ظرفیت تولید شمش آلومینیوم نصف ظرفیت سند چشم انداز است

به گزارش باشگاه آلومینیوم،

هوشنگ گودرزی در گفت‌و‌گویی با خبرگزاری صداوسیما، درباره ظرفیت تولید آلومینیوم در چشم‌انداز ۱۴۰۴ افزود: طبق سند چشم‌انداز، قرار بود تا پایان سال ۱۴۰۴، یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن آلومینیوم تولید کنیم که اکنون این میزان تولید، نصف شده است و به ظرفیت تولید ۷۵۰ هزار تن در سال رسیده‌ایم.

وی گفت: البته ۷۵۰ هزار تن، ظرفیت ایجادشده در کشور است و اکنون تولید واقعی به حدود ۶۴۰ هزار تن در سال می‌رسد.

گودرزی به مشکلات تولید در صنایع آلومینیوم اشاره کرد و افزود: صنعت آلومینیوم جدا از سایر صنایع کشور نیست و بخش قابل‌توجهی از مشکلات تولید در این صنعت نیز مانند ناترازی انرژی برق و گاز است که عموم صنایع این مشکلات را دارند.

وی درباره فراوانی مصرف آلومینیوم در داخل کشور نیز گفت: بخش قابل‌توجهی از آلومینیوم در صنعت ساختمان‌سازی، خودروسازی و لوازم خانگی و مصارف عمومی به‌کار گرفته می‌شود که البته کاربرد آلومینیوم‌های آلیاژی در خودروسازی و لوازم خانگی بسیار زیاد است و بیشتر آلیاژساز‌های ما برای خودروساز‌ها و لوازم خانگی کار می‌کنند.

گودرزی درباره عرضه شمش آلومینیوم در بورس کالا نیز افزود: طبق قانون همه شمش‌های آلومینیومی که در داخل فروخته می‌شوند، باید روی تابلوی بورس عرضه شوند که اکنون این کار انجام می‌گردد.

وی گفت: پیش از این، طبق توافقی که با وزارت صمت صورت گرفته بود، هفته‌ای 6-5 هزار تن شمش در بورس کالا عرضه می‌شد که با کمبود شمش در صنایع پایین‌دستی مواجه می‌شدیم، اما اکنون میزان عرضه در طول هفته از ۷ هزار تن نیز بیشتر است.

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران افزود: طبق توافقی که با صنایع بالادستی صورت گرفته، میزان عرضه شمش در بورس کالا افزایش یافته و مشکلی در عرضه شمش به صنایع پایین‌دستی وجود ندارد.

وی با بیان اینکه اکنون میزان عرضه‌ها به اندازه‌ای است که بخشی از آن به بازار مچینگ داده می‌شود، گفت: در همه هفته‌ها مقدار زیادی از این عرضه‌ها به بازار مچینگ داده می‌شود و هر کسی می‌تواند از بازار مچینگ، شمش موردنیاز خود را تأمین کند.

گودرزی به تشکیل بازار مچینگ در تالار بورس کالا اشاره کرد و افزود: اکنون درصورتی‌که شمش آلومینیوم در بورس کالا عرضه شود و به‌فروش نرود، شمش مازاد به بازار مچینگ می‌رود و صنایع پایین‌دستی می‌توانند با همان قیمت پایه از بازار مچینگ خریداری کنند.

گفتنی است؛ معامله مچینگ در بورس کالا به خرید از کالای مازاد با قیمت پایه اشاره دارد و این فرآیند به تعادل عرضه و تقاضا و شفافیت معاملات کمک می‌کند. معاملات مچینگ یا خرید کالای مازاد، زمانی اتفاق می‌افتد که تمام حجم عرضه‌شده در بورس مورد معامله قرار نگیرد.

وی با بیان اینکه این کار برای جلوگیری از ایجاد تقاضای کاذب است، گفت: پیش از این عده‌ای در بورس کالا، تقاضا‌های کاذب ایجاد می‌کردند و این تقاضا‌های کاذب قیمت شمش را بالا می‌برد، درواقع قیمت شمش که بالا می‌رفت، به‌طور طبیعی قیمت تمام‌شده کالا نیز افزایش پیدا می‌کرد.

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران با بیان اینکه اکنون با ایجاد بازار مچینگ، از تقاضای کاذب جلوگیری می‌شود، افزود: فرض کنید که بعضی روزها هفت‌هزار تن شمش آلومینیوم در بورس کالا عرضه شده، از این هفت‌هزار تن، سه‌هزار و پانصد تن روی تابلوی بورس فروخته شده، اما دوهزار و ۵۰۰ تن فروش نرفته است.

وی ادامه داد: بورس یک بازار ثانویه به‌نام مچینگ ایجاد کرده است که این دوهزار و ۵۰۰ تن برای یک مدت کوتاهی در این بازار ثانویه با همان قیمت پایه نگهداری می‌شود و تمام کسانی‌که در سایت بورس کالا سهمیه دارند، می‌توانند با همان قیمتی که در بورس معامله شده شمش موردنیاز خود را از بازار مچینگ تأمین کنند.

گودرزی گفت: هرچند که طبق توافق صورت‌گرفته با صنایع بالادستی، مواد اولیه یا همان شمش به‌صورت مدت‌دار نیز به صنایع پایین‌دستی فروخته می‌شود. چون صنایع پایین‌دستی مشکل نقدینگی دارند، بنابراین در آن بخشی که مواد اولیه مدت‌دار فروخته می‌شود، بین خریداران رقابت ایجاد می‌شود که چنین رقابتی در عمل در فروش‌های نقدی وجود ندارد.

وی افزود: ازآنجایی‌که قیمت شمش نسبت به اواخر سال گذشته، پنجاه درصد افزایش داشته است، بنابراین سرمایه در گردش صنایع پایین‌دستی برای تأمین مواد اولیه محدود شده است و این موضوع موجب شده که توان خرید در صنایع پایین‌دستی پایین بیاید و نتوانند مواد اولیه موردنیاز خود را به‌صورت نقدی خریداری کنند.

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران گفت: اگر چنین توافقی (فروش مدت‌دار مواد اولیه به صنایع پایین‌دستی) صورت نگیرد، ممکن است عده‌ای که نقدینگی و توان مالی دارند، این مواد (شمش) را از بورس بخرند و با تغییراتی همان اجناس را با قیمت بالاتر به مصرف‌کنندگان داخلی بفروشند.

وی افزود: بنابراین طی چند ماه اخیر رقابتی بین تولید کنندگان شمش در صنایع بالادستی، ایجاد شده که تولیدکننده‌ها روی نرخ پایه تخفیف می‌دهند، البته میزان تخفیفی که تولیدکننده‌های شمش، درنظر می‌گیرند متغیر است و هرکدام از آنها یک نوع تخفیفی درنظر می‌گیرند.

گودرزی درباره اقدامات صورت‌گرفته برای پیشگیری از تقاضای کاذب در بورس کالا نیز گفت: برای این موضوع برنامه‌های متفاوتی پیش‌بینی شد، آخرین اقدامی که اکنون در بورس کالا درحال انجام است، اینکه عرضه شمش آلومینیوم در تالار حراج همزمان قرار بگیرد.

وی افزود: فرق تالار حراج همزمان با شیوه قبلی در این است که تولیدکنندگان صنایع بالادستی در حراج همزمان در یک بازه زمانی ۲۰ دقیقه‌ای باید به‌طورکلی تخفیف خودشان را یکجا ارائه کنند و بعد از آن (بازه زمانی ۲۰ دقیقه‌ای) دیگر نمی‌توانند تخفیف خود را اضافه و یا کم کنند.

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران ادامه داد: بعد از آن خریداران در یک بازه زمانی ۵ تا ۱۰ دقیقه‌ای می‌توانند درخواست خرید خود را ارائه کنند که خریداران نیز باید همه تقاضای خود را بخرند و نمی‌توانند تقاضای خود را کم یا زیاد کنند و به اصطلاح از تابلوی بورس خارج کنند. مثلاً اگر کسی ۳۰۰ تن تقاضای شمش کرده، اما ۱۵۰ تن نیاز دارد، نمی‌تواند ۱۵۰ تن اول را بخرد و ۱۵۰ تن دوم را از تابلوی بورس خارج کنند.

وی گفت: پیش از این تقاضای کاذب این‌گونه شکل می‌گرفت که یک عده محدودی، در تابلوی بورس درخواست‌های بیش از نیاز ثبت می‌کردند و رقابت کاذبی ایجاد می‌کردند، وقتی تقاضا بالا می‌رفت و رقابت ایجاد می‌شد، تقاضای خود را از تابلوی بورس خارج می‌کردند.

گودرزی افزود: بنابراین با شیوه جدید انتظار داریم این تقاضای کاذب از بین برود و یک روش جدیدی همراه با تعادل قیمت به‌وجود بیاید.

وی درباره طرح جامع آلومینیوم نیز گفت: طرح جامع آلومینیوم به بررسی جامع آلومینیوم می‌پردازد و هم‌اکنون بررسی مجددی دردست اقدام است که به دانشگاه شاهرود واگذار شده تا درباره این طرح هم بازنگری شود و هم به اجرایی‌شدن آن کمک می‌کند.

گودرزی افزود: در طرح جامع آلومینیوم تأمین مواد اولیه صنایع بالادستی یعنی تأمین آلومینای موردنیاز این صنایع در اولویت قرار دارد.

رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران گفت: ازآنجایی‌که سنگ بوکسیت به اندازه کافی در داخل کشور وجود ندارد بنابراین سنگ بوکسیت باید از خارج کشور تأمین شود که به‌طور عمده باید این سنگ بوکسیت از کشور گینه و کشور‌های آفریقایی تأمین ‌شود.

وی افزود: در این طرح دو پالایشگاه یا دو کارخانه تبدیل سنگ بوکسیت به آلومینا در جنوب کشور دیده شده است که تأمین هزینه ارزی این پالایشگاه‌ها، یکی از مهمترین مسائلی است که از ابتدای طرح مورد بحث است و جایگاه خاصی نیز برای تأمین آن دیده شده که امیدواریم عملیاتی شود.

گفتنی است؛ روند تدوین طرح جامع آلومینیوم از اواخر سال ۱۴۰۱ به اتمام رسید و پس از آن، از ابتدای سال ۱۴۰۲ فرآیند بازبینی و پایش برنامه‌های عملیاتی آن آغاز شد. نخستین مرحله پایش این طرح در زمستان سال گذشته (۱۴۰۳) نهایی شد و اکنون برای ابلاغ نهایی آماده شده است. راهبری و پیگیری تدوین طرح‌های جامع فلزات آلومینیوم و مس نیز برعهده دفتر صنایع معدنی معاونت طرح‌های توسعه معدن و صنایع معدنی ایمیدرو است.

طرح جامع آلومینیوم چشم‌انداز و نقشه راهی برای توسعه زنجیره ارزش آلومینیوم فراهم می‌کند. ابلاغ این طرح به‌عنوان یک سند بالادستی، می‌تواند به هماهنگی سیاست‌گذاری‌ها، جذب سرمایه‌گذاری‌های هدفمند و بهینه‌سازی تولید در این بخش منجر شود. ضمن اینکه اجرای موفق این طرح به تقویت جایگاه ایران در بازار جهانی آلومینیوم و افزایش ارزش‌افزوده در بخش معدن و صنایع معدنی کمک خواهد کرد.