لایه‌های پنهان یک شرکت دولتی ـ خصوصی!

استان مرکزی که با بیش از 2 هزار و 800 واحد تولیدی در گذشته یکی از مهم‌ترین استان‌های کشور در حوزه صنعت و تولید شناخته می‌شد اما امروزه با چالش‌های عدیده‌ای در بخش صنعت مواجه شده و با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کند.

به گزارش خبرگزاری فارس از اراک، مزیت‌های صنعت این استان نه برای مردم این منطقه، بلکه بیشتر برای تهران و پایتخت نشینان است، استقرار واحدهای بزرگ صنعتی در شهر اراک و سایر شهرهای استان جز آلودگی آب و هوا و مهاجرپذیری و به دنبال آن استخدام نیروهای غیر بومی در واحدهای بزرگ صنعتی سودی برای مردم این دیار ندارد.

امروز رفع آلایندگی هوای شهر اراک که ناشی از فعالیت کارخانجات بزرگ صنعتی مستقر در این شهر است، مهم‌ترین مطالبه شهروندان این شهر از نمایندگان مردم در مجلس، استاندار و سایر مسوولان است که باید تحقق پیدا کند.

در میان واحدهای آلاینده؛ شرکت ایرالکو به عنوان بزرگ‌ترین منشا آلاینده هوا شهرت بالایی داشته و خلف وعده‌ مدیرانش در رفع آلودگی زبانزد عام و خاص شده و بیشتر به تمسخر از آن یاد می‌شود.

جای بسیار تاسف است که مدیران استانی نیز در مقابل این صنعت آلاینده هیچ واکنشی از خود نشان نمی‌دهند، به طوری که استاندار مرکزی نیز اخیرا در مصاحبه تلویزیونی خود برای خلف وعده‌های این شرکت بهانه تراشی و مقصر آن را تحریم‌ها اعلام کرده است  و از زمان‌بندی برای تعهدات این شرکت طفره رفت.

متأسفانه شرکت ایرالکو با مدیریت‌های سیاسی نه تنها در رفع آلودگی اقدام نمی‌کند، بلکه در به تأخیر انداختن مصوبات کارگروه کاهش آلودگی نیز از هر ترفندی استفاده می‌کنند.

شاید تلاش و هزینه برای رفع آلایندگی این شرکت بسیار آسان‌تر و ارزان‌تر از ممانعت از اجرای آن باشد، اما باید دید چه منافعی اجازه نمی‌دهد این تلاش صورت گیرد و مردم شهر اراک کمی هم نفس بکشند. 

یکی از مدیران با سابقه شرکت ایرالکو در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در اراک گفت: دو دوره در شرکت آلومینیوم به عنوان مدیر یکی از بخش‌ها فعالیت داشتم که یک دوره آن به دهه 60 و 70 و یک دوره دیگر آن به دهه 90 باز می‌گردد.

محسن فرخی اظهار کرد: در اواخر سال 69 به عنوان یکی از مدیران استراتژیک شرکت انتخاب و مشغول به خدمت شدم، به منظور کسب تجربه لازم و کافی مدتی به آلمان رفته و در دوره‌های تخصصی تعمیرات و نگهداری یکی از کمپانی‌های این کشور شرکت کردم تا بتوانم بهتر در حوزه نگهداری و تعمیرات شرکت ایرالکو انجام وظیفه کنم.

وی ادامه داد: در حال حاضر جزو با سابقه‌ترین کارکنان ایرالکو و آخرین بازمانده بمباران پنج مرداد 1365 در دوران جنگ هستم.

فرخی با اشاره به برگزاری مراسم گرامیداشت شهدای پنجم مرداد در این شرکت خاطرنشان کرد: در سالگرد حادثه دلخراش بمباران ایرالکو اجازه ورود من به شرکت را ندادند، متأسفانه مسوولان فعلی شرکت بنا به برخی دلایل سیاسی از حضور کارکنان نسل بمباران در ایرالکو وحشت دارند و ما هنوز دلیل این وحشت را نمی‌دانیم.

تنها بازمانده بمباران ایرالکو در سال 65 بیان کرد: شرکت ایرالکو از برکات ارزشمندی است که خداوند به مردم استان عطا کرده، اما این شرکت آن طور که باید و شاید خوب به مردم معرفی نشده است، آلومینیوم‌سازی میراث ارزشمندی است که باید به درستی به مردم معرفی شود و مردم شناخت دقیق از آن داشته باشند و برای این واحد بزرگ صنعتی ارزش و احترام ویژه‌ای قائل شوند.

*اراکی‌ها همواره به چشم یک ویروس و میکروب به شرکت ایرالکو نگاه می‌کنند

وی افزود: متأسفانه امروز برخی از افراد سودجو باعث شده‌اند که این شرکت به شکل بسیار بدی به مردم معرفی شود، اراکی‌ها همواره به چشم یک ویروس و میکروب به این شرکت نگاه می‌کنند، در صورتی که این گونه نیست، شرکت آلومینیوم‌سازی چنانچه در رفع آلاینده‌های خود اقدام کند به عنوان سرمایه بزرگ صنعتی از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار خواهد بود.

فرخی با اشاره به اینکه در راستای اجرایی شدن اصل 44 قانون اساسی مقرر شد این مجموعه به بخش خصوصی واگذار شود، اظهار کرد: واگذاری ایرالکو به بخش خصوصی به شکل صحیح انجام نشد، به منظور اجرای اصل 44 قانون این مجموعه دست به دست شد و در حقیقت این شرکت خصوصی‌سازی نشد و به بخش‌های کوچک‌تری در رانت‌های مختلف دولتی تعلق گرفت که عمده سهام‌مداران شرکت بخش دولتی هستند که زیاد هم خصوصی نیست، به همین خاطر این شرکت از نظر مدیریتی به شترمرغ تبدیل شد که در مواقعی که بار بردن می‌خواهیم می‌گوید من مرغم و زمانی که تخم می‌خواهیم می‌گوید من شترم. 

وی ادامه داد: بین بخش خصوصی و دولتی ماندن موجب شده بعضی از مدیران با سوءاستفاده از جایگاه مدیریتی به مقاصد شوم سیاسی و اقتصادی خود برسند.

*مدیرعامل شرکت، نماینده شرکت ایمیدرو است

کارمند ایرالکو بیان کرد: در حال حاضر مدیریت این مجموعه به شکل غیر قانونی فعالیت دارد، چرا که دو نفر از مدیران اصلی شرکت به عنوان نماینده سهام عدالت معرفی شده‌اند، در حالی که سهام عدالت هیچ نماینده‌ای معرفی نکرده است و در واقع این‌ها نماینده شرکت ایمیدرو هستند، که این خلأ قانونی دارد و اگر طبق قانون تجارت بررسی شود مجموعه چرخاننده شرکت از نظر قانونی وجاهت قانونی ندارند.

فرخی افزود: موضوع دیگری که وجود دارد چگونگی مدیریت شرکت از نظر تولیدی و فنی است، این شرکت هم‌اکنون با یک بحران بسیار جدی از نظر مواد اولیه، نقدینگی و قطعات یدکی که سه عامل اصلی و حیات یک شرکت محسوب می‌شوند، روبرو است، بهانه مدیریت شرکت آن است که چون فروش در شرایط خوبی قرار ندارد، امکان حل مشکلات نیست، این در حالی است که مدیریت شرکت یک سری اقدامات غیر اصولی انجام می‌دهد که نشان می‌دهد ضمن نداشتن تسلط کافی به مدیریت، نگاه تولیدی و فنی نیز ندارند و تنها نگرش‌های رانتی و خط مشی سیاسی را دنبال می‌کند.

وی خاطر نشان کرد: به راستی چرا باید در شرکتی که مشکل تولیدی و مواد اولیه دارد سالانه 10 میلیارد تومان خرج امور تفننی پرسنل خاص شود؟ این اقدام نشان می‌دهد مدیریت شرکت به مسائل تولیدی دقت و توجه لازم را ندارند، چرا که اگر شرکتی 10 هزار قطعه یدکی برای تولید کم دارد، چرا باید میلیاردها خرج امور تفننی کند؟ در حالی که می‌توان با کمی برنامه‌ریزی و تأمین قطعات یدکی شرکت را به روز رسانی کرده و تولید را رونق بخشید.

کارمند ایرالکو با بیان اینکه نگاه حاکم بر ایرالکو نگاه تولیدی نبوده و نگاه یک جانبه نگری است، یادآور شد: نگاه مدیران حاکم بر ایرالکو نگاهی قومی و قبیله‌ای است، به همین خاطر نمی‌توانند امور را به درستی به انجام برسانند.

*با کسب اجازه از وزارتخانه محصولات را خارج از بورس به فروش می‌رسانند که این معامله خلاف قانون است

از مدیران سابق ایرالکو تصریح کرد: مدیران ایرالکو از دستورات به ظاهر قانونی و در عمل غیر قانونی استفاده می‌کنند تا به اهداف خود دست پیدا کنند، به طور مثال از وزارتخانه اجازه می‌گیرند محصولات را خارج از بورس به فروش برسانند، شرکتی که بورسی است و باید تمام مواد تولیدی خود را در بورس به فروش برساند، در خارج از بورس اقدام به فروش محصولات زیر قیمت می‌کند، دلال محصولات را خریده و چندین برابر قیمت در بازار آزاد به فروش می‌رساند و از این طریق به اهداف پلید اقتصادی خود دست پیدا می‌کنند.

*فامیل‌بازی در استخدام‌ها از مسائل مبتلا به شرکت ایرالکو است

وی فامیل‌بازی در استخدام‌ها را از دیگر مسائل مبتلا به شرکت ایرالکو برشمرد و خاطر نشان کرد: مدیرعامل آلومینیوم سازی پرسنلی را که حدود پنج سال در مجموعه کار کرده و به تجربه و توان تخصصی لازم دست پیدا کرده است، به بهانه‌های مختلف از شرکت اخراج و به جای آن نیروهای غیر تخصصی و خدماتی را که اقوام و آشنایان خودشان هستند، به شرکت وارد می‌کنند که این استخدام‌های بی‌رویه و فامیل بازی و قومی و قبیله‌ای باعث ضرر و زیان هنگفتی به شرکت شده است.

فرخی با بیان اینکه مجید پورعطار مدیرعامل ایرالکو در بدو ورود به شرکت شعارهای بسیاری داد که تمام آنها وعده و سرابی بیش نبود، گفت: حمل و نقل ریلی، خرید مواد اولیه از کمپانی‌های بسیار بزرگ جهانی مثل نالکو هند که معمولاً محصولات خود را از طریق مناقصه بین‌المللی و با قیمت جهانی به فروش می‌رساند، از جمله وعده‌های مدیرعامل بود که محقق نشد، مگر در موارد خاص که تنها برای تبلیغات و سیاسی بازی انجام شد.

وی اظهار کرد: حمل محصولات از طریق حمل و نقل ریلی 60 درصد زیر قیمت، اما از طریق جاده 60 درصد بالای قیمت است، متأسفانه مدیرعامل به جز یک مورد حمل پودر آلومینیوم و یک مورد آند که آن هم بسیار در بوق و سرنا شد، اقدام دیگری در این زمینه انجام نداد.

کارمند ایرالکو با بیان اینکه تفاوت قیمت جابه‌جایی محصول از طریق ریل و کامیون هر کیلو 800 تومان است، ادامه داد: سالانه حدود 180 هزار تن محصول در این شرکت جابه‌جا می‌شود که حمل آن با استفاده از کامیون 144 میلیارد تومان می‌شود.

فرخی بیان کرد: مدیرعامل ایرالکو همچنین در زمینه برکنار کردن مدیران متخصص، تحصیلکرده، کارآمد و با شهامت و جایگزینی مدیران غیر متخصص و کم سواد با تحصیلات پایین کارنامه درخشانی دارد که تعجب همگان را بر انگیخته است، به طور مثال در قسمت تولیدی و فنی، انبارداری و کنترل مرغوبیت که حوزه‌های بسیار مهمی هستند، افراد متخصص را برکنار و عده‌ای کم تجربه و کم سواد را جایگزین کرده است که موجب شده سطح مدیریت به شدت تنزل پیدا کند.

*بسیاری از بخش‌ها را خانوادگی کرده‌اند

وی افزود: بسیاری از بخش‌ها را خانوادگی کرده‌اند، مسئولیت مدیریت ارتباطات صنعتی که معمولاً باید فردی برخوردار از دانش فنی و تولیدی باشد، را بر عهده برادرش که کارمند ساده دانشگاه پیام نور بوده، قرار داده است در حالی که کوچک‌ترین دانشی در مورد مسائل فنی ندارد، همچنین یکی دیگر از اقوام عضو هیأت مدیره نیز با مأمور به خدمت شدن از جهاد کشاورزی به عنوان مدیرعامل باشگاه فرهنگی ورزشی آلومینیوم اراک مشغول کرده است و ...

کارمند ایرالکو تصریح کرد: واگذاری مسئولیت‌ها به افراد خانوادگی و ارتقای پست و مقام به آنان سطح شرکت را از نظر ایزو به شدت تنزل داده و وضعیت شرکت را در شرایط بسیار نابود کننده‌ای قرار داده است.

کارمند ایرالکو اظهار کرد: در حال حاضر وضعیت ایرالکو به گونه‌ای است که دیگر نمی‌توان از این مجموعه به عنوان یکی از شاهرگ‌های حیاتی اقتصاد اراک و کشور نام برد.

فرخی ادامه داد: معترضین به وضعیت مدیریتی شرکت به دنبال خواسته‌های شخصی نیستند، بلکه اعتراض آنان به نحوه مدیریت شرکت و به منظور جلوگیری از نابودی این مجموعه بزرگ صنعتی است.

وی با بیان اینکه کار در کارخانه ایرالکو بسیار سخت و زیان‌آور است و کارکنان ایرالکو شأنی کمتر از شهید ندارند، بیان کرد: در سال 92 فردی مسئولیت این کارخانه را بر عهده گرفت و دو سال در این عرصه خدمت‌رسانی و شرکت را از ورشکستگی نجات داد، اما بعد از آن دوره مدیریت، دوباره وضعیت شرکت به حالت ورشکستگی برگشته است.

کارمند ایرالکو افزود: در حال حاضر هیچ نظارتی بر عملکرد مدیریت فعلی ایرالکو نمی‌شود، تمام افراد دستگاه‌های نظارتی منسوب شده از سوی خود مدیرعامل هستند و طبیعتا گروه نظارتی گزارشاتی را ارائه می‌دهند که مطابق با نظر مدیریت باشد.

فرخی تصریح کرد: نه تنها در ایرالکو دستگاه نظارتی وجود ندارد، بلکه مسوولان نظارت و کنترل مرغوبیت نیز که می‌توانستند بسیاری از ناهنجاری‌ها را کنترل کنند، از افراد انتخاب شده از سوی خود مدیریت هستند.

وی با اشاره به اینکه مدیریت ایرالکو 70 میلیارد تومان به تدارکات بدهی دارد، یادآور شد: با وجود بدهی 70 میلیاردی به تدارکات متأسفانه مسوولان شرکت پول‌های موجود را بیهوده صرف بریز و بپاش کرده، باشگاه ایرالکو را به حیات خلوت خود تبدیل کرده و استفاده‌های فراوانی را از آن می‌برند، در سال گذشته بیش از 8 میلیارد تومان در این باشگاه برای یک تیم فوتبال دسته اولی هزینه شد، در حالی که برخی از تیم‌های لیگ برتری با هزینه‌هایی کمتر از این به نتایج ارزشمندی در لیگ دست پیدا کردند.

*فروش زیر قیمت محصولات ایرالکو دروازه بزرگ سوءاستفاده مالی است 

فرخی اظهار کرد: در مجموع فروش زیر قیمت محصولات ایرالکو دروازه بزرگ سوءاستفاده مالی است و هیچ نظارتی بر آن نیست.

وی با اشاره به تخلفات مالی فراوان در حوزه حمل و نقل مواد ادامه داد: مدیران ایرالکو برای اینکه به تخلفات مالی خود در حوزه حمل و نقل ادامه دهند و به زور بقبولانند که حمل بار با استفاده از ریل با خطر مواجه بوده است، 9 دستگاه از واگن‌های باری را حدود چهار ماه به عمد به دره رها کردند، هیچ کس موضوع را پیگیری نکرد، این در حالی است که محصولات ایرالکو در 50 سال گذشته همواره با استفاده از حمل و نقل ریلی جا بجا می‌شده و هیچ خروج از ریلی نداشته است.

فرخی همچنین با اشاره به حقوق‌های غیر متعارف در این شرکت تصریح کرد: اسناد و مدارک مبنی بر دریافت حقوقی 70 میلیونی مدیرعامل موجود است و هیچ‌کس در این زمینه پاسخگو نیست.

یکی دیگران از مدیران قبلی ایرالکو نیز گفت: متأسفانه عزل و نصب‌هایی که با روی کار آمدن مدیریت جدید ایرالکو صورت گرفته است، موجب بروز هرج و مرج در این شرکت شده است.

علی ارشادی اظهار کرد: احکام عزلی که با تکیه بر کلمه حفظ کرامت انسانی از سوی مدیر عامل صادر شده از یک سو، انتصاب فامیل و فامیل بازی در مجموعه ایرالکو و دریافت حقوق‌های نجومی برخی از مدیران از سوی دیگر موجی از اعتراض را در این شرکت ایجاد کرده است.

وی افزود: استفاده از حمل و نقل جاده‌ای و فروش آلومینیوم زیر قیمت بازار که باید مشخص شود به چه کسانی بوده و چطور در بازار آزاد با قیمت بالاتر به فروش رسیده و منافع آن به جیب چه کسانی رفته، در ماه‌های اخیر موجی از اعتراض‌ها را در پی داشته است.

ارشادی با بیان اینکه اعتراض جمعی از خانواده شهدا و فرماندهان دوران جنگ شاغل در ایرالکو به نحوه مدیریت فعلی با برخورد بسیار بد از سوی مسئولان همراه بود، بیان کرد: مدیریت شرکت در پاسخ این اعتراض خانواده شهدا اجازه ورود برخی از آنان به کارخانه را نداده و در مواردی اقدام به ضرب و شتم خانواده شهدا و ایثارگران کرده، بعضی را در اختیار کارگزینی قرار داده و موجی از رعب و وحشت در کارخانه به راه انداخته است.

وی با اشاره به برگزاری کارناوال شادی در بزرگداشت شهدای پنج مرداد این اقدام مسئولان ایرالکو را دهن کجی به خانواده شهدا دانست.