ريسك و بازده فرآورده‌های نسوز ایران
عوامل موثر بر قیمت و بازدهی هر سهم را میتوان به دو گروه تجزیه کرد؛ گروه نخست مرتبط با تاثیری است که هر سهم از عوامل کلی اقتصاد میپذیرد و گروه دوم وابسته به متغیرهایی است که تنها به خود همان سهم مربوط مي‌باشد.
متغيرهاي اقتصادی مختلفی را میتوان به عنوان عامل تاثیرگذار روی بازده سهام در نظر گرفت، اما اگر بخواهیم یک متغير را به عنوان تاثيرگذارترين متغير انتخاب کنیم بهترین انتخاب شاخص بازار سرمایه است.
براي سادگي، تمام عوامل
انحصاری که تنها بر یک سهم مؤثر هستند را نیز در یک عامل خلاصه میکنیم. به این
ترتیب میتوان مدل معروف به مدل بازار را ساخت.
مطابق این مدل، بازده هر سهم از دو عامل تشكيل مي‌گردد كه يك جزء آن ناشي از بازار
است كه ضریب تاثیر پذیری سهم از بازار را بتا مي‌نامند؛ جزء ديگر بازده هر سهم
مربوط به خود سهم است كه آلفا ناميده مي‌شود. به بيان آماري، اين مدل از رگرسيون
بازده هر سهم بر شاخص بازار، حاصل مي‌شود كه عرض از مبدأ رگرسيون آلفا و شیب
رگرسيون نیز همان ضریب بتا است.
به عنوان مثال اگر متوسط بازده سهمی 15درصد، بتای آن 0/5 و بازده بورس 20درصد باشد، 10درصد= 0/5×20درصد از بازده آن متاثر از بازار و آلفای آن برابر 5درصد بوده است یعنی به طور متوسط، 5درصد از بازده آن سهم مستقل از وضع كلي بازار و مختص خود شركت و 10درصد از بازدهي متاثر از وضع كلي بازار بوده‌است.
در اين مدل از داده هاي تاريخي جهت محاسبه آلفا و بتا استفاده شده و بديهي است ممكن است اتفاقات آتي متفاوت از روند گذشته سهم باشد.
مطابق محاسبات اين مدل، در طول 3 سال گذشته، ميانگين بازده ساليانه فرآورده‌های نسوز ایران 80 درصد، بتای آن 51/1 و ميانگين بازده سالیانه بورس در این مدت 31درصد بوده است. بنابراین حدود 47درصد (كه از ضرب 31درصد و 51/1 بهدست مي‌آيد) از بازده این شرکت متاثر از بازار و آلفای آن برابر 33درصد بوده است؛ یعنی به طور متوسط، 33درصد از بازده اين سهم مستقل از وضع كلي بازار و مختص خود شركت و 47درصد از بازدهي متاثر از وضع كلي بازار بوده‌است.
