قيمت‌ها خيال تعديل ندارند
>
سايه گراني بر سر بازار ارز و سكه
اين روزها مهم‌ترين خبر بازار ارز و سكه گراني است براي اين افزايش قيمت هم بازار جهاني و نرخ‌هاي آن چندان عامل اثرگذاري به شمار نمي‌رود. به عبارت ديگر قيمت‌ها پس از يك توقف كوتاه در مهرماه، جاي پاي خود را در كانال جديد محكم كرده‌اند و پيشروي به سوي مرزهاي جديد آغاز شده است. در بازار ارز حتي اولتيماتوم بانك مركزي و تلاش‌هاي رييس كل آن براي مهار قيمت‌ها موثر واقع نشده و نرخ‌ها روي ريل صعود پيش مي‌روند. البته بانك مركزي در حالي مدعي تلاش براي مهار نرخ‌هاست كه نرخ عرضه به صرافي‌ها را بالا برده و همين امر بدون هيچ دليل ديگري مي‌تواند قيمت‌ها را به ميزان قابل توجهي جا به جا كند. در چنين شرايطي عجيب نيست كه نه مردم عادي و نه حتي صراف‌ها علاقه‌اي به فروش ندارند و كفه ترازو به نفع تقاضا سنگيني مي‌كند. نكته ديگر اينكه بانك مركزي براي كاهش صف‌هاي تشكيل‌شده مقابل صرافي بانك‌ها در هفته‌هاي اخير نرخ ارز فروخته‌شده به صرافان را با اندك تفاوتي نسبت به نرخ بازار آزاد تعيين و به بانك‌ها ابلاغ مي‌كند. همين سياست موجب شده صرافاني كه روزانه 200هزار دلار از بانك‌ها دريافت مي‌كنند، از فروش ارز به مردم امتناع كرده و دلارهاي دريافتي را دپو كنند. به هر حال ديروز در بازار ارز قيمت دلار باز هم قد كشيد و اوج گرفت. در هجدهمين روز آبان صراف‌ها هر دلار آمريكا را هزارو ۳۲۲تومان مي‌خريدند و هزارو ۳۳۳تومان مي‌فروختند. پوند انگليس هم در اين روز به پيشروي خود در مدار دوهزار تومان ادامه داد. پوند در روز چهارشنبه هنگام خريد دوهزارو ۱۶۰تومان ارزش داشت و موقع فروش دوهزارو ۱۸۰تومان قيمت مي‌خورد. يعني ۲۵تومان بيشتر و گران‌تر از روز سه‌شنبه. رشد قيمت يورو هم در اين روز ۱۷ تومان به ثبت رسيد تا سريال گراني در بازار ارز تكميل شود. اما در روزهاي بحران هركس راه‌حلي براي خروج از بحران پيشنهاد مي‌كند؛ درخصوص بازار ارز هم وضعيت بر همين منوال است اما همه آنها در يك مورد اتفاق‌نظر دارند. بايد هرچه سريع‌تر تدبيري براي بازار انديشيده شود. شهباز حسن‌پوربيگلري، عضو كميسيون اقتصادي مجلس خواستار مديريت بازار ارز از سوي دولت است و مي‌گويد: دولت با تزريق هرچه سريع‌تر ارز مورد نياز به بازار، به وضعيت نابسامان بازار ارز خاتمه دهد. حسن‌پور مي‌افزايد: چندنرخي شدن ارز در روزهاي گذشته در بازار بيش از هر عاملي موجب رانت‌خواري گسترده در كشور خواهد شد. وي با بيان اينكه وضعيت موجود و بي‌ثباتي در بازار ارز بخش توليد و تجارت را در تنگناي شديد قرار داده است، تاكيد مي‌كند: سه يا چهارنرخي شدن ارز در بازار كشور تنها به سود دلالان در بازار است و بخش توليد و تجارت كشور از اين موضوع آسيب فراواني خواهد داد. حسن‌پوربيگلري مي‌گويد: متوليان و مجريان بانكي مسبب وضعيت نابسامان كنوني در بازار ارز كشور هستند و دولت و بانك مركزي هرچه زودتر و با ابلاغ سياست‌هاي صحيح و سنجيده بايد آرامش را به بازار ارز بازگردانند. عبدالرضا ترابي، نماينده سمنان هم معتقد است: بانك مركزي مقصر وضعيت فعلي در بازار است چون مي‌تواند با به‌وجود آمدن اين بازار سياه ناشي از نرخ ارز، برخورد كند. ترابي مي‌گويد: بانك مركزي نيز نبايد اقدام به افزايش قيمت دلار دولتي مي‌كرد و اين افزايش قيمت نيز باعث به وجود آمدن اين دردسر شد. وي تصريح مي‌كند: به هرحال، تزريق يكباره ارز هم شايد نتواند اين مشكل را حل كند و باعث به‌وجود آمدن اتفاق ديگري شود اما بايد تدابير جدي براي مهار اين نوسانات در دستور كار بانك مركزي قرار بگيرد.
گراني سكه و افت قيمت‌هاي جهاني
در بازار سكه هم وضع نابسامان‌تر از آن است كه بتوان انتظار داشت در نوسان‌هاي خود دست‌كم گوشه‌چشمي به بازارهاي جهاني داشته باشد. به همين دليل ديروز در شرايطي كه قيمت جهاني طلا رو به نزول گذاشته بود، سكه در سايه رشد قيمت دلار، گران‌تر شد و رسما در كانال ۶۰۰هزار تومان مستقر شد. در بازارهاي جهاني ديروز قيمت طلا كه براي چند ساعت از مرز هزار و 800دلار هم عبور كرده تا هزار و 788 دلار هم عقب‌نشيني كرد، هرچند كه در نهايت در عدد هزارو ۷۹۰دلار به ثبات نسبي رسيد. در عرصه جهاني خبرهايي مخابره شده است كه سرمايه‌داران انگليسي سعي در فروش طلا در قيمتي بيش از هزارو 800دلار براي هر اونس دارند تا بتوانند ضررهاي گذشته خود را جبران كنند. هر چند كه فروش طلا به منزله كاهش بهاي آن خواهد بود، اما طلا طي شش هفته گذشته در حال حاضر در بالاترين حد خود قرار دارد و به اعتقاد بسياري از تحليلگران فشارها بر اين فلز ارزشمند در حال افزايش است و سرمايه‌داران سعي بر نگهداري سرمايه‌هايشان از طريق اين فلز ارزشمند را دارند. در بازار داخلي اما اگرچه مسوولان كماكان در تكاپو براي كنترل قيمت‌ها اما در عمل سياست‌گذاري‌ها به گونه‌اي بوده كه دولت از محل افزايش قيمت طلا و دلار به دنبال كسب سود و درآمد بوده و خود به نوعي در افزايش قيمت‌ها تاثير‌گذار شده است. بالا بردن قيمت سكه توسط بانك مركزي در ماه‌هاي اخير علاوه بر نوسانات رو به افزايش قيمت جهاني در كنار رشد قيمت دلار باعث شده بازار كماكان شاهد رشد قيمت‌ها باشد. كشتي‌آراي، رييس اتحاديه طلا و جواهر نيز در مرداد 90 با افزايش قيمت طلا، ارزش سكه را تا يك ميليون تومان ارزيابي مي‌كرد، معتقد است: حباب قيمت سكه از طريق بانك مركزي به بازار منتقل مي‌شود. كشتي‌آراي درخصوص دليل فاصله قيمتي 60 تا 70هزار توماني سكه‌هاي ضرب سال‌هاي پايين‌تر از سال 86 با سكه‌هاي سال 86 چيست، مي‌گويد: يكي از دلايل مربوط به اجراي قانون ماليات بر ارزش افزوده است، چون سكه‌هاي بانكي‌ای كه از طريق بانك مركزي به بازار تزريق مي‌شود با اعمال سه‌درصد ماليات بر ارزش افزوده است از طرف ديگر واقعي نبودن قيمت در بازار و همچنين حباب موجود بين قيمت واقعي و قيمت فعلي دليل ديگر اين موضوع است. او مي‌افزايد: قيمت سكه كه در حال حاضر توسط بانك مركزي و از طريق شعب بانك ملي به بازار تزريق مي‌شود، قيمت واقعي نيست حباب دارد و در واقع حباب از طريق بانك به بازار منتقل مي‌شود. در همين بازار حباب‌زده ديروز، سكه بهار آزادي طرح قديم دوهزارتومان ديگر گران شد و ارزش هر قطعه از آن به ۶۲۰هزارتومان رسيد. در مورد سكه طرح جديد هم خبر حاكي از رشد قيمت‌ها بود. به اين ترتيب ارزش هر سكه بهار آزادي از نوع جديد از ۶۰۷هزارتومان به ۶۱۲هزارتومان رسيد، يعني پنج‌هزارتومان ديگر‌گران شد. رشد قيمت نيم‌سكه هم در روز مورد بررسي سه‌هزارتومان به ثبت رسيد و مشتريان اين نوع سكه ديروز براي خريد هر قطعه از آن ۲۹۷هزارتومان هزينه كردند. ربع‌سكه بهار آزادي هم با رشد قيمت هزار توماني ۱۵۱هزارتومان قيمت خورد
