رونق در بازار صادراتی مس ایران

عنصر مس بیست و چهارمین عنصر فرآوان پوسته زمین و فراوانی آن در پوسـته زمـین 01/0 درصد است. این عنصر از مهمترین عناصر فلزي غیرآهنی بوده و به علت ویژگی هاي خاص از جمله هدایت الکتریکی و حرارتی بالا، شکل پذیري، چکش خـواري ومقاومـت در برابـر خوردگی بعد از آهن و آلومینیوم سومین فلز پرمصرف در صنعت امروزي محسوب می گردد.

بنابراین گزارش، مهمترین کانسارهاي این فلز شامل کانسارهاي پروفیري، ماگمانی، کانسارهاي بـا سـنگ میزبان رسوبی، کانسارهاي نوع ماسیوسولفاید و نوع اسکارن می باشد. کشورمان به ـدلیل وضعیت زمین شناسی خاص از ذخایر فراوان مس از جمله در امتداد کمـر بنـد آتشفشـانی شمال غرب جنوب شرق برخوردار است. عمده ذخایر ایران از نوع پورفیري و رگه اي می باشد.

این گزارش می افزاید: ذخایر قطعی مس کشور حدود 2 میلیارد تن برآورد شده اسـت کـه بـا مـد نظـر قراردادن عیار محتواي مس در این ذخایر، مس محتواي موجود حدود 18 میلیون تن برآورد شده است که در مقیاس جهانی حدود 4 درصد ذخایر مس جهان را شامل می شود. تعداد معادن مس کشور درحال حاضر 39 معدن شامل: کرمان 14 معدن، زنجان 5 معدن، آذربایجان شرقی 4معدن، قزوین، سمنان، خراسان رضوي 3 معدن، خراسان جنـوبی، یـزد، قم، مرکزي، فارس، سیستان و بلوچستان و تهران هرکدام یک معدن می باشد. از معادن فوق الذکر17 معدن در کشور فعـال کـه بزرگتـرین آنهـا شـامل معـدن مـس سرچشمه با ذخیره قطعی 826 میلیون تن، مس سونگون 440 میلیون تن، مس میدوك 144 میلیون تن میباشد که مجموع تولید معادن فعال مس در سـال 1389 برابـر873/663/37 تن ماده معدنی بوده است.

بنابراین گزارش، با افزایش حجم مبادلات تجاری و اقتصادی ایران با سایر کشورها؛ صنعت مس کشورمان نیز رشد قابل توجهی داشته است تا جایی که این صنعت در مسیر صادرات 2 میلیارد دلاری گام برمی دارد. ایرنا در این زمینه گزارش داده است که: "بر پایه پیش بینی ها، صنعت مس در قالب برنامه ششم توسعه می تواند در مسیر صادرات 2 میلیارد دلاری گام بردارد. بر پایه آمارهای موجود، ذخایر شناسایی شده مس ایران نزدیک دو میلیارد تن برآورد می شود. البته مطالعات میدانی دستگاه های ذیربط میزان ذخیره را بیش از این میزان ذکر می کنند و حتی رقم غیررسمی چهار میلیارد تن نیز مطرح شده اما تاکنون مرجع رسمی بر آن مهر تایید نزده است.

آمارهای گمرکی نشان می دهد چین، ترکیه و عراق تا سال 1393 مهمترین شریکان تجاری ایران در زمینه واردات مس خام بودند. در بخش مصنوعات مسی نیز ترکیه، امارات متحده عربی و هند، سه کشوری محسوب می شوند که گوی سبقت را از دیگران ربوده اند. افزون بر کشورهای همسایه، خاورمیانه و آسیا، مشتریانی از قاره اقیانوسیه (استرالیا)، آفریقا، آمریکا (کانادا) و اروپا (فرانسه، ایتالیا، آلمان و بوسنی وهرزگوین) در بخش مصنوعات مسی جذب بازار ایران شده اند."

یادآور می شود: پژوهش‌ها نشان می‌دهند، ایران روی کمربند مس جهانی قرار دارد که از جنوب‌شرقی کشور آغاز شده تا شمال‌غربی و نواحی آذربایجان ادامه می‌یابد. بزرگ‌ترین کمربند مس شناخته شده ایران همراه با زون ولکانیکی ـ پلوتونیکی، کمربند قلعه دختر در ارومیه است. کانسار مس پورمیزی سرچشمه نیز بزرگ‌ترین معدن مس ایران و ازجمله معادن مهم مس دنیا محسوب می‌شود. روی کمربند ولکانیکی ـ پلوتونیکی قلعه دختر در ارومیه، علاوه بر سرچشمه، چند منطقه دیگر با کانی‌سازی مس پورمیزی شناسایی و در درست مطالعه است. چهارگنبد، تخت، بهر آلمان، سونگون، بالوچه، آستامال، بارملک و کیقال از جمله مهم‌ترین این مناطق هستند. کانی‌سازی نوع ماسیوسولفید نیز در منطقه سبزوار خراسان، چهل کوره سیستان و بلوچستان، پلنگی و چاه مسی کرمان یافت می‌شود.