رئيس دانشگاه علموصنعت ايران گفت: کشورمان به‌عنوان نخستين توليدکنندة آلومينيوم در منطقه، امروز از رقيبان عقب مانده و براي کسب رتبة اول در زمينة توليد اين فلز استراتژيک بايد برنامه‌ريزي جدي صورت گيرد.
رئيس دانشگاه علموصنعت ايران: ضرورت برنامه‌ريزي براي کسب رتبة نخست توليد آلومينيوم در منطقه
محمدعلي برخورداري روز يکشنبه در مراسم آغاز به‌کار سومين کنفرانس بين‌المللي آلومينيوم در تهران، افزود: امروز دانشگاه‌هاي کشور تمام تلاش خود را صرف تبديل فناوري‌ها به توليد مي‌کنند، ضمن آنکه مرکز تحقيقات آلومينيوم اين دانشگاه بيش از 20 سال سابقة فعاليت دارد.
وي خطاب به مسئولان اظهار داشت: دانشگاه‌ها در عرصة پژوهش و تحقيق در حوزة آلومينيوم مي‌توانند نقش مؤثري داشته باشند و بايد از اين توان به‌خوبي بهره‌گيري شود.
برخورداري خاطرنشان ساخت: فلز استراتژيک آلومينيوم در بازار ايران از جايگاه مصرفي مناسبي برخوردار نيست و بايد همپاي توليدکنندگان پيشرفته، بهره‌گيري از آلياژ اين فلز را در دستور‌کار قرار داد.
ميزان توليد شمش آلومينيوم در سال 1392 براي نخستين‌بار به 350 هزار تن رسيد که موجب شد، ايران به‌عنوان نوزدهمين توليد‌کننده اين فلز در سطح جهان معرفي شود.
رئيس دانشگاه علم وصنعت ايران يادآور شد: صنعت آلياژ با بهره‌گيري از آلومينيوم در کشور مي‌تواند به جايگاه مناسبي برسد و به توليدات قابل‌ملاحظه‌اي دست يابد.
وي با بيان اينکه ايران تاکنون از منابع غني آلومينيوم برخوردار نبوده، اما منابع فراوان انرژي نقش مهمي در توسعة اين صنعت و تنوع توليدات آن مي‌تواند داشته باشد.
رئيس دانشگاه علموصنعت ايران در حاشية اين مراسم، نمايشگاه بين‌المللي آلومينيوم را که با مشارکت کشورهاي مختلف ازجمله چين، ايتاليا، فرانسه، آلمان، اسپانيا و انگلستان برپا شده، افتتاح کرد.
صنعت آلومينيوم تشنة سرمايه‌گذاري است
گشايش اعتبار و حمايت‌هاي بخش دولتي از صنعت آلومينيوم مي‌تواند اين صنعت را به جايگاهي مانند جايگاه صنعت فولاد برساند اما اين اقدام نيازمند سرمايه‌گذاري مناسب براي تكميل زنجيرة توليد اين صنعت است و تنها در اين صورت مي‌توان انتظار نقش‌آفريني صنعت آلومينيوم را در اقتصاد داشته باشيم.
محمدمهدي مستقيمي -مديرعامل آلومينيوم جنوب (سالكو)- در گفت‌وگوي تفصيلي با خبرنگار ماين‌نيوز در آستانة برگزاري سومين كنفرانس بين‌المللي آلومينيوم در تهران با اشاره به آخرين وضعيت آلومينيوم جنوب اظهار كرد: خوشبختانه مراحل تأمين اعتبارات مالي انجام شده است و كارهاي بانكي تا حدودي به انتها رسيده و در‌حال گشايش ال سي براي تكميل پروژه هستيم. براساس توافقي كه در وزارتخانة صنعت، معدن و تجارت با حضور وزير انجام گرفت تمامي اقدامات لازم جهت گشايش ال سي بعد از اين جلسه در دستور‌كار قرار گرفت كه براساس پيش‌بيني‌ها اميدواريم طي چند روز آينده گشايش ال‌سي انجام پذيرد.
نگاهي منفي به صنعت آلومينيوم
مستقيمي دربارة وضعيت صنعت آلومينيوم در كشور به ماين‌نيوز گفت: متأسفانه نگاهي منفي نسبت به صنعت آلومينيوم در كشور وجود دارد كه اين نگاه چه در شبكة بانكي و چه در حوزة صنايع به‌خوبي احساس مي‌شود و عمده قدمت اين موضوع به نبود سرمايه‌گذاري كافي در اين حوزه بر‌مي‌گردد. صنعت آلومينيوم صنعتي تشنة سرمايه‌گذاري است آن‌هم سرمايه‌گذاري كافي تا بتواند به سوددهي پيش‌بيني‌شده برسد.
وي ادامه داد: برخي فكر مي‌كنند كارخانة آلومينيوم يعني خط احيا اما بايد بگويم كه چنين افرادي سخت در اشتباه هستند. صنعت آلومينيوم از نيروگاه‌هاي بزرگ، خط توليد و صنايع پايين‌دستي تشكيل مي‌شود و تنها در اين صورت است كه مي‌تواند توليد را سودده كند. اگر سرمايه‌گذاري در اين صنعت به‌ميزان كافي انجام نگيرد نبايد انتظار تأثير اقتصادي مثبت را داشت. به‌عنوان مثال امروز بحث تأمين برق آلومينيوم المهدي كه بسيار ضروري است نياز به يك برنامة كامل و جامع دارد. شايد بهتر است در اينجا از صنعت فولاد براي مثال استفاده كنم. صنعت فولاد جز صنايعي است كه بخش زيادي از مواد اوليه موردنيازش در كشور تأمين مي‌شود با اين وجود اگر سرمايه‌گذاري خوبي در اين صنعت صورت نمي‌گرفت امروز پيشرفت‌هايي را در اين صنعت شاهد هستيم نداشتيم. سرمايه‌گذاري در اين صنعت و توليد گندله و آهن اسفنجي و راه‌اندازي كارخانه‌هاي توليد فولاد باعث شد اين صنعت به صنعتي اقتصادي تبديل شود و جايگاه خوبي در كشور كسب كند.
مستقيمي در پاسخ به اين سوال كه چرا اين نگاه منفي در كشور شكل گرفته است؟ گفت: متأسفانه نوع نگاه‌ها كامل و جامع نبوده است. صنعت آلومينيوم تنها ساخت كارخانه نيست، بلكه تكميل زنجيرة توليد منجر به ايجاد صنعت آلومينيوم مي‌شود. به اعتقاد من شكل‌گيري اين نگاه منفي درست بوده زيرا سرمايه‌گذاري خوبي در اين بخش شكل نگرفته است اما ما در آلومينيوم جنوب سعي بر آن داريم موانع موجود برسر راه اين صنعت را برداشته و زنجيرة توليد را كامل كنيم.
اجراي برنامه‌هاي آلومينيوم جنوب در 3 فاز
مديرعامل آلومينيوم جنوب دربارة برنامه‌هاي اين كارخانه اظهار كرد: برنامة ما در آلومينيوم جنوب در سه فاز براي رسيدن به ظرفيت نزديك به يك ميليون تن اجرا مي‌شود و به محض اينكه پيشرفت فيزيكي فاز اول به 50 درصد برسد قرارداد فاز دوم عملي مي‌شود. قرارداد فاز دوم بين ايران و چين در‌حال آماده‌شدن است.
به‌گفتة وي با توجه به اين موضوع كه صنعت آلومينيوم زنجيرة كاملي از توليد را شامل مي‌شود در فاز سوم احداث شهرك جامع صنايع آلومينيوم شامل صنايع پايين‌دستي در كنار كارخانة آلومينيوم پيش‌بيني شده است كه در اين شهرك صنايع پايين‌دستي به‌جاي خريد شمش آلومينيوم، آلومينيوم مذاب را از كارخانه خريداري مي‌كنند.
مستقيمي دربارة ساير برنامه‌هاي آلومينيوم جنوب به ماين‌نيوز گفت: فعال‌سازي معدن بوكسيت گينه يكي از برنامه‌هايي است كه مي‌تواند در رونق صنعت آلومينيوم تأثيرگذار باشد. از سوي ديگر كارخانه آلومينيوم جنوب برنامة احداث نيروگاه اختصاصي را در برنامه‌هاي خود قرار داده است كه در‌صورت حمايت دولت از اجراي اين برنامه‌ها اميدواريم صنعت آلومينيوم طي 10 سال آينده با تحولي خوب مواجه شود.
معدن بوكسيت گينه در اجارة 99 ساله ايران
اما نكته‌اي كه نمي‌توان از آن غافل ماند اين است كه معدن بوكسيت گينه كه در اجارة ايران است نزديك به 23 سال غيرفعال مانده و ممكن است در دو سال آينده تأمين بوكسيت براي صنعت آلومينيوم ايران به بحراني بزرگ تبديل شود.
مديرعامل آلومينيوم جنوب دربارة داستان واگذاري اين معدن اظهار كرد: معدن بوكسيت گينه در اجارة 99 سال ايران است، اما اين قرارداد در 4 مرحله مورد بازبيني قرار مي‌گيرد و اگر سرمايه‌گذاري و بهره‌برداري مناسبي در آن صورت نگيرد در تصميمات واگذاري تغييراتي ايجاد مي‌شود و اين قرارداد براساس پيشرفت كار در اين 4 مرحله تمديدي مي‌شود.
وي افزود: متأسفانه در‌حال‌حاضر 23 سال است به‌دليل نبود زيرساخت‌هاي لازم براي حمل‌و‌نقل در كشور گينه اين معدن غيرفعال شده و ممكن است بازبيني قرارداد در دو سال آينده موجب اجراي تصميمات جديد براي تمديد قرارداد شود. حمل بوكسيت از معدن تا اسكله نيازمند لوله‌كشي مخصوص است تا بتوانيم طي اين مسير بوكسيت را از‌طريق اين لوله‌ها به‌سمت ساحل هدايت كنيم. اجراي اين پروژه نيازمند سرمايه‌گذاري بسيار بالايي است. پيشنهاد ما اين است دولت براي احداث اين خط لوله وارد سرمايه‌گذاري شود و پس از آن با فروش بوكسيت در ساحل به شركت‌هاي ايراني و خارجي كسب درآمد كند.
مديرعامل آلومينيوم جنوب گفت: البته خيلي از افراد علت غيرفعال‌بودن اين معدن در سال‌هاي گذشته را نبود امنيت در منطقه مي‌دانند اما خوب است بدانيم بزرگترين شركت‌هاي معدني دنيا ازجمله ريوتينتو در اين كشور فعاليت مي‌كنند و هيچ مشكلي در اين زمينه ندارند.
مستقيمي با اشاره به احداث كارخانة آلومينا بين ابوظبي و دوبي با ظرفيت 2 ميليون تن، تصريح كرد: امارات براي تأمين نيازهاي اين كارخانه 15 ميليون تن بوكسيت را به‌صورت بلندمدت از گينه خريداري و معادن بوكسيت ديگري را در اين كشور اجاره كرده است. اين اقدام توسعة صنعت آلومينيوم امارات را زودتر محقق مي‌كند.
آلومينيوم به يك هلدينگ نياز دارد
مستقيمي دربارة اين موضوع كه برخي افراد معتقدند صنعت آلومينيوم بدون متولي است، اظهار كرد: نمي‌توان گفت اين صنعت از ابتدا بدون متولي بوده است. در گذشته براساس تصميم ايميدرو تمام مجموعه كارخانه‌هاي آلومينيوم زير‌نظر ايرالكو (آلومينيوم ايران) فعاليت مي‌كردند، اما در يك مقطعي بخش خصوصي تمايل خود را براي همكاري از دست داد و به نوعي اين هلدينگ از بين رفت. از سوي ديگر امروز اجراي اين كار در ايرالكو امكان‌پذير نيست زيرا بخش بزرگي از آن را سهام عدالت خريداري كرده است و مي‌تواند هلدينگ شركت‌هاي ديگر شود. البته نمي‌توانيم بگوييم در صنايع ديگر متولي وجود دارد. به‌عنوان مثال شركت ملي فولاد ايران متولي صنعت فولاد نيست، بلكه متولي 7 طرح فولادي در كشور است و خيلي از كارخانه‌هاي بزرگ همچون فولاد مباركه زير‌نظر اين شركت فعاليت نمي‌كنند. اما نكتة مهم اين است كه شركت ملي فولاد به نيابت از دولت و ايميدرو بر اجراي طرح‌ها و برنامه‌ها نظارت مي‌كند. شايد بهتر است به‌جاي پيدا‌كردن سازمان متولي به‌دنبال شركت هلدينگي باشيم كه نقش نظارتي، راهبردي، استراتژي و... را در صنعت آلومينيوم اجرا كند.
البته موضوعات ديگري به‌غير از نبود سازمان متولي نيز بر صنعت آلومينوم اثرگذار بودند. تغييرات زياد مديريتي در آلومينيوم هرمزال و المهدي خود يكي از اين موضوعات بود كه نقش مهمي در توسعه‌نيافتن صنعت آلومينيوم ايران داشته است. ما اميدواريم با ايجاد يك هلدينگ نظارتي در صنعت آلومينيوم ايران، اين صنعت به جايگاه واقعي خود برسد.
