هنوز از یادها نرفته است که شهریور ماه سال گذشته ، محمود احمدی‌نژاد خبر از ۳ برابر شدن یارانه‌های نقدی داد. خبری که فریاد اعتراض کار‌شناسان اقتصادی را به همراه داشت.
سود دولت از تاخیر یک ماهه پرداخت یارانه نقدی - چرا دولتی ها تاریخ پرداخت یارانه نقدی را تغییر می دهند؟
وی در آن روز‌ها به طور صریح گفت: «در مسیر اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها یک گام به سمت عدالت برداشته شد و با توجه به اینکه با قیمت امسال ۱۲۰ هزار میلیارد یارانه در سطح کشور توزیع شده و فقط ۴۰ ...
وی در آن روز‌ها به طور صریح گفت: «در مسیر اجرای طرح هدفمند کردن یارانه‌ها یک گام به سمت عدالت برداشته شد و با توجه به اینکه با قیمت امسال ۱۲۰ هزار میلیارد یارانه در سطح کشور توزیع شده و فقط ۴۰ میلیارد از آن به طور مستقیم به مردم پرداخت شده است، جا دارد که این مبلغ تا ۳ برابر افزایش پیدا کند.»
هنوز چند ماه از سخنان رئیس دولت دهم نگذشته بود که در اوایل دی ماه سال ۹۰، محمد رضا فرزین اعلام کرد، یارانه نقدی ۱۰ میلیون نفر قطع خواهد شد تا نه تنها این سخنان محمود احمدی‌نژاد نقض شود بلکه تمامی گزارشات اقتصادی که دیوان محاسبات و مجلس منتشر کرده‌اند و حکایت از کمبود منابع دولت برای پرداخت یارانه نقدی و تخلفات یارانه‌ای دولت در بخش‌های مختلف برای تامین مبلغ یارانه نقدی، با وجود انکار مدارم دولتی‌ها به حقیقت نزدیک‌تر شود.
این در حالی است که از سال گذشته تا مکنون تاخیر در پرداخت یارانه نقدی به عادت دولتی ها بدل شده است.
بیستم آبان سال ۸۹ بود که برای نخستین بار یارانه نقدی به حساب سرپرستان خانوار واریز شد.
قرار بر این بود که یارانه نقدی به صورت ماهانه پرداخت شود.
در مرحله اول پرداخت یارانه نقدینیز این مبلغ به صورت دوماهه و قبل از اجرای طرح به حساب مردم واریز شد، اما به‌تدریج با گذشت زمان، واریز یارانه‌های نقدی به جای دو ماه به یک ماه تبدیل شد و زمان واریز هم از ابتدای هر ماه به اواسط ماه تغییر کرد.
نخستین تاخیر درست ۴۰ روز بعد از پرداخت یارانه مرحله اول روی داد.
تاخیر پرداخت یارانه در آخرین روز پاییز ۸۹، دور از ذهن نبود، چون هنوز آمارهای ستاد هدفمندی در حال تکمیل بود.
اما سومین مرحله از پرداخت یارانه نقدی زمانی اتفاق افتاد که ۵۱ روز از زمستان سپری شده بود.
این زمان آنقدر جابه‌جا شد که در نهایت در مرحله چهارم دوباره به اول ماه بازگشت و اول اردیبهشت سال ۹۰ موعد پرداخت یارانه نقدی شد.
پس از این بود که مسئولان قول مساعد دادند که یارانه نقدی زین پس اول هر ماه پرداخت شود اما عملا این اتفاق رخ نداد.بهانه هم این بود که با توجه به اینکه اول هر ماه موعد دریافت حقوق است، شبکه شتاب توانایی این حجم مراجعه کننده را نخواهد داشت.
این بود که پس از مرحله پنجم و ششم، در مرداد ماه سال ۹۰، یارانه نقدی در یازدهم ماه پرداخت شد.
شاید اصلی ترین نتیجه این تاخیر یعنی پرداخت یارانه در ۱۱ هر ماه و قابل برداشت بودن ان در روز دوازدهم این موضوع است که سیستم بانکی در یک دوره ۱۲ روزه رقمی معادل ۳.۲ هزار میلیارد تومان که حجم یارانه نقدی ماهیانه حدود ۷۲ میلیون نفر ایرانی محسوب می شود را در اختیار دارد که خواب ۱۲ روزه این مبلغ در سیستم بانکی بر اساس نرخ رسمی سود اعلام شده از سوی بانک مرکزی برای سال ۹۰ (حداقل سود عقود مبادله ای ۱۱ درصد) حداقل رقمی معادل ۱۲ میلیارد تومان سود برای سیستم بانکی یا دولت در بر خواهد داشت.
در نهایت نیز ستاد هدفمندی یارانه‌ها اعلام کرد که برای برطرف شدن مشکل سیستم بانکی و کاهش حجم فعالیت‌ها در روزهای خاصی از ماه، یارانه نقدی نیمه و نهایتا تا هجدهم هر ماه به حساب خانوار واریز می‌شود.
در فاصله ماه‌های مهر تا پایان سال ۹۰ تقریبا این قول دولتی‌ها اجرایی شد و یارانه نقدی در فاصله نهم تا هجدهم هر ماه به حساب سرپرستان خانوار واریز شد؛ اما در این میان نکته بسیار ظریفی وجود داشت که از دید بسیاری پنهان نماند.
شاید در نگاه نخست، روزهای واریز شدن یارانه نقدی تفاوتی نکند؛ اما در پرداخت‌هایی که سقف انتهایی ندارند، یعنی باید به‌صورت مداوم پرداخت شوند، تغییر در روز پرداخت و تبدیل شدن پرداخت قبل از ماه به آخر ماه بعد، به معنای پرداخت نشدن یک ماه مستمری می‌باشد.
به عبارت دیگر، دولت به جای آنکه یارانه ماه آبان را در اواخر مهر پرداخت کند، این یارانه را در اواخر آبان پرداخت می‌کند و به همین ترتیب در ماه آذر و دی نیز تاخیر ایجاد می‌شود و در عمل یک ماه پرداخت نقدی انجام نمی‌شود.
در آخرین اخبار یارانه ای نیز، معاون امور یارانه‌های مستقیم سازمان هدفمندی یارانه‌ها اعلام کرده: یارانه نقدی مرحله ۲۲ به ازای هر نفر ۴۵۵ هزار ریال یکشنبه ۱۹ آذر قابل برداشت است تا روند این نوع پرداخت یارانه نقدی که در واقع عملا تاخیر یک ماه دارد ادامه دار شود.
حال سوال اصلی اینجاست که دولتی ها با این پول و سود بانکی ان چه می کنند؟آیا شایعات درباره کسری بودجه و عدم توانایی دولت برای پرداخت یارانه نقدی صحت دارد؟این ها سوالاتی است که هنوز از سوی دولت و ستاد هدفمندی یارانه ها پاسخی به ان داده نشده است.
