صنعت آلومینیوم با توجه به افزایش کاربرد محصولات آن می‌تواند در ایجاد ارزش‌افزوده برای کشور موثر باشد.
چالش آلومینیوم سازان جنوب برای تامین مواد اولیه
از سویی دیگر صنعت آلومینیوم در نگاهی جهانی رقابتی تنگاتنگ با صنعت فولاد را در پیش گرفته در نتیجه توسعه واحدهای تولیدی در این صنعت و تحقق اهداف در نظر گرفته شده برای چشم‌انداز ۱۴۰۴ اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد. اما نباید فراموش کرد توسعه صنعت آلومینیوم نیازمند تامین نیازهای اولیه آن یعنی پودر آلومینا است. به همین دلیل در حاشیه نمایشگاه «ایران متافو» با محمد رضایی‌راد، کارشناس تضمین کیفیت شرکت آلومینای ایران گفت‌وگویی را انجام داده ایم.
باتوجه به توسعه صنعت آلومینیوم و اهداف پیش‌بینی شده برای چشم‌انداز این صنعت، وضعیت تولید آلومینا در کشور را چطور ارزیابی می‌کنید؟
درحال‌حاضر تولید پودر آلومینا که ماده اولیه برای تولید شمش آلومینیوم و مورد استفاده کارخانه‌هایی همچون ایرالکو اراک و المهدی بندرعباس است و به نوعی این کارخانه‌ها مشتری اصلی شرکت آلومینای ایران به‌شمار می‌آیند. شرکت آلومینای جاجرم نیز تنها تولیدکننده این پودر در ایران با ظرفیت ۲۵۰هزار تن در سال است که بخشی از نیاز ایرالکو و المهدی بندرعباس را تامین می‌کند.
در بحث تولید شمش، کارخانه شمش جاجرم هم در دست احداث است و امیدواریم در ۲ سال آینده با ظرفیت ۳۷هزار تن آلومینیوم در سال به چرخه تولید آلومینیوم کشور اضافه شود. البته این میزان در فاز نخست بوده و بدون شک در فازهای تکمیلی ظرفیت تولید نیز افزایش خواهد یافت.
درحال‌حاضر تولید پودر آلومینا در کشور تا چه حد در تامین نیاز واحدهای تولیدی ایفای نقش می‌کند؟
به‌طور خوشبینانه بخشی از این نیاز در شرکت آلومینای ایران تولید و به‌دست مصرف‌کننده می‌رسد. در واقع نزدیک به یک سوم از نیاز واحدهای تولیدی به آلومینا در مجتمع آلومینای ایران تولید می‌شود. اما بدون شک بخشی دیگر از این نیاز از طریق واردات تامین می‌شود.
موضوعی که در این میان مطرح است اینکه محصولی که در مجتمع ما تولید می‌شود کیفیت تایید شده داشته و حتی به گفته مصرف‌کنندگان کیفیتی بهتر از محصول خارجی دارد. نکته مهم این است که حتی خریداران خرد نیز خرید محصول ایرانی را به خارجی ترجیح می‌دهند زیرا کیفیت آن بهتر است. در نمایشگاه ایران متافو نیز بیشتر بازدیدکنندگان اظهار می‌کردند که محصول داخلی کیفیت بسیار خوبی دارد. اما هدف اصلی شرکت آلومینای ایران تامین نیاز ۲ کارخانه آلومینیوم ایران (ایرالکو) و آلومینیوم المهدی بوده و در مرحله دوم تامین نیاز شرکت‌های کوچک است.
در صورتی که کارخانه آلومینیوم جنوب نیز وارد فاز تولید شود، آیا شرکت آلومینای ایران برنامه‌ای برای تامین نیاز این کارخانه دارد یا خیر؟
باتوجه به اینکه جاجرم نیز در تلاش برای احداث واحد تولید شمش است، بدون شک بخشی از تولید آلومینا در واحد جاجرم مصرف می‌شود. اما با توجه به اینکه بندرعباس در کنار خلیج‌فارس قرار دارد برای تامین نیاز واحدهای آلومینیوم‌سازی بیشتر روی واردات باید حساب شود. در واقع آلومینیوم جنوب برنامه‌های ویژه خود را دارد و من از سیاست‌ها و استراتژی‌های آنها اطلاعی ندارم. بندرعباس می‌تواند از ظرفیت قرارگیری در کنار خلیج استفاده کرده و بخشی از نیاز خود را از طریق واردات تامین کند زیرا با توجه به آسان بودن حمل‌ونقل دریایی در آن منطقه تامین نیاز از طریق واردات به صرفه خواهد بود. اما به هرحال هرچه آلومینیوم به‌عنوان یک صنعت استراتژیک توسعه یابد به نفع کشور خواهد بود.
تا چه اندازه راه‌اندازی واحد شمش جاجرم با توجه به تامین ماده اولیه از آلومینای ایران در کاهش قیمت تمام شده موثر خواهد بود؟
باتوجه به اینکه پروژه در دست احداث است در نتیجه اکنون نمی‌توان درباره آن صحبت کرد و آمار و ارقامی ارائه داد. در نتیجه بهتر است تا آماده شدن پروژه و ورود آن به چرخه تولید منتظر ماند. اما به‌طور کلی با راه‌اندازی کارخانه شمش جاجرم می‌توان شاهد صرفه‌جویی در قیمت حمل پودر آلومینا به کارخانه شمش باشیم. اگر بخواهید نگاهی کارشناسی به صنعت آلومینیوم داشته باشید، این صنعت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ البته درحال‌حاضر در بازار مصرف جهانی، آلومینیوم و فولاد رقابت تنگاتنگی با یکدیگر دارند.
درباره بحث رقابت آلومینیوم و فولاد بدون شک آنهایی که در بازار شمش فعالیت می‌کنند اطلاعات بهتری درباره این موضوع دارند. اما درباره پودر آلومینا باید گفت؛ باتوجه به اینکه این پودر ماده اولیه تولید شمش آلومینیوم به شمار می‌آید، درنتیجه به هر میزان که تولید آن افزایش یابد کمک بزرگی به توسعه صنعت آلومینیوم کشور شده است.
استقبال شرکت‌های خارجی در نمایشگاه «ایران‌متافو» از غرفه شرکت آلومینای ایران به چه میزان بود؟
درباره بازدیدکنندگان در نمایشگاه «ایران متافو» باید گفت که بازدیدکنندگان به۲دسته تقسیم می‌شوند. دسته نخست به دنبال همکاری در موضوع شمش بودند و محصولات خود را نیز در این زمینه ارائه می‌کردند. اما دسته دیگر بیشتر به دنبال خرید بودند. همچنین برخی از مراجعه‌کنندگان به نمایشگاه محققانی بودند که برای انجام فعالیت‌های تحقیقاتی و جمع‌آوری اطلاعات به نمایشگاه آمده بودند.
اما به‌طور کلی می‌توان نمایشگاه را مثبت ارزیابی کرد. در واقع برگزاری چنین نمایشگاه‌هایی به جذب مشتری و آشنایی با فناوری‌های دیگر بسیار کمک خواهد کرد.
