شمش آلومینیوم در بازار داخلی ۳۰۰ دلار گران‌تر از قیمت جهانی

در حال حاضر ظرفیت تولید شمش آلومینیوم در کشور حدود 400 هزار تن است و طی 40 سال اخیر تنها حدود 200 هزار تن به ظرفیت تولید شمش کشور اضافه شده است. این در حالی است که ترکیه فقط بیش از 300 هزار تن ورق آلومینیومی تولید می کند.

در حالی که مجموع ظرفیت تولید ورق آلومینیویمی در کشور حدود 40 هزار تن است، در اسپانیا فقط در زمینه قوطی آلومینیومی بالغ بر 400 هزار تن از این محصول تولید می‌شود که اصلا قابل مقایسه با تولید ایران نیست و با این تفاسیر می‌توان گفت صنعت ورق آلومینیوم ایران زمانی به رشد می رسد که بتواند به ظرفیت تولید 150 تا 200 هزار تن برسد.

قیمت شمش آلومینیوم در بازار داخلی گران‌تر از قیمت جهانی

طبق اعلام ثریایی، مدیرعامل یکی از شرکت‌های تولیدکننده آلومینیوم، قیمت شمش آلومینیوم در بازار داخلی بعضا 250 تا 300 دلار گران‌تر از قیمت جهانی شمش است که یکی از اقداماتی که انتظار می‌رود دولت انجام دهد واقعی کردن قیمت شمش در بازار داخلی است.

کل تولید بالادستی و پایین دستی صنعت آلومینیوم کشور حدود 600 تا 700 هزار تن است. البته نباید بدون برنامه، سرمایه‌گذاری سنگینی در این صنعت انجام شود و بهتر است همین صنایع آلومینیوم فعلی با شکل و شمایل بین‌المللی رشد یابد.

نگاهی به بازار جهانی آلمینیوم

طبق اعلام ایمیدرو، پس از یک دوره رکود طولانی، سرانجام قیمت نقد آلومینیوم در بورس فلزات لندن مجددا به بالای 2000 دلار در هر تن افزایش پیدا کرد. به نظر می رسد که در واقع رشد پایدار قیمت این فلز تقاضای بلندمدتی را برای آن در بازار ایجاد کند اما هنوز چندان مشخص نیست که چه زمانی مشکلات مربوط به عرضه و موجودی انبارها در بازار جهانی خاتمه یابد.

اگر نگاهی به منحنی روند تقاضای بلندمدت آلومینیوم در بازارهای جهانی بیندازیم، خواهیم دید که پیوسته شیبی افزایشی داشته است. میزان درصد مصرف جهانی در سال گذشته در مقایسه با سال 2012 حدود 1.2 درصد افزایش را نشان می دهد و مصرف در شش ماهه اول امسال در مقایسه با مدت مشابه آن در سال قبل 6.6 درصد رشد داشته است. همچنین میانگین نرخ رشد سالانه تقاضای آلومینیوم در 60 سال گذشته حدود 6.7 درصد بوده است.

رابطه متقابل و ساده ای نیز بین افزایش رشد جمعیت و تقاضای آلومینیوم در بخش ساختمانی، لوازم خانگی، واحدهای صنعتی، بسته بندی و آخرین بازار مصرف آن یعنی در صنعت خودروسازی و دیگر کاربردهای حمل و نقلی آن وجود دارد.

تا زمانی که مشکلات زیست محیطی مربوط به استخراج بوکیست و تصفیه آلومینا و منابع تولید برق برای ذوب همچنان وجود داشته باشد، صنعت آلومینیوم نیز باید به تلاش های جدید و روزافزون خود برای توسعه صنعتی که در حال حاضر بخش اعظم آن بازیافت می شود، ادامه دهد.

هر تازه واردی به بازار آلومینیوم احتمالا این سوال را خواهد پرسید که چرا بسیاری از شرکت های بزرگ آلومینیوم معتقدند در چند سال اخیر کسب و کار آنان با چالش مواجه شده است. پاسخ این سوال قطعا در عوامل موقعیت مکانی عرضه، تقاضا و قیمت این فلز نهفته است.

افزایش تولید آلومینیوم در چین

ساختار و ماهیت بازار جهانی آلومینیوم در 10 سال اخیرا به شدت تغییر کرده است. تولید آلومینیوم اولیه در سال 2013 در چین از مرز 22 میلیون تن گذشت که 46 درصد تولید جهانی آن است. در نیمه نخست سال 2014 بیش از 47.5 درصد تولید جهانی آلومینیوم و آلومینیوم اولیه بوده است.

تحلیل گران می گویند ظرفیت تولید آلومینیوم اولیه در چین در مدت 13 سال گذشته بیش از 20 میلیون تن افزایش پیدا کرده است. هر گونه تغییر و تحول در این روند در بازار جهانی که در حال حاضر حدود 46 میلیون تن در سال را مصرف می کند، بدون شک می توانست روی زنجیره عرضه و بازار فیزیکی آلومینیوم تاثیرگذار باشد.

تحولات در قیمت‌های پایه

دوره طولانی و کاهشی قیمت های پایه آلومینیوم در بورس فلزات لندن در سال های اخیر موجب تعطیلی بسیاری از واحدهای ذوب توسط تولیدکنندگان عمده شده است.

تحلیلگران پیش بینی می کنند که تولیدکنندگان چینی حجم قابل توجهی محصولات نیمه نهایی صادر کرده و این روند همچنان در نیمه دوم سال جاری نیز افزایش خواهد داشت. به هر صورت اگر چه این صادرات در نهایت واحدهای آلومینیوم چین را افزایش خواهد داد اما به دلایل متعددی این تحولات موجب عرضه مازاد آلومینیوم تصفیه شده مانند سال های 2011 تا 2013 نخواهد شد.

یکی از دلایل آن توازن جدید بین عرضه و تقاضا حاصل از افزایش تقاضا از طرف خودروسازان در آمریکا و اروپاست. پیش بینی می شود که تقاضای خودروسازان آمریکایی و اروپایی تا سال 2016 حدود 20 درصد یا 1.2 میلیون تن افزایش پیدا کند. دلیل دیگر این است که به استثنای واحد ذوب جدیدی که قرار است در خاورمیانه راه اندازی شود، تولید آلومینیوم در خارج از چین کاهش یافته و کاهش تولید بسیاری از واحدهای ذوب مجددا آغاز نخواهد شد.

امید است طبق سیاست های صورت گرفته به تولید یک میلیون تن شمش در داخل دست یابیم و از این میزان سهمی برای صادرات در نظر گرفته شود چرا که صنعت تنها زمانی توسعه می یابد که صادرات داشته باشد.

اگرچه ایران دارای مزیت ارزان بودن قیمت انرژی نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر است اما نباید کورکورانه ظرفیت تولید شمش خود را افزایش دهد، چون در صورت تلاطم بازار جهانی به شدت ضربه می خورد به همین دلیل باید برای توسعه صنعت آلومینیوم کشور نقشه راه داشته و برنامه ریزی شود.