باشگاه آلومینیوم: به بهانه برگزاری پنجمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی آلومینیوم ایران، به وضع حال و آینده صنعت آلومینیوم در ایران با وجود مزیت‌های بالقوه در اقتصاد و بازار سرمایه نگاهی گذرا می‌اندازیم.
نگاهی به صنعت آلومینیوم در اقتصاد و بازار سرمایه
به گزارش باشگاه الومینیوم به نقل از دنیای معدن، هفته قبل پنجمین کنفرانس بین‌المللی صنعت آلومینیوم در تهران برگزار شد؛ صنعتی که به اعتقاد دست‌اندرکاران آن مظلوم واقع شده و با وجود مزیت‌های بالقوه‌ای که برای ایران وجود دارد مانند صنعت پتروشیمی، فولاد، نیروگاهی و کانی غیر فلزی توسعه نیافته است.
در یک دهه قبل برنامه‌های عظیمی برای توسعه این صنعت در جنوب و حاشیه خلیج فارس طراحی شده بود اما به دلایل مختلف به خصوص تحریم‌ها و مشکلات مالی روی زمین باقی مانده،طرح‌هایی که بر اساس واردات مواد اولیه طراحی شده و با انرژی ارزان گاز در ایران می‌تواند سود مناسبی را عاید این صنعت کند البته به شرطی که آخرین فناوری‌ها با فاینانس‌های مالی مناسب وارد شود.
ایران از لحاظ مواد اولیه آلومینیوم فقیر است و مهمترین معدن در جاجرم واقع است و نمی‌تواند بیش از 340 هزار تن از نیاز سالانه بوکسیت (مواد اولیه آلومینیوم) را تامین کند. معدن نفلین سینیت آذربایجان هم دارای دو مشکل است. اول اینکه تنها تولیدی آلومینیوم از کانی نفلین سینیت که در دنیا انجام می‌شود در روسیه قرار گرفته و از معدنی با عیار 27 درصد اکسید آلومینیوم صورت می‌گیرد اما در ایران عیار 18 درصد است.
از طرفی به اندازه سه برابر تولید اکسید آلومینیوم، باطله مورد مصرف در تولید سیمان خواهیم داشت که با وجود تولید مازاد کارخانه‌های سیمان در حال حاضر، قابل مصرف نیست اما ایران با وجود فقر معدنی دارای مزیت انرژی است و از لحاظ مخازن گاز در دنیا اول است که با داشتن این منابع می‌تواند به مانند کشورهای حاشیه خلیج فارس، بوکسیت را از خارج به خصوص آفریقا تامین کند و با انرژی ارزان گاز به قیمت تمام شده پایین تری آلومینیوم تهیه کرده و با حاشیه سود مناسبی در بازار‌های جهانی به فروش برساند.
بورس و آلومینیوم
صنعت آلومینیوم در بورس تهران جایگاه بالایی به مانند فولاد و پتروشیمی‌ندارد و بزرگترین تولید کننده این فلز در ایران شرکت ایرالکو واقع در اراک است که با وجود توانمندی‌ها چند سالی با زیان انباشته روبه رو بود. البته خوشبختانه با افزایش سرمایه از طریق تجدید ارزیابی توانست میزان کمی از زیان‌ها را پوشش دهد و سعی دارد سال جاری با توجه به شرایط خوب جهانی سودده باشد.
تولیدکننده‌ی دیگر یعنی المهدی و هرمزجنوب که در بندرعباس واقع شده‌اند، دارای سهامدار بخش خصوصی و خارج بورس هستند اما سهامدار عمده آنها شامل سرمایه‌گذاری ملی ایران و معادن بافق برای بورسی‌ها شناخته شده است. به نظر می‌رسد بخش خصوصی بتواند در این دو شرکت در سالهای آتی در بخش قیمت تمام شده و توسعه این صنعت نقش بسزایی داشته باشد. علاوه بر این، دو شرکت مذکور با موقعیت مکانی می‌توانند محدودیت کمتری در تامین مواد اولیه داشته باشند تا توسعه آنها مقرون به صرفه باشد.
اولین قدم در برنامه توسعه عظیم صنعت آلومینیوم در حاشیه جنوبی خلیج فارس با توسعه شرکت آلومینیوم جنوب محقق خواهد شد که سهامدار عمده آن سرمایه گذاری غدیر محسوب می‌شود.این شرکت قرار است در فاز اول 330 هزار تن آلومینیوم تولید کند تا تقریبا تولید این فلز را در سال 98 به دو برابر افزایش دهد. علاوه بر این دو فاز دیگر در سالهای بعد در حال ساخت هستند. اهمیت آلومینیوم جنوب، ساخت آلومینیوم با بوکسیت وارداتی و با طراحی تولید پیشرفته و قیمت تمام شده پایین است.
ایران در حال حاضر با ماشین آلات قدیمی، نیروی کار فراوان و عدم نقدینگی روبروست بطور مثال قیمت تمام شده آلومینیوم تولیدی فایرا به 2 هزار دلار در هر تن می‌رسد که مزیت گاز و برق ارزان را از بین می‌برد یا سرانه تولید به ازای هر نفر در این شرکت 37 تن است که با توجه به سرانه تولید 521 تنی در قطلم قطر به ازای هر نفر،حکایت از بهره وری پایین این صنعت در ایران دارد.
امید است در آینده با تولید پیشرفته آلومینیوم جنوب بتوان به استانداردهای لازم برای بهره وری دست یافت ولی آنچه برای این صنعت اهمیت بسزایی دارد کمبود نقدینگی تولید در ایران است که با وجود بهره بانکی 20 درصدی،توان رقابتی با کشورهای دیگر را نخواهد داشت. البته با توجه به ارزانی گاز و عزم جدید دولت در توسعه این صنعت، درصورت رفع مشکلات سیاسی و تسهیل سرمایه‌گذاری خارجی می‌توان انتظار داشت بهره‌وری در آن رو به بهبود و آینده خوبی پیش رو باشد.
