زمان حمله احتمالی به ایران تابستان 2012

در مقاله‌ای به قلم «پاول فلگنهاور» ضمن اعلام تصمیم ارتش روسیه بر ابزار واکنش نظامی در صورت حمله آمریکا به ایران، به بررسی موقعیت نیروهای روسی در ارمنستان، و روابط این کشور، با کشورهای تازه استقلال یافته منطقه قفقاز می‌پردازد.

* ارتش روسیه زمان حمله احتمالی به ایران را تابستان آینده می‌داند

اندیشکده جیمزتاون در مقاله خود آورده است: منابع وزارت دفاع روسیه به خبرگزاری «اینترفکس» اینگونه گفته‌اند که طبق تصمیمات نهایی، روسیه به حمله نظامی به ایران، واکنش نشان خواهد داد. طبق «محاسبات» ستاد کل نیروهای مسلح روسیه، اقدام نظامی علیه ایران، «در تابستان» سال 2012 آغاز خواهد شد. ارتش روسیه بر این باور است که با توجه به این نکته که اسرائیل برای شکست استحکامات دفاعی ایران از سرمایه کافی برخوردار نیست، به تبع دخالت ارتش آمریکا در چنین برخوردی، اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

* روسیه از 2 سال پیش در حال آماده کردن خود برای مقابله با حمله نظامی به ایران است

فلنگهاور می‌نویسد: خرده اطلاعاتی که از گوشه و کنار به دست می‌رسد، می‌تواند ماهیت واکنش ارتش روسیه را تا حدودی برای ما آشکار کند. در دسامبر گذشته خانواده اعضای ارتش روسیه، از پایگاه‌های نظامی این کشور در ارمنستان به روسیه بازگردانده شدند، و در همین حال، ارتش به طور مشخصی در حال جابه‌جا کردن نیروهای خود در ارمنستان، از ایروان، پایتخت این کشور، به سمت شمال و گیومری -نزدیک‌تر به مرزهای گرجستان و ترکیه- است. روند آماده‌سازی نیروهای روسی در ارمنستان، با هدف دست به عمل شدن در صورت وقوع حمله نظامی به ایران، از «دو سال پیش» آغاز شده است.

* امنیت مرز ایران-ارمنستان از اهمیتی حیاتی برای روسیه برخوردار است

پس از جنگ کوتاه مدتی که در آگوست 2008، میان روسیه و گرجستان درگرفت، سربازان روسی کنترل دو جمهوری خودمختار آبخازیا و اوستیای جنوبی را از چنگ گرجستان درآورده و سپس استقلال آنها از سوی روسیه به رسمیت شناخته شد. در مقابل تفلیس نیز ترانزیت نظامی به نیروهای روسی مستقر در کشور ارمنستان را -که به آب‌های آزاد راه ندارد- متوقف کرد؛ و حالا روسیه تنها از طریق هوایی می‌تواند به پایگاه‌های خود در ارمنستان دسترسی داشته باشد، و در عین حال طبق گزارش‌ها، سوخت و دیگر مواد لازم نیروهای ارتش روسیه از طریق مرز ایران-ارمنستان منتقل می‌شود.

مسکو بر این باور است که حمله به ایران، می‌تواند منجر به بسته شدن این مرز شود. طبق گفته‌های ژنرال بازنشسته «یوری نتکاچف»، معاون سابق فرمانده نیروهای روسی در قفقاز جنوبی- «برای رخنه در سدی که گرجستان در مسیر حمل و نقل کالا ایجاد کرده و همینطور استقرار مسیرهای ترابری، به مقصد ارمنستان، نیاز به استفاده از روش‌های نظامی احساس می‌شود. با توجه به جغرافیای منطقه می‌توان دریافت که یک چنین مسیرهایی ممکن است الزاما از تفلیس، پایتخت گرجستان نیز عبور کند.

* فعالیت زودهنگام روسیه تحت پوشش مانور قفقاز-2012، با هدف آمادگی در برابر حمله نظامی به ایران آغاز شده است

طبق برنامه‌ریزی‌ها، قرار است مانور عظیم نظامی و «راهبردی» قفقاز-2012 در سپتامبر آینده به اجرا درآید، اما آنطور که گزارش شده است، به علت تهدید احتمالی وقوع جنگ در ایران، روند آماده‌سازی و آرایش نظامی این مانور از همین اکنون و بسیار پیش از موعد شروع شده است. به علاوه، تجهیزات جدیدی برای کنترل و فرماندهی، با قابلیت بهره‌برداری از داده‌های ردیابی «گلوناس» (جی. پی. اس. روسی) نیز در منطقه مستقر شده است.

گزارش شده که نیروی هوایی «منطقه نظامی جنوب»، مجددا و با بهره بردن از جت‌ها و هلکوپترهای جدید، «تقریبا تا 100 درصد ظرفیت» مسلح شده است. اجرای مانور قفقاز-2008، در سال 2008 برای ارتش روسیه این امکان را فراهم کرد که مخفیانه نیروهای خود را در منطقه مستقر کرده، و حمله موفقیت‌آمیزی را به گرجستان هدایت کند.

* منطقه نظامی جنوب، با جدیت بیشتری نسبت به دیگر بخش‌های ارتش روسیه مسلح می‌شود

در سپتامبر گذشته اعلام شد که تمام تیپ‌های ارتش روسیه، از این پس دارای واحدهای تیرانداز خواهند بود؛ و نخستین 1،300 تیرانداز جدید نیز در «منطقه نظامی جنوب» مستقر شدند. واحدهای منطقه نظامی جنوب در آبخازیا، اوستیا، چچن، و ولگوگراد با تانک‌های «تی-72 بی‌ام» و «تی-90 ای»، و همینطور ماشین‌های زره‌پوش کاملا به‌روز، مجددا مسلح شده‌اند.

در سال 2010 و 2011، واحدهای منطقه نظامی جنوب، با دریافت بیش از 7،000 قطعه جدید از تسلیحات سنگین و تا ظرفیت 70 درصد به طور مجدد، مسلح شدند. در حالی که بنا بر گفته دیمیتری میدویدیف، تا سال 2011، تجهیز مجدد کل ارتش روسیه، با اسلحه جدید، چیزی کمتر از 16 درصد بوده است.

* ارتش روسیه می‌تواند به پاسداشت صلح در منطقه کمک کند

در ژانویه گذشته، فرمانده جدید دسته 58 ام ارتش روسیه، ژنرال «آندری گورولف» که رهبری حمله سال 2008 روسیه به گرجستان را بر عهده داشت، اعلام کرد: «ارتش [روسیه] نیرویی پیشرو، و حافظ صلح در منطقه بوده، که در حال حاضر مجددا و تا ظرفیت بیش از 60 درصد با اسلحه مدرن، تجهیز شده است.

پس از بازدید وزیر دفاع روسیه، «آناتولی سردیوکف» از منطقه نظامی جنوب، اعلام شد که به زودی واحدهای جدید نیروهای ویژه، «با هدف تقویت بیشتر امنیت در منطقه»، در «استاوروپول» و «کیسلوفودسک» مستقر خواهند شد. «استاوروپول» و «کیسلوفودسک» از مناطق محل سکونت اقوام قفقاز شمالی در روسیه است که فعالیت‌های اسلام‌گرایانه یا جدایی‌طلبانه در میان آنان به ندرت مشاهده می‌شود.

* آمریکا در صورت حمله به ایران، نیروهای خود را با کمک گرجستان و آذربایجان در منطقه مستقر خواهد کرد

بال-ای، نام موشک جدید ضدناوی است که با امکان هدایت سیار زمینی، و برد 120 کیلومتر، در ساحل دریای خزر در داغستان مستقر شده است. ارتش روسیه بر این باور است که زمانی که آمریکا با ایران وارد جنگ شود، به احتمال زیاد نیروهای زمینی خود را در گرجستان -که دارای روابط دوستانه‌ای با واشنگتن است- و ناوهای جنگی‌اش را با کمک احتمالی آذربایجان، در دریای خزر مستقر خواهد کرد. گزارش شده است که در سال 2012، 65 درصد از نیروهای منطقه نظامی جنوب، به ابزارهای ارتباطی مدرن مجهز خواهند شد، در حالی که این میزان برای باقی بخش‌های ارتش روسیه تنها 26 درصد است.

واحدهای مستقر در منطقه نظامی جنوب، 20 موشک‌انداز جدید چندمنظوره تورنادو-جی (که نخستین بار در سال 2012 تولید شده است) برای جایگزین شدن به جای «گراد» های قدیمی دریافت کرده‌اند. گراد به طور گسترده‌ای در جریان جنگ روسیه و گرجستان در سال 2008، توسط سربازان روسی مورد استفاده قرار گرفت. طبق گزارش‌ها، تورنادو-جی 122 میلی‌متری، با افزایش دقت، قدرت شلیک، امکان جابه‌جایی، و برد تا 100 کیلومتر، می‌تواند «سه برابر موثرتر از گراد» عمل کند.

ژنرال «ولادمیر شامانوف»، فرمانده نیروی هوابرد، اعلام کرد که نیروهای روسی حاضر در ارمنستان، با به خدمت گرفتن چتربازان، و به احتمال زیاد در کنار اختصاص هلکوپترهای یورش و حمل و نقل، تقویت خواهند شد. بر طبق گزارش نتکاچف، ارتش روسیه ممکن است در پی آن باشد که واحدهای حمله نیروی هوابرد را با هلکوپتر به آبخازیا و اوستیای جنوبی منتقل کند.

* احتمال حمله روسیه به گرجستان، با نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی گرجستان افزایش می‌یابد

تمام این گزارش‌ها که از زبان سخنگویان رسمی، مطرح و از سوی خبرگزاری‌های دولتی نقل شده است، روند شکل گرفتن نیروی تهاجمی پیشتازی را در منطقه نظامی جنوب، و در برابر قفقاز جنوبی به نمایش می‌گذارد. این نیرو با بهره بردن از سلاح‌های مدرن دور برد، و منحصرا با هدف غلبه بر شورش‌های پراکنده نیروهای چریکی در داغستان، چچن، اینگوشتیا، و کاباردینو-بالکاریا، تا بن دندان مسلح شده است. در این هفته، «گیگا بوکریا»، منشی شورای امنیت ملی گرجستان در گفت‌وگویی با رادیو «اکو موسکوی» در خصوص جدی شدن تهدید درگیر شدن این کشور، در جنگ دیگری با روسیه هشدار داد.

تفلیس، تهدید احتمالی حمله دیگری از سوی روسیه را کاملا در ارتباط با انتخابات پارلمانی اکتبر آینده -و ناآرامی‌های احتمالی که ممکن است در کنار این انتخابات و در اقصی نقاط کشور بالا گیرد- می‌داند. بر طبق نظرسنجی‌ها، به نظر می‌رسد که حزب حاکم رئیس‌جمهور میخائیل ساکاشویلی، خود را برای پیروزی دیگری با کسب قریب به اتفاق آرا، آماده می‌کند، چرا که جنبش مخالفان، که به دست میلیاردر ساکن روسیه، «بوریس ایوانیشویلی» سازمان‌دهی شده است، به ظاهر در جلب حمایت عمومی ناموفق عمل کرده است.

* نیروهای روسی آماده‌اند تا مانع از استقرار ارتش آمریکا در منطقه قفقاز جنوبی شوند

به طور قطع، شکست انتخاباتی ساکاشویلی می‌توانست مایه خشنودی مسکو را فراهم کند، اما در حال حاضر برای روسیه، مساله جنگ در ایران، موضوع بسیار مهم‌تری است. برای همین به نظر می‌رسد که تکاوران روسی آماده شده باشند تا با حمله به جنوب مانع از استقرار پایگاه‌های احتمالی آمریکا در قفقاز جنوبی شده، و ضمن حفظ خط ارتباطی خود با نیروهای مستقر در ارمنستان، کنترل راهروی انرژی قفقاز جنوبی را که از مسیر آن آذری، ترکمن، و دیگر انواع گازهای طبیعی و نفت دریای خزر به بازارهای اروپا می‌رسد، به دست گیرند.

روسیه ممکن است بتواند با یک یورش سریع نظامی، کنترل تمام منطقه قفقاز و کشورهای حوزه دریای خزر را که سابق بر این بخشی از خاکش بودند، به دست آورد، و غرب را که حالا کاملا درگیر مساله ایران است، در برابر عمل انجام‌شده‌ای قرار دهد، که راه بازگشتی نخواهد داشت. در عین حال، شرکت پیروزمندانه در جنگی کوچک می‌تواند ملت روسیه را در حمایت از کرملین متحد سازد، و تتمه جنبش دموکراسی‌خواه «انتخابات عادلانه» را نیز در هم شکند؛ و در نهایت نیز می‌توان نابودی رژیم ساکاشویلی را به عنوان امتیاز نهایی روسیه، از دست بردن به اقدام نظامی برشمرد.