پيرو برگزاري "نشست تعاملي مسئولين صنايع آلومينيوم با روزنامة دنياي اقتصاد"، جهت روشنگري بيشتر درخصوص مباحث مطرح‌شده در اين جلسه با مهندس حقيقي، دبيركل سنديكاي صنايع آلومينيوم ايران گفت‌و‌گويي داشتيم كه در ذيل مي‌خوانيم:
همه جاي دنيا براي صادرات مواد خام جريمه تعيين مي‌كنند ولي ما آلومينيوم خام را ارزان‌تر از قيمت داخلي صادر مي‌كنيم!!!
1- در نشست تعاملي صنعت آلومينيوم که اخيراً برگزار شد، مهندس پورعطار، مديرعامل شرکت ايرالکو مدعي شده‌اند كه تعرفة واردات آلومينيوم چه در صنايع بالادستي و چه پايين‌دستي بايد افزايش پيدا کند و آلومينيوم نيز مدل فولاد را پياده کند و اين به نفع صنعت است. نظر کارشناسانه شما چيست؟
سوال بسيار خوبي است. از آنجايي‌که بارها درخصوص افزايش تعرفه و الگوگرفتن از ساير کشورها و تبعيت از مدل فولاد براي آلومينيوم صحبت شده، مناسب مي‌دانم که در اين خصوص روشنگري شود.
اولاً در شرايطي که صحبت از رقابتي‌شدن و پيوستن به WTO و تجارت آزاد جهاني است، صحبت از وضع و افزايش تعرفه و کشيدن ديوار گرداگرد کشور و ايجاد فاصله، خلاف جريان آب شناکردن است و خطاست، ثانياً وضع تعرفه به‌منظور افزايش بيشتر قيمت داخلي شمش آلومينيوم خالص و افزايش فاصلة قيمت مواد اولية موردنياز صنايع با قيمت‌هاي جهاني مغاير با اصل رقابت‌پذيري کالاهاي ايراني، افزايش صادرات غيرنفتي، افزايش و يا حداقل حفظ اشتغال مولد و حفظ گسترش زنجيرة توليد و ارزش‌افزوده و ...، درکل مغاير با اصول اولية اقتصاد مقاومتي و فرامين مقام‌معظم‌رهبري در اين خصوص است.
درمورد الگوگيري از ساير کشورها که کاري مناسب است خوبست بدانيم که غالب کشورها جهت توسعة صنعت و اشتغال و رونق توليد و ايجاد ارزش‌افزوده و صادرات کالاهاي توليدي (محصولات نهايي) خود، اولاً از خام‌فروشي و صادرات مواد اوليه جلوگيري و بدين‌منظور براي صادرات مواد اولية خام تعرفة بازدارنده وضع مي‌نمايند، ازطرف ديگر کالاي نيمه‌ساخته تعرفه‌اي نداشته و براي صادرات محصول نهايي، جوايز و مشوق‌هاي صادراتي درنظر مي‌گيرند.
به‌عبارتي هيچ کشوري از ورود مواد اولية خام موردنياز خود جلوگيري نمي‌كند و تلاشي جهت افزايش قيمت مواد اوليه موردنياز صنايع خود نداشته و بالعکس در تلاش است تا اين مواد را از منابع داخلي و يا بهترين و مناسب‌ترين منابع خارجي و با کمترين قيمت تأمين نمايد.
همانطورکه مشاهده مي‌شود صنايع مادر و توليدکنندگان مواد اوليه در کشور، به‌دليل نبود اهرم‌هاي بازدارنده و جرائم خام‌فروشي (صادرات مواد اولية موردنياز صنايع داخلي)، اقدام به صادرات سهم قابل‌توجهي از توليداتشان به رقباي خارجي با قيمت‌هاي بسيار پايين‌تر از فروش داخلي مي‌كنند ولي ازآنجايي‌که در شرايط خاص فعلي و عدم امکان نقل و انتقال پول براي تأمين و واردات مواد اوليه، مواد و قطعات موردنياز اجباراً مي‌بايست ازطريق تهاتر شمش آلومينيوم خالص نسبت به تأمين اقدام نمايند به همين سبب و جهت حمايت از ايشان تا اين تاريخ ممانعتي جهت صادرات به‌وجود نيامده است ولي انتظار مي‌رود ميزان صادرات در حد رفع نيازهاي ارزي محدود گردد.
2- همچنين در اين نشست مهندس پورعطار با اذعان به اينکه پريميوم 250 دلار هم کم است و مخالف کاهش آن به 150 دلار بودند، براي اثبات حرف خود بيان نمودند که "اگر کساني مدعي هستند که پريميوم داخلي بالاست بروند آلومينيوم را با پريميوم پايين وارد کنند"، آيا ازنظر شما پاسخي براي اين سوال ايشان وجود دارد؟
مخالفت و موافقت ما به‌عنوان متولي، کارشناس و يا فعال در صنعت مي‌بايست براساس مستندات، شواهد، و قرائن، منطق و دليل باشد. سنديکاي صنايع آلومينيوم ايران همواره تلاش دارد با توجه به واقعيت‌ها و مصالح صنعت کشور و در جهت سياست‌هاي کلان نظام جمهوري اسلامي ايران گام برداشته و از اين سمت‌و‌سو اقدام نمايد و لذا در درجة اول ازآنجايي‌که تأمين مواد اوليه و فروش محصولات در تمام دنيا براساس قيمت‌هاي معاملاتي در بورس‌هاي معتبر بين‌المللي است تلاش نمود تا به کمک متوليان و مسئولين محترم وزارت صنعت، معدن و تجارت و بورس کالاي ايران نسبت به تدوين فرمول قيمت‌گذاري متناسب با قيمت‌هاي بين‌المللي اقدام نمايد كه در بازه‌هاي زماني مختلف براساس تغيير مؤلفه‌هاي ثابت امكان تعديل وجود داشته باشد.
بر همين اساس قيمت آلومينيوم در بورس کالا با تغيير قيمت جهاني اين فلز و تغييرات نرخ دلار اصلاح مي‌گردد و تنها مؤلفه ثابت ميزان پريميوم تعيين‌شده است که مي‌بايست با تغييرات جهاني هماهنگ شود.. طي يک‌سال گذشته پريميوم‌هاي جهاني به 35 تا 90 دلار کاهش يافته و مواد اوليه داخلي با پريميوم کمتر از 50 دلار صادر مي‌گردد ولي همچنان در فرمول قيمت‌گذاري داخلي 250 دلار ثابت مانده بود که جهت تعديل و به‌منظور حمايت از توليدکنندگان آلومينيوم اوليه اين عدد چند برابر رقم واقعي تعيين و عدد 150 دلار در فرمول درنظر گرفته شده است. حال بر چه اساس و منطقي عدد 250 دلار کم عنوان شده است، جاي سوال دارد.
همانطورکه تمامي فعالين صنعت به‌وضوح مي‌دانند قبل از اصلاح فرمول نيز عملاً آلومينيوم به قيمت پايين‌تري در بازار به‌فروش مي‌رفت و فقط قيمت ظاهري معامله بالا بود و سود نامتعارفي در اثر عدم شفافيت بازار نصيب واسطه‌ها مي‌شد که شرکت توليدکننده و مصرف‌کنندگان از آن بي‌بهره بودند.
و اما چرا نسبت به واردات اقدام نمي‌شود متأسفانه مديران شرکت‌هاي توليدکنندة آلومينيوم اوليه کشور مرتباً تغيير مي‌كنند و بعضاً در جريان و منطق برخي از تصميمات قرار ندارند و سئوالاتي از اين دست برايشان مطرح مي‌شود.
درجريان تدوين و تعديل فرمول قيمت‌گذاري آلومينيوم و در جهت حمايت و حفظ شرکت‌هاي توليدکنندة آلومينيوم خالص مقرر شد واردات مواد اولية ايشان با ارز دولتي (اتاق پاياپاي) انجام و جهت جلوگيري از واردات شمش خالص و ايجاد مشکل در بازار فروش ايشان واردات شمش آلومينيوم با ارز رقابتي انجام و تخصيص ارز با نرخ دولتي براي واردات شمش قطع شد و به همين سبب واردات، مديريت و متوقف گرديد. بنابراين توقع داريم عزيزان سوابق تصميمات و اقدامات حمايتي که در جهت جلوگيري از رقابت و ايجاد مشکل در بازار داخلي انجام شده را بررسي و از اظهارات يک‌سويه خودداري فرمايند.
به‌عبارتي شرايط بوجودآمده در جهت حمايت از صنايع بالادستي متضمن رعايت حقوق و عدم اجحاف به صنايع پايين‌دستي و کمک به رونق توليد، اشتغال و صادرات محصول نهايي با ارزش‌افزودة بالاست.
3- اکنون پس از گذشت قريب به دو هفته از ابلاغ کاهش پريميوم از 250 به 150 دلار براي عرضة آلومينيوم در بورس، متأسفانه با عدم عرضة آلومينيوم در بورس مواجه شده‌ايم. واقعاً اينقدر راحت مي‌توان عرضة يک کالاي مادر و انحصاري را که دستور عرضة مداوم آن صادر شده است، متوقف کرد و به هيچ کجا پاسخگو نبود؟
آيا سنديکا هيچ اهرم فشار و يا هيچ قانوني که بتوان به آن استناد کرد و شرکت‌ها را مجاب به تمکين از قانون نمود، ندارد؟
درخصوص عدم عرضه در بورس کالا و مقاومت دربرابر تعديل و اصرار بر گرانفروشي در درجة اول بايد اظهار تأسف کنم از اينکه در اين خصوص اقدام به تقابل مي‌شود، يعني هرکجا حمايت از صنايع مادر است بلافاصله استقبال و اقدام مي‌شود ولي در زمان تسري آن به صنايع پايين‌دستي ممانعت و مخالفت مي‌شود. اميدواريم در آيندة نزديک اين رويکرد تغيير كند و چرخة صنعت از زنجيره‌هاي خود حمايت متقابل داشته باشند که در اين صورت صنايع مادر ما که افتخار "اولين در خاورميانه" را داشتند در ميزان و کيفيت توليد هم حرفي براي گفتن خواهند داشت و به صدر باز خواهند گشت.
درهرحال در اين خصوص مکاتبه و پيگيري صورت گرفته و قطعاً از ادامة اين تخلف جلوگيري شده و به‌زودي با عرضة منظم و مستمر و مکفي در بورس کالا آرامش به بازار باز خواهد گشت.
