باشند و محصولاتي که قابليت توليد داريم به اندازه ظرفيت تامين بازار توسط توليد داخل، واردات آنها مديريت شود. متاسفانه در حال حاضر واردات محصولات مشابه توليد داخل در حوزه آلومينيوم بسيار زياد است. در اين بين ممکن است مسائل و مشکلاتي نيز پيش بيايد. اگر به عنوان مثال آلومينيوم آغشته به مواد راديواکتيو باشد، چه کسي مي تواند آن را کنترل کند. مثلا نيروگاههاي اتمي در گوشه و کنار جهان ضايعات آلومينيومي خود را به مزايده مي گذارند. اين ضايعات ذوب شده و تبديل به محصول مي شوند و دوباره ممکن است به ايران صادر شوند. اين وضعيت نياز به کنترل و نظارت بيشتري دارد.
آيا استانداردي براي اين موارد تدوين شده است؟
آلومينيوم پارس بنيانگذار استانداردهاي اين صنعت در ايران بوده است و تدوين استانداردها نيز توسط ما انجام شده است.
برنامه امسال آلومينيوم پارس چيست؟
دستکم تلاش داريم توليد خود را در حد سال قبل ثابت نگاه داشته و البته اميدواريم به رشد توليد نيز دست پيدا کنيم. اين در شرايطي است که اکثر توليدکنندگان به دليل نداشتن نقدينگي مجبور مي شوند مواد اوليه موردنياز خود را با قيمت بيشتر خارج از بورس تهيه کنند. ما حتي به دليل بالا بودن قيمت مواد اوليه نمي توانيم محصول خود را با وجود کيفيت بالاتر نسبت به رقباي ترکيه، چين و کشورهاي منطقه صادر کنيم.
قرار بود مشکلات بورس کالا و عرضه مواد اوليه توليد در آنها با دستورات مسئولان حل شود.
مشکلات بورس کالا حل نشده است. ما مواد اوليه خود را خارج از بورس تهيه مي کنيم. بانکها هم با بهره 24 درصد به صنايع تسهيلات مي دهند. به علاوه رقمي که بايد در بورس خريدار مواد اوليه تحت عناوين مختلف پرداخت کند. مگر صنايع چقدر سود دارند؟ سازوکارهاي حاکم بر بورس کالا بسيار سخت است. سازوکاري وجود ندارد که مواد اوليه مستقيما به توليدکنندگان داده شود. نرخ سود بانکي براي صنايع در خارج از کشور 7 درصد است. در ترکيه نيز همين طور است اما در کشور ما 20 تا 24 درصد است و اگر به موقع هم بازپرداخت نشود، 6 درصد مرکب به بدهي اضافه مي شود. با اين روند نمي شود انتظار توسعه صنعت آلومينيوم را داشت. بد نيست بدانيد که در فروردين امسال تقاضا براي خريد شمش در بازار حدود 5000 تن بود که 350 تن بيشتر عرضه نشد و در نتيجه قيمت شمش آلومينيوم بين 700 تا 800 تومان افزايش يافت. اين در حالي است که اگر مسير واردات باز بود و شمش وارد کشور مي شد، توليدکنندگان داخلي شمش نمي توانستند به راحتي متقاضيان شمش را تحت فشار بگذارند. واردات شمش به دليل تحريم مشکل شده است. معضل ديگري که داريم اين است که ما نفت به چين و هند فروختيم و به دليل تحريم به جاي پول مجبور شديم از اين دو کشور کالا وارد کنيم که در بين کالاهاي وارداتي حجم عظيمي محصولات آلومينيوم وجود داشت که اين نيز براي صنايع تبديل به معضل شد.
سومين کنفرانس بين المللي آلومينيوم را چطور ارزيابي مي کنيد؟
مرکز تحقيقات آلومينيوم در زماني شروع به کار کرد که همه آلومينيوم را در حد پروفيل و در و پنجره مي شناختند. رسالتي که اين مجموعه به دوش کشيد و نتيجه هم داد اين بود که نشان داد آلومينيوم فقط در و پنجره نيست، بلکه انرژي نهفته است. خوشحاليم که کنفرانس آلومينيوم توسط مرکز تحقيقات برگزار مي شود و اين کنفرانس در حال باز کردن جايگاه خود در عرصه جهاني است. از مسئولان مرکز تحقيقات بابت برگزاري اين کنفرانس تشکر مي کنم. با همين اقدام امروز جايگاه صنعت آلومينيوم ايران نسبت به گذشته رفيع تر شده است.
به نظر شما بهتر است چه مباحثي در کنفرانس مطرح شوند؟
به نظرم مباحثي در کنفرانس مطرح شوند که مردم و سرمايه گذاران را با فرصتهاي سرمايه گذاري در صنعت آلومينيوم ايران آشنا کنند. کشور در اين صنعت پتانسيل بالايي دارد، هم از نظر نيروهاي علمي و هم از نظر انرژي و ... اگر دولت از اين پتانسيلها حمايت کند مطمئنم حرکت استراتژيکي در کشور ايجاد خواهد شد. ما مي توانيم از طريق کنفرانس نسبت به تقويت توليدکنندگان ماشين آلات داخلي نيز اقدام کنيم. از طريق تعامل با خارجي ها مي توانيم توان ماشين سازان داخلي را افزايش دهيم. ما بايد در صنعت پايين دستي آلومينيوم برنامه داشته باشيم. همه چيز در دنيا به سمت سبک سازي در حال حرکت است. مردم بايد بدانند اگر از رينگ آلومينيومي در خودروي خود استفاده کنند عمر لاستيک خودرو سه برابر مي شود. اين دست موضعوعات بايد به آگاهي مردم برسد. در آمريکا از اين تکنولوژي براي ماشين هاي سنگين استفاده شده که باعث افزايش طول عمر لاستيک اين دسته از ماشين ها شده است. جالب است بدانيد که آلومينيوم آلياژي در برخي از گريدها حتي از فولاد هم سخت تر است اما سبکتر. ضمن اينکه بارها مي توان از آلومينيوم استفاده کرد و برگشت پذيري اين فلز بسيار بالاست.
وضعيت صنعت بازيافت آلومينيوم کشور چگونه است؟
سرمايه گذاري در صنعت بازيافت آلومينيوم بسيار سنتي بوده و در اين حوزه نيز کار زيادي نشده است.
اينکه گفته مي شود هزينه انرژي براي صنعت آلومينيوم در ايران پايين تر از کشورهاي ديگر است چقدر صحت دارد؟
شايد در نگاه کلي اين حرف درست باشد اما يکي از مشکلاتي که در کشور وجود دارد نوسان قيمتي برق و گاز است. توليدکنندگان شمش ايران جزو بزرگترين بدهکاران اداره برق هستند، به خاطر اينکه تکنولوژي آنها ناقص است و در عين حال در شرايطي که بايد واحدهاي شمش سازي براي خودشان نيروگاه داشته باشند، ندارند. اينگونه هم نيست که بگوييم برق واحدهاي آلومينيومي ارزان است. هزينه هايي که براي توليد برق ايجاد مي شود چند برابر است. متاسفانه هزينه هاي اضافي در نيروگاههاي ما به دلايل مختلف بسيار بالاست. اما برق و گاز در دنيا محصولات استراتژيک هميشگي و نسبتا با قيمت ثابت هستند.
آلومينيوم پارس در حال حاضر چه تعداد نيروي کار دارد؟
آلومينيوم پارس 700 نفر پرسنل دارد.
آمار مصرف آلومينيوم در کشور چقدر است؟
متاسفانه تاکنون نيازسنجي و ظرفيت سنجي در کشور در اين زمينه انجام نشده است. يک سازمان متولي هم نداريم که آمار مصرف را ارائه کند. ما براي تنظيم بازار بايد حتما آمار دقيقي داشته باشيم. آمار پروانه هاي بهره برداري نيز چندان دقيق نيستند. در اين شرايط آمار واردات در واقع همان آمار مصرف شده است. از سوي ديگر کد موسوم به "ساير" در بين تعرفه هاي وارداتي به آفتي تبديل شده است. بسياري از تجار کالاهاي مشابه توليد داخل را که تعرفه واردات آنها بالاست، وارد کد تعرفه‌اي "ساير" کرده و از اين طريق آن کالا را به راحتي وارد کشور مي کنند. ما نامه نگاري کرديم تا مديريت کد تعرفه‌اي "ساير" به سنديکاي صنايع آلومينيوم سپرده شود تا در اين زمينه شفاف سازي شود.
تغيير نرخ ارز روي صنعت آلومينيوم چه تاثيري گذاشت؟
دولت با تغييرات نرخ ارز تمام نقدينگي صنايع را از بين برد. صنايع مجبورند براي خريد مواد اوليه از بانک و بازار با بهره هاي 24 تا 50 درصد پول بگيرند که اين باعث زيانده شدن صنعت شده است. افزايش نرخ ارز همچنين باعث کاهش قدرت خريد مواد اوليه توسط صنايع شده است، چرا که صنايع ديگر نقدينگي موردنياز براي خريد مواد اوليه را ندارند.
