صنعت آلومينيوم در اندیشه احداث نیروگاه اختصاصی

به‌ویژه اینکه تولیدکنندگان به‌طور عمده آلومینیوم در شهرهایی قرار گرفته‌اند که صنعتی محسوب می‌شوند و صنایع زیادی وجود دارند که آنها هم به انرژی به‌ویژه برق نیاز دارند.

اما نیازآلومینیوم به برق امری جدا ناپذیر است چراکه برق ۴۰ درصد قیمت تمام شده در تولید این محصول را تشکیل داده و از آنجایی که به آلومینیوم لقب انرژی جامد داده‌اند به نوعی این فلز ذخیره گاه برق به‌شمار می‌رود. به همین دلیل تامین برق برای این صنعت انرژی بر از نان شب هم واجب‌تر است.

تاثیر انرژی بر صنایع آلومینیوم
محمد مهدی مستقیمی، مدیرعامل آلومینیوم جنوب در رابطه با تامین زیرساخت‌های صنایع انرژی بر مانند آلومینیوم به صمت می‌گوید: حقیقت این است که نباید صنایع انرژی‌بر را در تامین برق مانند دیگر صنایع و مصارف خانگی قلمداد کرد چراکه صنایع انرژی‌بر به‌طور عمده صنایع مادر هستند یعنی ماموریت دارند مواد اولیه را به محصولی تبدیل کنند که تا دورافتاده‌ترین صنایع پایین‌دستی را در نقاط مختلف کشور پوشش می‌دهد.
وی می‌افزاید: صنایع مادر همچون سایر صنایع نیست که مصرف‌کننده آن محدود باشد بلکه در صنایع مادر مانند آلومینیوم، فولاد، مس و سرب و روی یک چرخه بسیار طولانی از تولیدکنندگان نهایی منتظر این کالا هستند در آلومینیوم، فویل‌ها، پروفیل‌ها، کابل، صنایع غذایی و دارویی و در فولاد نیز بی‌شمار مصرف‌کننده نهایی در این چرخه قرار می‌گیرند و سود می‌برند بنابراین دولت باید به این نکته توجه کند که در تامین برق مورد نیاز صنایع مادر مانند دیگر صنایع عمل نکند و قیمت تمام شده محصولات مادر را در تولید محصول نهایی لحاظ کند.
مدیرعامل آلومینیوم جنوب در ادامه می‌افزاید: برای محاسبه و اخذ پول برق، باید دید کالای اصلی، در چه فرآیندی تولید می‌شود و قیمت تمام شده آن و همچنین حاشیه سود آنها چقدر است و چند صنعت پایین‌دستی از این کالا ارتزاق می‌کنند و بعد از آن تعرفه گاز و برق برای صنایع مادر تعیین شود. این مسئله‌ای است که در تمام دنیا لحاظ می‌شود و توان رقابتی صنایع مادر در نظر گرفته می‌شود.
این کارشناس آلومینیوم در ادامه تصریح می‌کند: البته گاه شرایط و قیمت جهانی باعث می‌شود به‌طور مثال، حاشیه سود آلومینیوم از مس بیشتر شود درآن صورت می‌توانند تعرفه‌ها را بسته به حاشیه سود تغییر دهند.
مستقیمی ادامه میدهد: البته ایران تقریبا بزرگترین تولیدکننده گاز جهان است و برای صنایعی که در حاشیه سواحل طولانی خلیج‌فارس قرار گرفته‌اند مزیتی است که بسیاری از کشورها از آن محرومند بنابراین می‌توان با استفاده از گاز و منابع آبی فراوان، نیروگاه سیکل ترکیبی احداث کرد و برای صنایع انرژی‌بر منطقه مصرف کرد.
به‌طور مثال در منطقه ویژه اقتصادی لامرد و پارسیان که بالغ بر ۲۰ هزار میلیارد هکتار مساحت دارند و فضای زیادی برای ایجاد صنایع انرژی‌بر نظیر فولاد و آلومینیوم در نظر گرفته شده، نیروگاه احداث کرد و صنایع پایین‌دستی صنایع مادر و انرژی بر را در آن درنظر گرفت.
وی می‌گوید: به این شکل دو راه برای تامین انرژی صنایع مادر و صنایع پایین‌دستی می‌توان متصور شد؛ یکی اینکه دولت با انتقال گاز به منطقه اقدام به احداث چند نیروگاه سیکل ترکیبی کرده و به‌طور مشخص در این بخش سرمایه‌گذاری کند و چون فاصله‌ای از مرکز تولید گاز تا نیروگاه نیست هزینه خیلی کمتری برای انتقال برق و نصب ترانسفر و دیگر تجهیزات برای کاهش ولت یا افزایش آن پرداخت می‌کنند و به‌شکل غیرمستقیم قیمت گاز را به قیمت فوب خلیج‌فارس برای تامین برق مورد نیاز صنایع محاسبه کنند کما اینکه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس نیز برای صنایع خود چنین تخفیفاتی را قائل می‌شوند.
راه دیگر نیز آن است که دولت گاز را با یک قیمت منطقی بلند مدت تصویب کند و مصوبه مجلس را نیز بگیرد تا بخش خصوصی نیروگاه برق بزند.البته این تقاضای ما از دولت است و ایمیدرو نیز با انجام مذاکراتی به دنبال آن است که گاز را با قیمت مناسبی برای تامین برق موردنیاز صنایع بگیرد تا قیمت برق پایین بیاید. به این شکل نیروگاه در یک بازه زمانی طولانی با قیمت منطقی و به شکل پایدار، برق را تولید می‌کند و صنایع مادر می‌توانند به تولید پایدار و منطقی خود ادامه دهند.
در این باره می‌توان با تشکیل اتاق فکر مشترک بین بخش خصوصی و دولت به یک جمع‌بندی واحد برای تامین انرژی موردنیاز آلومینیوم برسند.
درحال‌حاضر بسیاری از صنایع ازجمله آلومینیوم سازها با معضل بزرگی به نام پرداخت قیمت برق مواجه هستند زیرا صنایع باید تاوان قیمت تمام شده برق را که تا یک سوم آن به‌دلیل فرسوده بودن شبکه‌های انتقال و ترانسفرهاست پرداخت کنند.

ایجاد نیروگاه‌های اختصاصی
اما علی اکبر گلکار یک کارشناس آلومینیوم در این باره، نظرات متفاوتی دارد. وی برحمایت دولت از صنایع مادر تاکید می‌کند اما نه به شکل مستقیم و انتظار دارد بخش خصوصی درصورتی که خواهان حضوری رقابتی در بازارهای جهانی هستند، خود باید بخشی از مشکلات خود را حل کنند.
وی به صمت می‌گوید: ۴۰ سال پیش که نخستین کارخانه تولید آلومینیوم تاسیس شد به اندازه‌ای تولید این فلز پایین بود که تامین برق برای این صنعت معضل محسوب نمی‌شد و به راحتی موافقت اصولی صادر میشد. در سال ۶۸ تا ۷۰ نیز که المهدی به دنبال اخذ موافقت اصولی و پروانه بهره‌برداری بود به دلیل اینکه بندرعباس توسعه آنچنانی پیدا نکرده بود و مصارف صنایع دیگر و بخش خانگی آنقدر بالا نبود، برق ایرالکو از نیروگاه‌های موجود تامین می‌شد و این دو کارخانه خود را ملزم به احداث نیروگاه برق اختصاصی نمی‌دیدند اما با توسعه شهری و کارخانه‌ها و افزایش نیاز آنها به برق، با کمبودهایی به‌ویژه در اوج گرمای تابستان مواجه شدیم.
وی ادامه میدهد: این نقصانی است که به‌طور قطع حل آن بر عهده وزارت نیرو نیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت در زمان خود باید به تامین برق موردنیاز صنایع اقدام می‌کرد.
مدیرعامل سابق آلومینیوم المهدی و عضو هیات‌مدیره فعلی ایرالکو می‌افزاید: صنایع بزرگ و مادر، خصوصی نیستند و تحت حمایت‌های دولتی قرار دارند و زمانی که این صنایع در کشور توسعه می‌یافت به موازات آن شاهد تولید برق در کنار صنایع آلومینیوم نبودیم.
وی تصریح می‌کند: البته در دولت یازدهم با تدبیر ایمیدرو به تامین برق پرداخته شده چنانکه با هماهنگی مپنا و شرکت سرمایه‌گذاری غدیر اقدام به ساخت نیروگاه‌های جدید کرده و نخستین نیروگاه با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات تولید برق در جوار آلومینیوم المهدی، چندی پیش کلنگ خورد. البته این نیروگاه یکی از دو نیروگاه ۵۰۰ مگاواتی است که در منطقه ویژه صنایع معدنی خلیج فارس قرار است ساخته شود.
گلکار اظهار می‌کند: با راه‌اندازی دو نیروگاه سیکل ترکیبی، ۱۰۰۰ مگاوات برق به برق تولیدی این بخش افزوده می‌شود که نوید خوبی برای نیروگاه‌های قدیمی بندرعباس میدهد تا آنها مدتی را به استراحت بپردازند و به بازسازی خود مشغول شوند. البته وزارت نیرو در شرق بندرعباس به تکمیل نیروگاه قلعه قاضی، مشغول است که در دو سه سال آینده به بهره‌برداری می‌رسد.
وی ادامه می‌دهد: در صورتی که بندرعباس بتواند خود را به لوپ کلی کشور متصل کند و خطوط انتقال برق به سمت عسلویه و بوشهر ادامه یابد تمام صنایع انرژی بر غرب بندرعباس که به برق پایدار نیاز دارند می‌توانند از این فرصت استفاده کنند و از برق اضافه شبکه برق کشور استفاده کنند. این اقدام نوید بخش برای سایر صنایع انرژی‌بر ازجمله صنایع فولاد که فقط در غرب بندرعباس و در منطقه ویژه قرار دارند نیز محسوب می‌شود به طوری که فولاد کاوه و فولاد کیش و صبانور کار را شروع کرده یا در شرف انجام آن هستند.
نیروگاه اختصاصی شرکت آلومینیوم جنوب از نوع سیکل ترکیبی با ظرفیت ۹۶۸ مگاوات برای تامین برق موردنیاز کارخانه تولید آلومینیوم در نظر گرفته شده است. نیروگاه سیکل ترکیبی شامل ۴ واحد توربین گازی به ظرفیت هر یک ۱۶۲ مگاوات و ۲ واحد بخار با ظرفیت هر یک ۱۶۰ مگاوات است. به لحاظ رعایت پارامترهاو استانداردهای زیست محیطی، نوع فناوری بکار گرفته شده در نیروگاه به گونه‌ای است که میزان منواکسید کربن ایجاد شده به حداقل رسیده است.
بهره‌گیری از ظرفیت ۵/۳ میلیون مترمکعب گاز طبیعی پالایشگاه گاز پارسیان در این منطقه، تولید برق مورد نیاز کارخانه را تضمین می‌کند. از آنجاییکه قطع برق خسارات فراوانی به فرآیند تولید آلومینیوم وارد می‌آورد، بنابراین احداث نیروگاه اختصاصی به عنوان منبعی قابل اعتماد به منظور تامین برق مستمر به کارخانه محسوب می‌شود.
نیروگاه این شرکت شامل دو بلوک به ظرفیت هر یک ۴۸۴ مگاوات است. همچنین یک خط برق رسانی با مشخصات ۴۰۰ کیلو ولت و ۶۰۰ مگاوات برای تولید برق در شرایط اضطراری در نظر گرفته شده است.
قرارداد تاسیس نیروگاه این شرکت به صورت بی.او.او منعقد شده و هزینه سرمایه‌گذاری برای احداث و راه‌اندازی آن حدودا ۶۰۰ میلیون یورو می‌باشد.
شرکت آلومینیوم جنوب علاوه بر انجام اقدامات لازم درباره مناقصه‌گذاری و نهایی شدن قرارداد تجاری با شرکت سرمایه‌گذاری برق و انرژی غدیر به عنوان سرمایه‌گذار، موافقت اصولی احداث نیروگاه را اخذ کرده و اقدامات لازم برای تحویل زمین سایت نیروگاه به سرمایه‌گذار برای آماده‌سازی آن و آغاز عملیات اجرایی در حال انجام است.