درحال‌حاضر ایران با تولید تقریبی ۳۵۰ هزار تن آلومینیوم اولیه و آلیاژی در سال، در جایگاه بیستم تولید جهانی این صنعت قرار دارد که این میزان تا پایان چشم‌انداز ۱۴۰۴ باید به 1.5 میلیون تن افزایش یابد.
واحدهای جدید آلومینیوم‌سازی احداث می‌شود
درحال‌حاضر سهم کنونی ایران از بازار جهانی آلومینیوم کمتر از یک‌درصد است و به منظور حفظ این سهم در ۵ سال آینده باید حداقل ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تن به ظرفیت تولید کشور اضافه شود که این امر با احداث واحدهای جدید در کشور امکانپذیر خواهد شد. پیش‌بینی‌ها نشان‌دهنده آن است که با توجه به رشد مصرف آلومینیوم در کشور به‌ویژه در حوزه صنایع پایین‌دستی در ۵ سال آینده میزان مصرف این فلز به بیش از ۶۰۰ هزار تن افزایش پیدا می‌کند.در این زمینه نیاز بود در کشور واحدهایی آلومینیوم‌سازی جدید احداث شود تا رسیدن به این اهداف راحت‌تر باشد. به همین دلیل کارخانه آلومینیوم جنوب ( سالکو) در منطقه لامرد راه‌اندازی و عملیات احداث کارخانه از یک‌ماه پیش کلنگ‌زنی شد تا بدین وسیله این کارخانه به قطب نخست صنعت آلومینیوم کشور و یکی از ۴ شرکت برتر و مطرح صنعت آلومینیوم در منطقه خاورمیانه تبدیل شود.
بنابراین از یک سو با افزایش ظرفیت تولید در بخش آلومینیوم ارزش‌افزوده در بخش انرژی ایجاد شده و از سوی دیگر دسترسی به بازارهای صادراتی، کسب درآمدهای ارزی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار امکانپذیر می‌شود.
۳ سال انتظار تا بهره‌برداری «سالکو»
مجتمع آلمینیوم جنوب«سالکو» با استفاده از جدیدترین فناوری‌ها در حوزه آلومینیوم‌سازی کشور تولید یک میلیون تن آلومینیوم را در ۳ فاز جزو برنامه‌های خود قرار داده تا به این وسیله نیاز داخلی ایران در زمینه آلومینیوم تامین شود.
صابر مجذوب، مدیر امور بانکی و بازرگانی مجتمع آلومینیوم «سالکو» می‌گوید: مجتمع «سالکو» با ظرفیت تولید ۳۰۰هزار تن آلومینیوم در سال از جدیدترین فناوری ۴۰۰ آمپری استفاده می‌کند و بزرگترین کارخانه آلومینیوم‌سازی کشور به شمار می‌آید.
وی با اشاره به اینکه سهام این شرکت ۵۱ درصد متعلق به شرکت سرمایه‌گذاری غدیر و ۴۹ درصد متعلق به سازمان ایمیدرو است، خاطرنشان می‌کند: اعتبار اسنادی این شرکت در سال ۹۳ از طریق فاینانس چین گشایش یافت که درحال‌حاضر طراحی و خریداری تجهیزات و نصب و راه‌اندازی تمام دستگاه‌ها با شرکت «ان‌اف‌سی» چین است.
وی تصریح می‌کند: مراحل اجرایی این پروژه و مطالعات و ارزیابی زمین آن انجام شده و در منطقه اقتصادی و انرژی بر لامرد در زمینی به مساحت ۲۰ هکتار درحال احداث است. در کنار این پروژه نیروگاه سیکل ترکیبی اختصاصی برای تامین برق آلومینیوم ساخته شده است.
مجذوب با بیان اینکه بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده در ۳ سال آینده این پروژه به بهره‌برداری می‌رسد، اظهار می‌کند: درحال‌حاضر صنایع خودروسازی و بخش‌های دیگر نیاز مبرم به آلومینیوم دارند بنابراین باید به سمتی حرکت کنیم که از واردات شمش آلومینیوم جلوگیری کرده و در این زمینه بی‌نیاز از واردات شویم.
وی درباره تامین پودر آلومینای موردنیاز کارخانه آلومینیوم جنوب می‌افزاید: درصدد هستیم بخشی از نیاز خود را از گینه و مقداری را از طریق داخل تامین کنیم. به همین منظور احداث یک اسکله را در منطقه پارسیان جنوب در دست اقدام داریم که بحث حمل مواد مورد نیاز یا صادرات محصول نهایی امکانپذیر باشد.
۶۰ میلیون تن نیاز جهان به آلومینیوم
درباره روند پیشرفت پروژه، مدیرعامل آلومینیوم جنوب در پایگاه اینترنتی این کارخانه اظهار کرد: قرار است در کنار این مجتمع صنایع مختلفی در قالب شهرک آلومینیوم برای تولید انواع مفتول، ورق، فویل و... ایجاد شود بنابراین طبق توافقاتی که با سرمایه‌گذاران انجام شده قراردادهای بلندمدتی برای تامین شمش موردنیاز کارخانه‌های صنایع پایین‌دستی منعقد خواهد شد.
محمدمهدی مستقیمی ادامه داد: با توجه به اینکه محصول ذوب آلومینیوم ۸ تا ۲۰ساعت قابلیت جابه‌جایی دارد کارخانه‌های این منطقه می‌توانند به دلیل نیاز نداشتن به ذوب دوباره، بخشی از هزینه‌های تولید را صرفه‌جویی کنند و قیمت تمام شده تولیدات خود را کاهش دهند.
وی همچنین به فناوری تولید در طرح کارخانه آلومینیوم جنوب (سالکو) اشاره کرد و گفت: بر اساس توافقات انجام شده با شرکت «ان‌اف‌سی» چین، تجهیزات اصلی کارخانه از شرکت‌های ژاپنی و اروپایی تامین خواهد شد.
وی از اشتغالزایی برای ۴هزار نفر در این طرح خبر داد و تصریح کرد: در بخش تاسیسات بندری و حمل‌ونقل نیز ۵ تا ۶ هزار فرصت شغلی غیرمستقیم ایجاد می‌شود.
مستقیمی همچنین تاکید کرد: جذب نیروهای متخصص و فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌های لامرد نیز در دستور کار آلومینیوم جنوب قرار دارد.
مدیرعامل «سالکو» ادامه داد: فناوری ۴۰۰ کیلو آمپری طرح سبب افزایش بهره‌وری تولید شمش این کارخانه نسبت به کارخانه‌های مشابه ایران است.
به گفته وی، در اختیار داشتن اسکله اختصاصی تخلیه و بارگیری و فاصله یک ساعته بندر تا سایت کارخانه و همچنین برخورداری از نیروگاه اختصاصی با بازدهی منحصربه فرد تولید برق در ایران از مشخصه‌های بارز برای تولید مقرون به صرفه در این کارخانه خواهد بود.
وی به جزییات ظرفیت تولید در این طرح اشاره کرد و گفت: ۱۵۶هزار تن از ظرفیت ۳۰۰هزار تنی طرح، به آلیاژهای مورد نیاز صنایع داخلی تبدیل خواهد شد و بدین ترتیب از خروج مقادیر قابل‌توجهی ارز که سالانه برای تامین این نوع محصول صرف می‌شود، جلوگیری خواهد شد.
مستقیمی نیاز آینده جهان به آلومینیوم را یادآور شد و گفت: طبق پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۲۰م نیاز جهان به این فلز با توجه به افزایش مصرف آلومینیوم در صنایع مختلف و جایگزینی با فلزهای دیگر به ۶۰ میلیون تن خواهد رسید درحالی که تولید در آن سال به ۵۰ میلیون تن می‌رسد.
ظرفیت تولید آلومینیوم افزایش می‌یابد
شرکت مجتمع صنایع آلومینیوم جنوب به‌منظور توسعه صنایع انرژی‌بر، سیاست‌های کلان توسعه اقتصادی و لزوم توسعه ظرفیت تولید آلومینیوم در سال ۸۳ تاسیس شد اما به خاطر مشکلات مالی این کارخانه با تاخیر کلنگ زنی شد اما با به بهره‌برداری رسیدن این پروژه سالانه ۳۰۰ هزار تن محصول در فاز نخست تولید خواهد شد.
آزاده درخشان، مسئول برنامه‌ریزی و کنترل پروژه آلومینیوم جنوب می‌گوید: مجتمع کامل تولید آلومینیوم اولیه و آلیاژی به ظرفیت تقریبی یک میلیون تن در سال (سالانه ۳۰۰ هزار تن در فاز نخست) به همراه نیروگاه اختصاصی، تاسیسات ساحلی و بندری و تمامی تاسیسات جانبی مورد نیاز در منطقه لامرد در حال احداث است.
وی می‌افزاید: هدف از احداث این کارخانه تولید مستمر و پایدار، تضمین منافع سهامداران و ذی‌نفعان، سودآوری، خلق ارزش‌افزوده در بخش انرژی، تامین تقاضای صنایع مختلف به ویژه صنایع پایین دستی آلومینیوم در کشور است.
وی درباره صادرات و واردات محصولات این کارخانه می‌گوید: براساس پیش‌بینی‌های انجام شده قرار است با هدف تامین نیازهای داخلی و صادرات مواد به سایر کشورها، تولید انجام شود. البته در وهله نخست قرار است نیاز داخلی کشور تامین شود و سپس بحث صادرات محصولات مدنظر قرار گیرد.
پرداخت تعهدات مالی از سوی ایمیدرو
یکی از سهام داران بزرگ آلومینیوم جنوب ایمیدرو است که مالک ۴۹ درصد سهام این شرکت است.
محمد آقاجانلو، مدیر صنایع معدنی ایمیدرو در این‌باره می‌گوید: علت توقف پروژه تاکنون به خاطر بحث‌های مالی و فاینانس بوده است که با پرداخت فاینانس و انجام تعهدات مالی ایمیدرو پروژه شروع شده است.
وی می‌افزاید: مدت زمان اجرایی این پروژه ۴۱ ماه است که کلنگ‌زنی آن تازه انجام شده و ارزش این پروژه چیزی حدود 1.2 میلیارد دلار است.
وی درباره سهامداران این پروژه بیان می‌کند: ایمیدرو و شرکت سرمایه‌گذاری غدیر سهامداران این پروژه هستند که سهم ایمیدرو ۴۹ درصد و سهم غدیر ۵۱ درصد است.
وی تصریح می‌کند: خوشبختانه مشکلات مالی این پروژه با پرداخت فاینانس و پرداخت سهم ۱۵ درصدی ایمیدرو تا حد زیادی برطرف شده و امیدواریم توقفی ایجاد نشده و ۴۱ ماهه پروژه به اتمام برسد. البته نمی‌توان آینده را پیش‌بینی کرد و ادعا کرد پروژه بدون هیچ مشکلی پیش می‌رود زیرا گاهی مسائل سیاسی هم روی برخی پروژه‌ها تاثیر می‌گذارد اما فعالان این بخش امید دارند با برطرف شدن مشکلات مالی این بخش، کار با سرعت پیش رود و توقفی به وجود نیاید.
وی تصریح می‌کند: با توجه به ظرفیت خوبی که این طرح دارد، می‌توان امیدوار بود که نیاز کشور به آلومینیوم تامین شده و در این زمینه کشور بی‌نیاز می‌شود.
آقاجانلو بیان می‌کند: درحال‌حاضر جهان صنعت به سمت استفاده از آلومینیوم گرایش پیدا کرده و با توجه به افزایش نیاز به این محصول لازم است واحدهای تولیدی جدیدی در کشور راه‌اندازی شود.
