خلاصة عملکرد شرکت آلومينيوم المهدي در سال 1389
تاريخچه و روند اجرايي:
شرکت آلومينيوم المهدي در تيرماه 1369 با برآورد اوليه 1 ميليارد دلار و با هدف توليد 220 هزينه سرمايه‌اي 5 هزار تن آلومينيوم در سال، قابل افزايش به 330 هزار تن در بندرعباس، تأسيس گرديد.
پس از آنکه جلب مشارکت و اخذ وام از بانک‌هاي خارجي به‌طور کامل ميسر نگرديد، تصميم گرفته شد که با اتکا به منابع و متخصصين داخلي و همکاري سازندگان خارجي و در دو فاز 110 هزار تني (هر فاز 240 سلول) عمليات احداث کارخانه پيگيري شود.
در سال 1376 بخشي از فاز يک مجتمع با شش سلول راه‌اندازي شد و تدريجاً تا پايان سال 81 تعداد 120 سلول ساخته و راه‌اندازي گرديد، به‌طوري‌که ظرفيت توليدي مجتمع به 55 هزار تن در سال رسيد.
تعداد 120 سلول دوم فاز يک طي سال‌هاي 1382 تا 1384 ساخته و راه‌اندازي شد، به‌طوري‌که در ارديبهشت‌ماه سال 1384 مجتمع به ظرفيت اسمي پيش‌بيني شده فاز يک (110 هزار تن) دست يافت.
مقدار آلومينيوم توليدشده كشور در سال گذشته
توليد‌كننده توليد واقعي (تن) سهم نسبت به كل
آلومينيوم اراك (ايرالكو) 153،668 %55
آلومينيوم المهدي 106،161 %38
هرمزآل 18،664 %7
جمع 278،493 %100
گزارش عملکرد آلومينيوم المهدي از 1/1/89 تا 29/12/89 از قرار زير است:
مقايسة برنامه و عملکرد توليد شمش: برنامة توليد شمش آلومينيوم در مجتمع آلومينيوم المهدي در سال 1389 برابر با 105369 تن بود كه توليد واقعي يك درصد بيشتر از برنامه شد به‌عبارت ديگر توليد 106161 تني نشان‌دهندة تحقق برنامه بوده است.
مقايسة برنامه و عملکرد توليد آند خام: برنامة توليد آند خام در سال 1389 برابر با 73000 عدد بود كه توليد واقعي 74345 عدد بود و اين نشان‌دهندة اين بود كه 2 درصد از برنامه جلوتر بوده است.
مقايسة برنامه و عملکرد توليد آند پخته: برنامة توليد آند پخته در سال 1389 برابر با 65700 عدد بود كه توليد واقعي 66500 عدد بود و اين نشان‌دهندة تحقق برنامه است.
در سال 1389 مقدار 105810 تن آلومينيوم توسط المهدي به فروش رفت كه 58 درصد آن بابت سواپ با آلومينا، برخي مواد و قطعات و پرداخت به بانك‌ها، 14 درصد آن براي صادرات و 28 درصد آن درحدود 30 هزار تن آن به بازار داخلي عرضه شد.
در سال 1389 قيمت تمام‌شدة يك كيلوگرم شمش آلومينيوم شامل مواد اوليه (47 درصد)، برق (22 درصد)، دستمزد (8/8 درصد)، هزينة استهلاك (12 درصد)، ساير هزينه‌هاي سربار (2/10 درصد) بود.
طرح‌هاي توسعة مجتمع المهدي به شرح ذيل مي‌باشد:
1- پروژة ميله‌گذاري مكانيزة آند و خردايش باتس (پيش‌بيني مي‌شود تا شهريور 90 به بهره‌برداري برسد)
2- پروژة توسعة كارخانة آند خام (توليد آند خام براي هرمزآل( (پيش‌بيني مي‌شود تا اسفند 90 به بهره‌برداري برسد)
3- پروژة حمل‌و‌نقل آند
4- پروژة تخليه، انتقال و انبارش مواد اوليه
5- تأمين هواي فشرده براي هرمزآل (در خرداد و شهريور 89 به بهره‌برداري رسيد)
6- پروژة احداث نيروگاه برق
7- پروژة توسعة سالن‌هاي احياء (U-TURN)
8- پروژة تأسيسات زيربنايي شامل:
فاز 2 محوطه‌سازي، ترميم حوضچه‌هاي تصفيه‌خانه، عبور لوله تغذيه آب مجتمع از زير بزرگراه بندرعباس و خطوط آهن، احداث ساختمان رختكن براي آندسازي و احداث پست برق 5002، احداث مخازن جديد ذخيرة آب، احداث پل دسترسي و ورودي اصلي مجتمع (درحال ساخت)
9- ريخته‌گري بيلت
هفته‌نامة آلومينيوم مصاحبه‌اي با مهندس مهدي ثقفي رئيس هيأت‌مديره و مديرعامل مجتمع آلومينيوم المهدي انجام داده است كه در ادامه مي‌خوانيم:
1- آيا مديريت المهدي اعتقادي به R&D و همکاري با مراکز علمي و دانشگاهي دارد؟
طبق گزارش‌هاي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو)، عملکرد پژوهشي شرکت آلومينيوم المهدي از سال 87 تا 90 در قالب چند قرارداد با دانشگاه‌ها و مراکز علمي تحول بزرگي يافته به‌طوري‌که با بهره‌گيري از مراکز علمي و دانشگاهي، چندين پروژة تحقيقاتي مهم در زمينه‌هاي مختلف به اجرا درآمده که مهمترين آنها عبارتند از:
• تغيير سيستم تغذية ديگ‌هاي احياء آلومينيوم با تغيير از تغذية مرکزي (Center Break) به تغذيه نقطه‌اي (Point Feeder)
• شبيه‌سازي و اجراي واسط آلوماتيک و S5- 95U PLC
• پخش بار و هماهنگي رله‌هاي حفاظتي در شبکه 20 کيلو ولت
• بررسي روش‌هاي بازيافت و انهدام ضايعات كاتدي ناشي از تخريب ديگ‌هاي احياء
• امکان‌سنجي جايگزيني ديرگدازهاي داخلي و اجراي آزمايشي اين نظريه در خط توليد
• مطالعه و بررسي جوشکاري در ميدان مغناطيسي با جريان کامل 175 کيلو آمپر و ارايه بهترين راهکار علمي
• متدولوژي تهيه بسته دانش فني و تکنولوژي توليد آلومينيوم اوليه و آند
• ارائه فرآيند مهندسي معكوس و تهيه و تدوين دفترچه مشخصات فني تجهيزات و قطعات
موارد بالا که منجر به کسب افتخارات ذيل گرديده خود گواه توجه ويژه مديريت شرکت به R&D و همکاري با مراکز علمي و دانشگاهي است:
• کسب لوح تقدير در سال 87 به‌عنوان واحد برگزيدة پژوهش در بين تمام واحدهاي پژوهشي سازمان در محور توجه ويژه به تحقيقات و رشد سريع آن
• کسب لوح تقدير در سال 88 به‌عنوان واحد برگزيدة پژوهش در بين تمام واحدهاي پژوهشي سازمان در محور رشد ارتباط با بخش خصوصي
• کسب لوح تقدير در سال 89 از هيأت داوران (اولين نمايشگاه دستاوردهاي بومي‌سازي و خودکفايي صنعت‌و‌معدن) در محور بومي‌سازي و خودکفايي
• کسب لوح تقدير در سال 89 به‌خاطر پروژة بومي‌سازي فن‌آوري تغذيه ديگ‌هاي احياءآلومينيوم با تغيير از تغذيه مرکزي (Center Break) به تغذية نقطه‌اي (Point Feeder) به‌عنوان برترين پروژة پژوهشي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران
• کسب لوح تقدير در سال 89 از رياست محترم جمهوري به‌خاطر پروژة بومي‌سازي فن‌آوري تغذيه ديگ‌هاي احياءآلومينيوم با تغيير از تغذية مرکزي (Center Break) به تغذية نقطه‌اي (Point Feeder) به‌عنوان برترين پروژة پژوهشي کشور
2- آيا در ازاي اين همكاري‌هاي صورت‌گرفته و در قبال هزينه‌هاي انجام‌شده، بازدهي و برگشت هزينه‌اي صورت گرفته است؟
بله، به‌عنوان مثال در پروژة بومي‌سازي فن‌آوري تغذية ديگ‌هاي احياء آلومينيوم با تغيير آن از تغذيه مرکزي به تغذية نقطه‌اي جمع هزينة انجام‌شده براي 1 ديگ مبلغ 300.000.000ريال است درصورتي‌که سود حاصله از اجراي اين پروژه براي هر ديگ در سال مبلغ 650,000,000 ريال مي‌باشد.
3- آيا بومي‌سازي‌هاي انجام‌شده در المهدي در کنار اينگونه همکاري‌ها به‌دست آمده است؟
اين شرکت با بهره‌گيري از مراکز علمي و دانشگاهي برجسته و اعتماد به مهندسين و صنعتگران داخلي در زمينة بومي‌سازي بالغ بر 40 ميليون دلار صرفه‌جويي ارزي داشته و دانش ساخت بيش از 2000 قطعه را با به‌کارگيري روش مهندسي معکوس به‌دست آورده است. تعداد زيادي از اين قطعات در ديگ احياء، رکتي‌فاير، کرين سقفي و آندسازي کاربرد دارند. با توجه به شباهت زيادي که بين مجتمع آلومينيوم المهدي و ديگر کارخانه‌هاي فعال و يا دردست احداث کشور وجود دارد، تلاش شركت آلومينيوم المهدي را مي‌توان تلاشي براي بومي‌سازي اين صنعت نه‌تنها در اين کارخانه بلکه در كشور به حساب آورد و تجارب ارزشمند اين شركت مي‌تواند راهگشاي ديگر توليدکنندگان آلومينيوم کشور نيز باشد. هم‌اكنون بالغ بر 65% درصد قطعات موردنيازاين صنعت در داخل كشور ساخته مي‌شوند كه براي 35% باقيمانده نيز برنامة مهندسي معكوس و تهيه دفترچه‌هاي فني دردست اقدام است و اين درحالي است كه طي چند سال گذشته 100% قطعات از خارج كشور (آلمان، فرانسه، هلند و...) تأمين مي‌شدند.
4- آيا در کشورهاي حاشية خليج‌فارس در کارخانة آلومينيوم‌سازي بخش آند و پخت آند وجود دارد؟ آيا با کارکرد با ظرفيت کامل بخش آندسازي و پخت آند در المهدي و هرمزآل اضافه ظرفيتي وجود خواهد داشت تا به صادرات اختصاص يابد؟
در اکثر واحدهاي توليد آلومينيوم (اسملترهاي) دنيا کارخانة آندسازي و پخت آند وجود دارد و آند موردنياز خود را توليد مي‌کنند و در اسملترهاي حاشية خليج‌فارس (دوبال، امال، آلبا، صحار، قط-آلوم و شرکت معادن عربستان) فقط دوبال و امال بخشي از آند موردنياز خود را وارد مي‌کنند.
ظرفيت توليد آند خام در المهدي 210 هزار تن در سال مي‌باشد که 70 هزار تن مختص المهدي و 85 هزار تن هرمزآل و 55 هزار تن ظرفيت مازاد دارد مکاتباتي را با کشورهاي همسايه که صاحب صنعت آلومينيوم هستند شروع کرده‌ايم تا به بازار مناسبي براي صادرات آند دست يابيم. البته در پخت آند (Baking) المهدي و هرمزآل ظرفيت مازاد وجود ندارد.
5- درحال‌حاضر هزينة برق چند درصد هزينة توليد آلومينيوم را تشکيل مي‌دهد؟ آيا قيمت جديد برق براي صنايع (به‌خصوص آلومينيوم) مشخص شده است و اين قيمت جديد چند درصد از هزينة توليد را تشکيل خواهد داد؟
درحال‌حاضر سهم برق در قيمت تمام‌شدة هر کيلوگرم آلومينيوم در شرکت آلومينيوم المهدي 27 درصد قيمت تمام‌شده مي‌باشد که نسبت به سال گذشته و قبل از هدفمندکردن يارانه‌ها به‌ميزان 61 درصد رشد داشته است.
كارخانه‌هاي توليد آلومينيوم بالاترين مصرف انرژي در بين صنايع مختلف را داشته و در كشورهايي كه داراي انرژي ارزان و قابل دسترس باشند احداث مي‌گردد. به همين دليل درحال‌حاضر منطقة خاورميانه به‌دليل دارابودن انرژي فسيلي ارزان و فراوان از كانون‌هاي مهم توليد آلومينيوم در جهان است. ميزان توليد آلومينيوم در كشورهاي حوزة خليج‌فارس ازقبيل امارات‌متحدة‌عربي، بحرين، قطر، عمان و عربستان سعودي درحدود 3 ميليون تن است که 5/7 در صد توليد جهاني آلومينيوم را به‌خود اختصاص داده‌اند و در تقسيم‌بندي جهاني قرار است 6 ميليون تن آلومينيوم ديگر در منطقة خليج‌فارس تا سال 2014 ظرفيت‌سازي گردد. عمده انرژي موردنياز (گاز طبيعي) كارخانجات مزبور از كشور قطر و از ميدان گازي مشترك ايران و قطر تأمين مي‌گردد. كشور ايران با وجود دارابودن 18% ذخاير گاز طبيعي جهان درحال‌حاضر فقط توليدي درحدود 367 هزار تن آلومينيوم در سال دارد. درحالي‌که کشور، به‌دليل دارابودن ذخاير گاز طبيعي به‌عنوان منبع انرژي، نيروي انساني ماهر و همچنين مجاورت با آب‌هاي بين‌المللي مي‌تواند به‌عنوان بهترين كانون توليد آلومينيوم در جهان مدنظر قرار گيرد كه اين امر علاوه بر كسب درآمدهاي ارزي غيرنفتي باعث ايجاد 5 شغل مستقيم و حدود 20 شغل غيرمستقيم به‌ازاي توليد هر هزار تن آلومينيوم مي‌گردد. ارزش‌افزودة توليد و صادرات اين فلز درحدود 20 برابر گاز طبيعي است.
6- درصورت ادغام وزارت صنايع و بازرگاني و پيرو آن ايميدرو و ايدرو و .... وضعيت آلومينيوم المهدي و هرمزآل چه مي‌شود؟
ادغام وزارت صنايع و بازرگاني باعث تقويت توليد مي‌شود و با تلفيق روح تجارت با صنعت انتظار مي‌رود تدارکات مواد اوليه و همچنين توزيع و فروش محصولات روان‌تر و بهتر از گذشته صورت پذيرد.
اين ادغام مي‌تواند مانع بسياري از موازي‌کاري‌ها و تسريع در اجراي فعاليت‌ها باشد. پيش از اين برخي تصميماتي که توسط وزارت بازرگاني درخصوص مواردي مثل تعيين تعرفه‌ها، صدور مجوزهاي صادراتي و وارداتي يا سيستم تنظيم بازار داخلي گرفته مي‌شد، توليد داخل را با چالش‌هايي مواجه مي‌کرد که يکي از آنها، عدم رقابت‌پذيري با محصولات خارجي بود.
7- آيا صنايع مادر داخل کشور مثل آلوميناي جاجرم، المهدي، هرمزآل و ايرالکو قدرت رقابت با محصولات خارجي را از لحاظ قيمت و کيفيت دارند يا خير؟
محصولات شرکت‌هاي يادشده از لحاظ کيفيت کاملاً با محصولات مشابه خارجي قابل رقابت هستند و در بعضي موارد شايد هم کيفيت بهتري داشته باشند. به‌عنوان مثال کيفيت شمش ارائه‌شده در بورس لندن 70/99 مي‌باشد درحالي‌که ميانگين خلوص شمش المهدي 84/99 است.
با اين حال از لحاظ قيمت تمام‌شده و به دلايل زير واحدهاي توليد آلومينيوم کشورمان قادر به رقابت با توليدکنندگان خارجي نيستند:
• ظرفيت محدود کارخانجات و تکنولوژي پايين‌تر
• در استراتژي توسعة صنعت آلومينيوم ملاحظات اقتصادي لحاظ نشده و بيشتر با هدف توسعة اشتغال اقدام به ساخت کارخانجات آلومينيوم با ظرفيت پايين نموده‌اند.
• پايين‌بودن سرانة توليد (استاندارد جهاني به‌ازاي هر نفر كارگر در اسملتر 250 تن مي‌باشد.)
• طولاني‌شدن زمان اجراي پروژه‌هاي توسعه و درنتيجه افزايش هزينه‌هاي سرمايه‌گذاري
• سرمايه‌گذاري محدود و مشکلات مربوط به نقدينگي و سرمايه در گردش
• افزايش قيمت حامل‌هاي انرژي
• توليد شمش اوليه با ارزش‌افزودة پايين. چنانچه در مجاورت خط توليد فعلي، صنايع پايين‌دستي ايجاد شود مي‌توان محصولات با تنوع بيشتر و ارزش‌افزودة بالاتر توليد کرد.
شرکت آلومينيوم المهدي در تيرماه 1369 با برآورد اوليه 1 ميليارد دلار و با هدف توليد 220 هزينه سرمايه‌اي 5 هزار تن آلومينيوم در سال، قابل افزايش به 330 هزار تن در بندرعباس، تأسيس گرديد.
پس از آنکه جلب مشارکت و اخذ وام از بانک‌هاي خارجي به‌طور کامل ميسر نگرديد، تصميم گرفته شد که با اتکا به منابع و متخصصين داخلي و همکاري سازندگان خارجي و در دو فاز 110 هزار تني (هر فاز 240 سلول) عمليات احداث کارخانه پيگيري شود.
در سال 1376 بخشي از فاز يک مجتمع با شش سلول راه‌اندازي شد و تدريجاً تا پايان سال 81 تعداد 120 سلول ساخته و راه‌اندازي گرديد، به‌طوري‌که ظرفيت توليدي مجتمع به 55 هزار تن در سال رسيد.
تعداد 120 سلول دوم فاز يک طي سال‌هاي 1382 تا 1384 ساخته و راه‌اندازي شد، به‌طوري‌که در ارديبهشت‌ماه سال 1384 مجتمع به ظرفيت اسمي پيش‌بيني شده فاز يک (110 هزار تن) دست يافت.
مقدار آلومينيوم توليدشده كشور در سال گذشته
توليد‌كننده توليد واقعي (تن) سهم نسبت به كل
آلومينيوم اراك (ايرالكو) 153،668 %55
آلومينيوم المهدي 106،161 %38
هرمزآل 18،664 %7
جمع 278،493 %100
گزارش عملکرد آلومينيوم المهدي از 1/1/89 تا 29/12/89 از قرار زير است:
مقايسة برنامه و عملکرد توليد شمش: برنامة توليد شمش آلومينيوم در مجتمع آلومينيوم المهدي در سال 1389 برابر با 105369 تن بود كه توليد واقعي يك درصد بيشتر از برنامه شد به‌عبارت ديگر توليد 106161 تني نشان‌دهندة تحقق برنامه بوده است.
مقايسة برنامه و عملکرد توليد آند خام: برنامة توليد آند خام در سال 1389 برابر با 73000 عدد بود كه توليد واقعي 74345 عدد بود و اين نشان‌دهندة اين بود كه 2 درصد از برنامه جلوتر بوده است.
مقايسة برنامه و عملکرد توليد آند پخته: برنامة توليد آند پخته در سال 1389 برابر با 65700 عدد بود كه توليد واقعي 66500 عدد بود و اين نشان‌دهندة تحقق برنامه است.
در سال 1389 مقدار 105810 تن آلومينيوم توسط المهدي به فروش رفت كه 58 درصد آن بابت سواپ با آلومينا، برخي مواد و قطعات و پرداخت به بانك‌ها، 14 درصد آن براي صادرات و 28 درصد آن درحدود 30 هزار تن آن به بازار داخلي عرضه شد.
در سال 1389 قيمت تمام‌شدة يك كيلوگرم شمش آلومينيوم شامل مواد اوليه (47 درصد)، برق (22 درصد)، دستمزد (8/8 درصد)، هزينة استهلاك (12 درصد)، ساير هزينه‌هاي سربار (2/10 درصد) بود.
طرح‌هاي توسعة مجتمع المهدي به شرح ذيل مي‌باشد:
1- پروژة ميله‌گذاري مكانيزة آند و خردايش باتس (پيش‌بيني مي‌شود تا شهريور 90 به بهره‌برداري برسد)
2- پروژة توسعة كارخانة آند خام (توليد آند خام براي هرمزآل( (پيش‌بيني مي‌شود تا اسفند 90 به بهره‌برداري برسد)
3- پروژة حمل‌و‌نقل آند
4- پروژة تخليه، انتقال و انبارش مواد اوليه
5- تأمين هواي فشرده براي هرمزآل (در خرداد و شهريور 89 به بهره‌برداري رسيد)
6- پروژة احداث نيروگاه برق
7- پروژة توسعة سالن‌هاي احياء (U-TURN)
8- پروژة تأسيسات زيربنايي شامل:
فاز 2 محوطه‌سازي، ترميم حوضچه‌هاي تصفيه‌خانه، عبور لوله تغذيه آب مجتمع از زير بزرگراه بندرعباس و خطوط آهن، احداث ساختمان رختكن براي آندسازي و احداث پست برق 5002، احداث مخازن جديد ذخيرة آب، احداث پل دسترسي و ورودي اصلي مجتمع (درحال ساخت)
9- ريخته‌گري بيلت
هفته‌نامة آلومينيوم مصاحبه‌اي با مهندس مهدي ثقفي رئيس هيأت‌مديره و مديرعامل مجتمع آلومينيوم المهدي انجام داده است كه در ادامه مي‌خوانيم:
1- آيا مديريت المهدي اعتقادي به R&D و همکاري با مراکز علمي و دانشگاهي دارد؟
طبق گزارش‌هاي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو)، عملکرد پژوهشي شرکت آلومينيوم المهدي از سال 87 تا 90 در قالب چند قرارداد با دانشگاه‌ها و مراکز علمي تحول بزرگي يافته به‌طوري‌که با بهره‌گيري از مراکز علمي و دانشگاهي، چندين پروژة تحقيقاتي مهم در زمينه‌هاي مختلف به اجرا درآمده که مهمترين آنها عبارتند از:
• تغيير سيستم تغذية ديگ‌هاي احياء آلومينيوم با تغيير از تغذية مرکزي (Center Break) به تغذيه نقطه‌اي (Point Feeder)
• شبيه‌سازي و اجراي واسط آلوماتيک و S5- 95U PLC
• پخش بار و هماهنگي رله‌هاي حفاظتي در شبکه 20 کيلو ولت
• بررسي روش‌هاي بازيافت و انهدام ضايعات كاتدي ناشي از تخريب ديگ‌هاي احياء
• امکان‌سنجي جايگزيني ديرگدازهاي داخلي و اجراي آزمايشي اين نظريه در خط توليد
• مطالعه و بررسي جوشکاري در ميدان مغناطيسي با جريان کامل 175 کيلو آمپر و ارايه بهترين راهکار علمي
• متدولوژي تهيه بسته دانش فني و تکنولوژي توليد آلومينيوم اوليه و آند
• ارائه فرآيند مهندسي معكوس و تهيه و تدوين دفترچه مشخصات فني تجهيزات و قطعات
موارد بالا که منجر به کسب افتخارات ذيل گرديده خود گواه توجه ويژه مديريت شرکت به R&D و همکاري با مراکز علمي و دانشگاهي است:
• کسب لوح تقدير در سال 87 به‌عنوان واحد برگزيدة پژوهش در بين تمام واحدهاي پژوهشي سازمان در محور توجه ويژه به تحقيقات و رشد سريع آن
• کسب لوح تقدير در سال 88 به‌عنوان واحد برگزيدة پژوهش در بين تمام واحدهاي پژوهشي سازمان در محور رشد ارتباط با بخش خصوصي
• کسب لوح تقدير در سال 89 از هيأت داوران (اولين نمايشگاه دستاوردهاي بومي‌سازي و خودکفايي صنعت‌و‌معدن) در محور بومي‌سازي و خودکفايي
• کسب لوح تقدير در سال 89 به‌خاطر پروژة بومي‌سازي فن‌آوري تغذيه ديگ‌هاي احياءآلومينيوم با تغيير از تغذيه مرکزي (Center Break) به تغذية نقطه‌اي (Point Feeder) به‌عنوان برترين پروژة پژوهشي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران
• کسب لوح تقدير در سال 89 از رياست محترم جمهوري به‌خاطر پروژة بومي‌سازي فن‌آوري تغذيه ديگ‌هاي احياءآلومينيوم با تغيير از تغذية مرکزي (Center Break) به تغذية نقطه‌اي (Point Feeder) به‌عنوان برترين پروژة پژوهشي کشور
2- آيا در ازاي اين همكاري‌هاي صورت‌گرفته و در قبال هزينه‌هاي انجام‌شده، بازدهي و برگشت هزينه‌اي صورت گرفته است؟
بله، به‌عنوان مثال در پروژة بومي‌سازي فن‌آوري تغذية ديگ‌هاي احياء آلومينيوم با تغيير آن از تغذيه مرکزي به تغذية نقطه‌اي جمع هزينة انجام‌شده براي 1 ديگ مبلغ 300.000.000ريال است درصورتي‌که سود حاصله از اجراي اين پروژه براي هر ديگ در سال مبلغ 650,000,000 ريال مي‌باشد.
3- آيا بومي‌سازي‌هاي انجام‌شده در المهدي در کنار اينگونه همکاري‌ها به‌دست آمده است؟
اين شرکت با بهره‌گيري از مراکز علمي و دانشگاهي برجسته و اعتماد به مهندسين و صنعتگران داخلي در زمينة بومي‌سازي بالغ بر 40 ميليون دلار صرفه‌جويي ارزي داشته و دانش ساخت بيش از 2000 قطعه را با به‌کارگيري روش مهندسي معکوس به‌دست آورده است. تعداد زيادي از اين قطعات در ديگ احياء، رکتي‌فاير، کرين سقفي و آندسازي کاربرد دارند. با توجه به شباهت زيادي که بين مجتمع آلومينيوم المهدي و ديگر کارخانه‌هاي فعال و يا دردست احداث کشور وجود دارد، تلاش شركت آلومينيوم المهدي را مي‌توان تلاشي براي بومي‌سازي اين صنعت نه‌تنها در اين کارخانه بلکه در كشور به حساب آورد و تجارب ارزشمند اين شركت مي‌تواند راهگشاي ديگر توليدکنندگان آلومينيوم کشور نيز باشد. هم‌اكنون بالغ بر 65% درصد قطعات موردنيازاين صنعت در داخل كشور ساخته مي‌شوند كه براي 35% باقيمانده نيز برنامة مهندسي معكوس و تهيه دفترچه‌هاي فني دردست اقدام است و اين درحالي است كه طي چند سال گذشته 100% قطعات از خارج كشور (آلمان، فرانسه، هلند و...) تأمين مي‌شدند.
4- آيا در کشورهاي حاشية خليج‌فارس در کارخانة آلومينيوم‌سازي بخش آند و پخت آند وجود دارد؟ آيا با کارکرد با ظرفيت کامل بخش آندسازي و پخت آند در المهدي و هرمزآل اضافه ظرفيتي وجود خواهد داشت تا به صادرات اختصاص يابد؟
در اکثر واحدهاي توليد آلومينيوم (اسملترهاي) دنيا کارخانة آندسازي و پخت آند وجود دارد و آند موردنياز خود را توليد مي‌کنند و در اسملترهاي حاشية خليج‌فارس (دوبال، امال، آلبا، صحار، قط-آلوم و شرکت معادن عربستان) فقط دوبال و امال بخشي از آند موردنياز خود را وارد مي‌کنند.
ظرفيت توليد آند خام در المهدي 210 هزار تن در سال مي‌باشد که 70 هزار تن مختص المهدي و 85 هزار تن هرمزآل و 55 هزار تن ظرفيت مازاد دارد مکاتباتي را با کشورهاي همسايه که صاحب صنعت آلومينيوم هستند شروع کرده‌ايم تا به بازار مناسبي براي صادرات آند دست يابيم. البته در پخت آند (Baking) المهدي و هرمزآل ظرفيت مازاد وجود ندارد.
5- درحال‌حاضر هزينة برق چند درصد هزينة توليد آلومينيوم را تشکيل مي‌دهد؟ آيا قيمت جديد برق براي صنايع (به‌خصوص آلومينيوم) مشخص شده است و اين قيمت جديد چند درصد از هزينة توليد را تشکيل خواهد داد؟
درحال‌حاضر سهم برق در قيمت تمام‌شدة هر کيلوگرم آلومينيوم در شرکت آلومينيوم المهدي 27 درصد قيمت تمام‌شده مي‌باشد که نسبت به سال گذشته و قبل از هدفمندکردن يارانه‌ها به‌ميزان 61 درصد رشد داشته است.
كارخانه‌هاي توليد آلومينيوم بالاترين مصرف انرژي در بين صنايع مختلف را داشته و در كشورهايي كه داراي انرژي ارزان و قابل دسترس باشند احداث مي‌گردد. به همين دليل درحال‌حاضر منطقة خاورميانه به‌دليل دارابودن انرژي فسيلي ارزان و فراوان از كانون‌هاي مهم توليد آلومينيوم در جهان است. ميزان توليد آلومينيوم در كشورهاي حوزة خليج‌فارس ازقبيل امارات‌متحدة‌عربي، بحرين، قطر، عمان و عربستان سعودي درحدود 3 ميليون تن است که 5/7 در صد توليد جهاني آلومينيوم را به‌خود اختصاص داده‌اند و در تقسيم‌بندي جهاني قرار است 6 ميليون تن آلومينيوم ديگر در منطقة خليج‌فارس تا سال 2014 ظرفيت‌سازي گردد. عمده انرژي موردنياز (گاز طبيعي) كارخانجات مزبور از كشور قطر و از ميدان گازي مشترك ايران و قطر تأمين مي‌گردد. كشور ايران با وجود دارابودن 18% ذخاير گاز طبيعي جهان درحال‌حاضر فقط توليدي درحدود 367 هزار تن آلومينيوم در سال دارد. درحالي‌که کشور، به‌دليل دارابودن ذخاير گاز طبيعي به‌عنوان منبع انرژي، نيروي انساني ماهر و همچنين مجاورت با آب‌هاي بين‌المللي مي‌تواند به‌عنوان بهترين كانون توليد آلومينيوم در جهان مدنظر قرار گيرد كه اين امر علاوه بر كسب درآمدهاي ارزي غيرنفتي باعث ايجاد 5 شغل مستقيم و حدود 20 شغل غيرمستقيم به‌ازاي توليد هر هزار تن آلومينيوم مي‌گردد. ارزش‌افزودة توليد و صادرات اين فلز درحدود 20 برابر گاز طبيعي است.
6- درصورت ادغام وزارت صنايع و بازرگاني و پيرو آن ايميدرو و ايدرو و .... وضعيت آلومينيوم المهدي و هرمزآل چه مي‌شود؟
ادغام وزارت صنايع و بازرگاني باعث تقويت توليد مي‌شود و با تلفيق روح تجارت با صنعت انتظار مي‌رود تدارکات مواد اوليه و همچنين توزيع و فروش محصولات روان‌تر و بهتر از گذشته صورت پذيرد.
اين ادغام مي‌تواند مانع بسياري از موازي‌کاري‌ها و تسريع در اجراي فعاليت‌ها باشد. پيش از اين برخي تصميماتي که توسط وزارت بازرگاني درخصوص مواردي مثل تعيين تعرفه‌ها، صدور مجوزهاي صادراتي و وارداتي يا سيستم تنظيم بازار داخلي گرفته مي‌شد، توليد داخل را با چالش‌هايي مواجه مي‌کرد که يکي از آنها، عدم رقابت‌پذيري با محصولات خارجي بود.
7- آيا صنايع مادر داخل کشور مثل آلوميناي جاجرم، المهدي، هرمزآل و ايرالکو قدرت رقابت با محصولات خارجي را از لحاظ قيمت و کيفيت دارند يا خير؟
محصولات شرکت‌هاي يادشده از لحاظ کيفيت کاملاً با محصولات مشابه خارجي قابل رقابت هستند و در بعضي موارد شايد هم کيفيت بهتري داشته باشند. به‌عنوان مثال کيفيت شمش ارائه‌شده در بورس لندن 70/99 مي‌باشد درحالي‌که ميانگين خلوص شمش المهدي 84/99 است.
با اين حال از لحاظ قيمت تمام‌شده و به دلايل زير واحدهاي توليد آلومينيوم کشورمان قادر به رقابت با توليدکنندگان خارجي نيستند:
• ظرفيت محدود کارخانجات و تکنولوژي پايين‌تر
• در استراتژي توسعة صنعت آلومينيوم ملاحظات اقتصادي لحاظ نشده و بيشتر با هدف توسعة اشتغال اقدام به ساخت کارخانجات آلومينيوم با ظرفيت پايين نموده‌اند.
• پايين‌بودن سرانة توليد (استاندارد جهاني به‌ازاي هر نفر كارگر در اسملتر 250 تن مي‌باشد.)
• طولاني‌شدن زمان اجراي پروژه‌هاي توسعه و درنتيجه افزايش هزينه‌هاي سرمايه‌گذاري
• سرمايه‌گذاري محدود و مشکلات مربوط به نقدينگي و سرمايه در گردش
• افزايش قيمت حامل‌هاي انرژي
• توليد شمش اوليه با ارزش‌افزودة پايين. چنانچه در مجاورت خط توليد فعلي، صنايع پايين‌دستي ايجاد شود مي‌توان محصولات با تنوع بيشتر و ارزش‌افزودة بالاتر توليد کرد.
