نبرد آلومینیوم و مس در عصر برق‌رسانی و هوش مصنوعی
باشگاه آلومینیوم: گسترش شتابان زیرساخت‌های الکتریکی در مقیاس جهانی و توسعه زیرساخت‌های فناوری محور نظیر مراکز داده هوش مصنوعی (AI)، پویایی بازار فلزات پایه را دگرگون کرده است. در این میان، دو فلز استراتژیک مس و آلومینیوم در کانون توجه صنایع معدنی، انرژی و سرمایه‌گذاری قرار گرفته‌اند.
به گزارش باشگاه آلومینیوم، نشست‌ها و گزارش‌های تخصصی نهادهای معتبر تحلیل بازار، ابعاد تازه‌ای از رقابت و جایگزینی این دو فلز را در شبکه توزیع نیرو و صنایع پیشرفته آشکار کرده است.
پیشروی آلومینیوم در شبکه توزیع و انتقال نیروی برق
بر اساس ارائه‌ای کلیدی از سوی موسسه تحلیل بازار فلزات شانگهای (SMM) که در آستانه رویداد بین‌المللی معدن و منابع (IMARC) در استرالیا مطرح شد، آلومینیوم به سرعت در حال تصاحب سهم بیشتری از بازار شبکه جهانی برق است. آلن کوئی، مدیر مشاوره SMM، در گزارش خود با عنوان “مس و آلومینیوم: تامین توان شبکه برق و مراکز داده” پیش‌بینی کرد که مصرف آلومینیوم در بخش شبکه برق بین سال‌های 2025 تا 2030 با نرخ رشد سالانه 5.5 درصدافزایش یابد، در حالی که تقاضای مس در همین حوزه سالانه 2.8 درصد با افت مواجه خواهد شد.
به گفته کارشناسان این موسسه، سه عامل کلیدی به نفع آلومینیوم عمل می‌کنند:
دکل‌های انتقال: دکل‌های آلیاژی آلومینیومی با استحکام بالا، سبک‌تر بوده و نیاز به تجهیزات تثبیت‌کننده سنگین ندارند.
ترانسفورماتورها: واحدهای سیم‌پیچ آلومینیومی به دلیل وزن سبک‌تر و قابلیت حمل و نصب آسان‌تر، به مرور در حال جایگزینی سیم‌پیچ‌های مسی در ولتاژهای متوسط و پایین هستند.
کابل‌های شبکه: برتری نسبت تنش به وزن و قیمت تمام‌شده بسیار پایین‌تر، مزیت رقابتی چشمگیری به کابل‌های آلومینیومی در بخش توزیع داده است.
با این وجود، مس همچنان جایگاه بی‌رقابت خود را در خطوط انتقال فوق‌العاده بالا (UHV) و ترانسفورماتورهای فراتر از 800 کیلوولت حفظ کرده است.
پناهگاه امن مس، جهش تقاضا در مراکز داده هوش مصنوعی
در نقطه مقابل، مس در یکی از حیاتی‌ترین حوزه‌های فناوری مدرن یعنی مراکز داده هوش مصنوعی رشد بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کند. اگرچه مس در حال از دست دادن بخشی از سهم سنتی خود در شبکه توزیع است، اما تقاضای آن در دیتاسنترهای AI جهشی چشمگیر خواهد داشت. برآورد SMM نشان می‌دهد تقاضای مس در این بخش از 146 هزار تن در سال 2025 به 916 هزار تن در سال 2030 صعود خواهد کرد که بیانگر یک نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) معادل 44 درصد است.تحلیلگران بازار تاکید می‌کنند که اگرچه سهم مس در مراکز داده نسبت به کل حجم بازار جهانی قابل‌توجه است، اما رشد مصرف سیستم‌های توان این مراکز (از 7 به 20 تن به ازای هر مگاوات تا دهه 2030) نشان‌دهنده وابستگی عمیق فناوری‌های نوین به مس است.
قیمت؛ مرز تعیین‌کننده مرزهای مهندسی
در ارزیابی کلان بازار، کارشناسان معتقدند تقسیم کار مشخصی میان این دو فلز شکل گرفته است: آلومینیوم برنده بخش‌های میانی شبکه است، در حالی که مس دو سر انتهای چرخه (یعنی تراشه‌ها و صفحات خنک‌کننده پردازنده‌ها) را در اختیار دارد.با این حال، متغیر اصلی تعیین‌کننده در این میان قیمت فلز است. هرچه قیمت جهانی مس صعودی‌تر باشد، تلاش‌های مهندسی و صنعتی بیشتری برای تسریع روند جایگزینی و استفاده از آلومینیوم در صنایع پایین‌دستی به کار گرفته خواهد شد.
منبع: عیار معدن
