به گزارش باشگاه آلومینیوم، صنعت خودرو در حال تجربه یکی از تغییرات زیرسطحی اما مهم سال‌های اخیر است؛ جایی که تصمیم‌های فنی در ظاهر کوچک، پیامدهای بزرگ در بازارهای جهانی فلزات دارند.

حرکت تدریجی خودروسازان بزرگ به سمت استفاده از آلومینیوم به جای مس در سیم‌کشی خودروها، اکنون از یک انتخاب مهندسی فراتر رفته و به یک روند اقتصادی گسترده تبدیل شده است؛ روندی که همزمان با افزایش قیمت مس و فشار هزینه‌ای در زنجیره تأمین، سرعت بیشتری گرفته و توجه بازارهای کالایی را به خود جلب کرده است.

به گزارش رویترز، شرکت‌های فراری و بی‌ام‌و با عرضه مدل‌های جدیدی که از سیم‌کشی آلومینیومی سبک‌تر و کم‌هزینه‌تر استفاده می‌کنند، به روند رو به رشد جایگزینی مس با آلومینیوم پیوسته‌اند؛ تغییری که پس از حدود دو قرن سلطه مس بر صنعت سیم‌کشی الکتریکی، می‌تواند یکی از مهم‌ترین تحولات این حوزه باشد.

این تصمیم پس از اقدامات مشابه تسلا و چندین خودروساز برقی چینی اتخاذ شده و نشان‌دهنده روندی گسترده در صنعت خودرو است. بر اساس برآورد جی‌پی مورگان، این تغییر می‌تواند تنها در سال جاری حدود ۲ درصد از تقاضای جهانی مس را تحت تأثیر قرار دهد.

کارشناسان معتقدند در سال‌های آینده، با ادامه کمبود عرضه مس، افزایش تقاضا از سوی صنایع انرژی پاک و مراکز داده و در نتیجه رشد ساختاری قیمت این فلز، سهم آلومینیوم در صنایع مختلف بیش از پیش افزایش خواهد یافت.

چرا خودروسازان به سمت آلومینیوم رفته‌اند؟

بر اساس گفت‌وگوهای رویترز با ۱۸ شرکت فعال در حوزه خودروسازی، تولید کابل، تهویه مطبوع، فلزات و شرکت‌های مشاوره، صنایع مختلف به دلیل قیمت بسیار پایین‌تر آلومینیوم و عملکرد قابل‌قبول آن، به تدریج در حال جایگزین کردن این فلز با مس هستند.فراری و بی‌ام‌و اعلام کرده‌اند که علاوه بر مزیت قیمتی، وزن کمتر آلومینیوم نیز یکی از دلایل اصلی این انتخاب بوده است.

جایگزینی آلومینیوم به جای مس طی دو دهه گذشته به صورت دوره‌ای انجام شده، اما جهش قیمت مس در اواخر ژانویه و رسیدن آن به نزدیکی ۱۵ هزار دلار برای هر تن، انگیزه استفاده از آلومینیوم را بیش از گذشته تقویت کرده است. پیش‌بینی‌ها نیز نشان می‌دهد عرضه جهانی مس دست‌کم طی دهه آینده از تقاضا عقب خواهد ماند.

فراری، بی‌ام‌و و استلانتیس؛ خودروسازان بزرگ در مسیر تغییر

شرکت فراری که پیش از این از آلومینیوم در بدنه، موتور و شاسی خودروهای خود استفاده می‌کرد، به رویترز اعلام کرد از سال گذشته کابل‌های برق مدل هیبریدی 296 را نیز با آلومینیوم تولید کرده است.این شرکت از آن زمان استفاده از سیم‌کشی آلومینیومی را در سایر محصولات خود از جمله Luce، نخستین خودروی تمام‌برقی فراری که ماه گذشته معرفی شد، نیز گسترش داده است.

داریو اسپوزیتو، مدیر ارتباطات فراری، گفت استفاده از آلومینیوم باعث شده وزن کل سیم‌کشی خودرو تا ۲۰ درصد کاهش پیدا کند.او تأکید کرد: «ما آلومینیوم را صرفاً به دلیل ارزان‌تر بودن انتخاب نکرده‌ایم؛ بلکه ماده‌ای را انتخاب می‌کنیم که عملکرد بهتری ارائه دهد.» با این حال، واقعیت این است که آلومینیوم نیز از نظر اقتصادی مزیت بزرگی دارد؛ قیمت فعلی آن حدود ۳ هزار و ۱۰۰ دلار در هر تن است که تقریباً یک‌چهارم قیمت مس محسوب می‌شود.

شرکت بی‌ام‌و نیز اعلام کرد نخستین بار در سال ۲۰۱۱ از هادی‌های آلومینیومی در سری ۱ استفاده کرده و سپس این فناوری را به خودروهای هیبریدی و برقی خود گسترش داده است. اکنون جدیدترین فناوری eDrive این شرکت از تعداد زیادی کابل آلومینیومی در سیستم‌های فشار قوی و فشار ضعیف بهره می‌برد.

همچنین، به گفته یک منبع آگاه، شرکت استلانتیس نیز به‌تازگی روند جایگزینی سیم‌های مسی با آلومینیومی را آغاز کرده است، هرچند این شرکت از اظهار نظر رسمی خودداری کرده است.

نبرد قیمت و عملکرد؛ آیا آلومینیوم می‌تواند جای مس را بگیرد؟

شرکت چینی JONVER که قطعات خودروهای برقی تولید می‌کند اعلام کرده سهم فروش محصولات سیم‌کشی آلومینیومی این شرکت از حدود ۲۰ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۳۰ درصد در سال جاری افزایش یافته است.

شرکت نروژی Hydro، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان آلومینیوم جهان، نیز اعلام کرد فروش لوله‌های آلومینیومی مورد استفاده در سیستم‌های گرمایشی و تهویه به‌عنوان جایگزین مس طی سال‌های اخیر به‌طور مستمر رشد کرده است.

تروند اولاف کریستوفرسن، مدیر مالی Hydro، گفت این شرکت انتظار دارد با جایگزینی سریع‌تر آلومینیوم در سال‌های آینده، سهم بیشتری از بازار را در اختیار بگیرد.

در مقابل، زاویه ماتیو از شرکت فرانسوی Nexans، دومین تولیدکننده بزرگ کابل جهان، معتقد است مس همچنان در برخی کاربردها عملکرد بهتری دارد و تولیدکنندگان حاضرند برای آن هزینه بیشتری پرداخت کنند؛ اما زمانی که قیمت مس به حدود ۳.۵ برابر قیمت آلومینیوم برسد، خرید آلومینیوم از نظر اقتصادی توجیه‌پذیرتر می‌شود.

شرکت‌ها با اختلاف قیمت‌ها، مس گران‌قیمت را با آلومینیوم جایگزین می‌کنند

شرکت‌های بیشتری در حال کنار گذاشتن مس هستند، که در ژانویه به بالاترین قیمت خود رسید و در برخی کاربردها به آلومینیوم سبک و ارزان‌تر روی می‌آورند. بخش‌هایی که در این جایگزینی دخیل هستند شامل خودروها، گرمایش، تهویه مطبوع و کابل‌های برق می‌شود.

البته جایگزینی کامل آلومینیوم با مس بدون چالش نیست. تعرفه‌های وارداتی آمریکا، مصرف بالای انرژی برای تولید آلومینیوم و در نتیجه انتشار بیشتر گازهای گلخانه‌ای از جمله موانع این روند هستند. علاوه بر این، آلومینیوم رسانایی کمتری نسبت به مس دارد و برای انتقال مقدار یکسان برق باید از حجم بیشتری از آن استفاده شود.

با این وجود، جی‌پی مورگان پیش‌بینی کرده است تا سال ۲۰۳۰ حدود ۶ درصد تقاضای سالانه جهانی مس می‌تواند با آلومینیوم جایگزین شود؛ در حالی که این رقم در سال جاری حدود ۲ درصد برآورد می‌شود.

خودروسازان چینی پیشتاز تغییر؛ تسلا الگوی بازار شد

دولت چین که بزرگ‌ترین مصرف‌کننده فلزات جهان است، در یک سند سیاست‌گذاری منتشرشده در مارس ۲۰۲۵، شرکت‌ها را به استفاده بیشتر از آلومینیوم به جای مس تشویق کرد و بسیاری از تولیدکنندگان نیز این توصیه را عملی کرده‌اند.

تحلیلگران مؤسسه ژوئوچوانگ پیش‌بینی می‌کنند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از قطعاتی که اکنون از مس ساخته می‌شوند، در صنایع برق، خودروسازی و لوازم خانگی با آلومینیوم جایگزین شوند.به گفته تری وویچوفسکی، رئیس شرکت مهندسی Caresoft Global، خودروسازان چینی از جمله AVATR، XPeng و Xiaomi استفاده از سیم‌کشی آلومینیومی را آغاز کرده‌اند.این سه خودروساز و همچنین تسلا به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخی ندادند.

به گفته کارشناسان، آلومینیوم به دلیل وزن پایین، برای خودروهای برقی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا کاهش وزن خودرو باعث افزایش شعاع حرکتی آن می‌شود. از سوی دیگر، در بازار رقابتی خودروهای برقی چین که جنگ قیمتی حاشیه سود شرکت‌ها را به حداقل رسانده، کاهش هزینه تولید اهمیت حیاتی دارد.

شرکت Hydro نیز اعلام کرده است که هنوز حدود ۸۵ درصد شینه‌های انتقال برق که باتری خودروهای برقی را به سایر بخش‌ها متصل می‌کنند، از مس ساخته می‌شوند و آلومینیوم ظرفیت بالایی برای افزایش سهم خود در این بخش دارد.

به گفته وویچوفسکی، صنعت خودروسازی چین در این مسیر، تسلا را به عنوان الگوی اصلی خود در نظر گرفته است؛ شرکتی که نخستین بار در سال ۲۰۱۹ با معرفی Model Y و سپس در Cybertruck از سیم‌کشی آلومینیومی به‌صورت گسترده استفاده کرد.

منبع:‌ خبرگزاری اقتصاد ایران