تولید شمش آلومینیوم در خراسان‌شمالی
تا سال ۹۶ کلید می‌خورد
مهمترین معادن استان خراسان‌شمالی مرمر، مرمریت، باریت، آلومینا و آهن است. در این استان ۱۸۴ پروانه بهره‌برداری برای معادن صادر شده که از این تعداد ۱۱۲واحد تولید دارند و ۷۲ معدن به علت‌های مختلف راکد شده‌اند. نبود صنایع تکمیلی سبب شده مواد معدنی برای فرآوری، به سایر استان‌ها ارسال شود و ارزش‌افزوده و سود چندانی نصیب این استان نشود. دو واحد سیمان و آلومینای جاجرم دو واحد صنایع معدنی استان هستند و پودر آلومینای جاجرم تنها تولیدکننده پودر آلومینا در کشور به‌شمار می‌رود. البته قرار است تا سال ۹۶ واحد فرآوری شمش آلومینیوم، در این استان راه‌اندازی شود.
مهمترین معادن و صنایع معدنی استان
درباره مهمترین استان خراسان‌شمالی یحیی نیکدل رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان خراسان‌شمالی عنوان کرد: مهمترین معادن بجنورد معادن مرمر است. البته در شهرستان گرمه نیز مرمریت و در رازجنگلان معادن باریت را داریم و همچنین در جنوب استان، آلومینا و آهن یافت می‌شود.
نیکدل با اشاره به بزرگترین صنایع معادنی که در استان خراسان‌جنوبی شکل گرفته‌اند، گفت: بزرگترین صنایع معدنی استان، یکی سیمان و یکی آلومینای جاجرم است. سیمان به دلیل رکود در بازار صنعت ساختمان و مسکن در رکود است و همین امر به نوبه خود سبب شده از دو خط تولید سیمان، یک خط آن تعطیل شود. وی در ادامه یادآور شد: البته برای رونق‌بخشی به واحد سیمان استان، بحث زیرساخت‌های جاده‌ای را ارائه داده‌ایم و در این زمینه مذاکراتی نیز انجام داده‌ایم، چراکه بحث زیرسازی جاده‌ای که به تازگی از بتن استفاده می‌شود، مطرح شده که از نظر فنی نیز از توجیه‌پذیری لازم برخوردار است. این مقام مسئول در استان خراسان‌جنوبی افزود: این پیشنهاد می‌تواند سبب خروج رکود سیمان استان شود، چراکه با این پیشنهاد می‌توان هزینه‌های حمل‌ونقل را نیز کاهش داد.
نیکدل همچنین با اشاره به واحد آلومینای جاجرم اظهار کرد: صنایع معدنی دیگر استان، آلومینای جاجرم است که معدن آن نیز در جاجرم وجود دارد. ماده معدنی آلومینا، از معدن بوکسیت جاجرم استخراج می‌شود. وی در ادامه افزود: البته عیار آلومینای جاجرم نسبت به گذشته مقداری افت کرده است، از این‌رو باید بوکسیت آن را از سایر استان‌ها وارد کنیم تا به آن عیار منطقی برسیم. ضمن اینکه این واحد تنها تولیدکننده پودر آلومینا در کشور است که پودر آلومینای تولیدی آن را دو شرکت ایرالکو و المهدی خریداری می‌کنند.
رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان خراسان‌شمالی با اشاره به مشکلات آلومینای جاجرم گفت: این واحد در جهت تامین مالی با مشکلاتی روبه‌رو است، چراکه با توجه به افت قیمت آلومینیوم در سطح جهانی در ماه‌های اخیر فروش این محصول به بازارهای جهانی با مشکل روبه‌رو شده است. ضمن اینکه زمانی که ۳۰درصد تولید کشور را تامین می‌کنیم نباید به فکر صادرات باشیم، ولی از آنجایی که واحدهای خریدار انحصاری عمل می‌کنند و فشار می‌آورند، ما ناچار می‌شویم به صادرات فکر کنیم و این امر باعث می‌شود هزینه‌های اضافی به مجموعه تحمیل شود.
نیکدل با اشاره به سایر صنایع معدنی استان عنوان کرد: سایر صنایع معدنی در استان به‌طور عمده صنایع سنگبری هستند. اما بزرگترین واحدهای صنایع معدنی استان، دو واحد سیمان و پودر آلومینا هستند که برای مشکلات آنها تدابیری شده و اقدام‌هایی برای رفع مشکلات آنها در دست اجراست.
وی با توضیح این مسئله که در بحث آلومینا به فکر راه‌اندازی واحد شمش آلومینیوم در استان هستیم، بیان کرد: تولید فاز یک شمش آلومینیوم در دستور کار قرار گرفته است، اقدام‌هایی در این زمینه آغاز و مجوز فایناس آن نیز گرفته شده است و در حال حاضر چینی‌ها در حال نصب ماشین‌آلات این واحد فرآوری هستند. اگر در این‌باره با تامین مالی با مشکل مواجه نشویم، بانک‌های ملی و ملت برای تامین مالی این پروژه اعلام آمادگی کردند و کارها تا حدودی پیش رفته است و امیدواریم تا نیمه نخست سال۹۶ شاهد افتتاح شمش آلومینیوم در استان باشیم. پودر آلومینای جاجرم که تولید می‌شود، برای فروش وابسته به شرکت‌های ایرالکو و المهدی است، در حالی‌که اگر در خود استان به شمش آلومینیوم تبدیل شود، نگهداشت و فروش آن راحت‌تر از پودر آلومینا خواهد بود، چون نگهداری پودر آلومینا مشکل‌تر و حمل آن نیز هزینه‌بر است.
سرمایه‌گذاری معدنی
درباره معرفی قابلیت‌های معدنی استان نیز رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان خراسان‌شمالی با اشاره به اقدام‌هایی که برای سرمایه‌گذاری در سطح استان انجام شده است، عنوان کرد: ما در نمایشگاه معدن و صنایع معدنی که در تهران برگزار شد با شرکت‌های مختلف مذاکراتی داشتیم و اطلاعات معدنی استان را در قالب سی‌دی و پیش‌اولویت‌های معدنی سازمان، در اختیار آنها گذاشتیم.
همچنین این اطلاعات را در اختیار شرکت‌هایی که همراه با هیات دولت یا رییس‌جمهور به خارج از کشور به‌ویژه ایتالیا سفر کردند، قرار دادیم تا موضوع بازاریابی را انجام دهند. نیکدل توضیح داد: قبل از سفر رییس‌جمهوری به خارج از کشور، قابلیت‌های استان را در قالب کتابچه که وزارت امور اقتصادی و دارایی و مرکز خدمات و سرمایه‌گذاری تدوین کرده بود، تحویل دادیم تا در اختیار هلدینگ شرکت‌ها در تهران ارائه شود. ضمن اینکه اطلاعات در سایت سازمان موجود است. امیدواریم مذاکرات به‌درستی انجام شود تا بستر را برای حوزه‌های صنایع معدنی فراهم کند.
مشکلات معدنی
درباره مشکلات معدنی استان، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان خراسان‌شمالی عنوان کرد: استان خراسان‌شمالی در حوزه زیرساخت‌های معادن ضعیف است و اقدام‌های خاصی از سوی مسئولان در این‌باره انجام نشده و اعتباراتی برای معادن استان اختصاص نیافته است. نیکدل ادامه داد: از آنجا که استان خراسان‌شمالی در حوزه مطالعات اکتشافی، استان کم‌برخورداری است، بخش خصوصی کمتر راغب به سرمایه‌گذاری در زمینه اکتشاف است.
از این‌رو سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی باید قوی‌تر در این‌باره ظاهر شوند، چراکه مدتی است بحث ژئوفیزیکی هوایی مطرح شده تا نقاط امیدبخش شناسایی شود، اما چندان کاری انجام نشده است. وی تاکید کرد: باید این اقدام‌ها زودتر انجام شود تا نقاط امیدبخش استان مشخص شود تا انگیزه برای ورود بخش خصوصی مهیا شود. رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان خراسان‌شمالی در ادامه درباره زیرساخت‌های معدنی استان نیز یادآور شد: در بخش‌های زیرساختی در جهت برق، آب و گازرسانی و زیرساخت‌های جاده، معادن استان در رنج هستند و نیازمند اعتبارات ملی و استانی هستند تا سرمایه‌گذاری در بخش معدن را توجیه‌پذیر کنند. در این‌باره استان چندان نتوانسته سرمایه‌ای را جذب کند.
ما در استان پیگیر مبلغ یک میلیارد تومان که از قبل در این زمینه پیش‌بینی شده بود، هستیم تا در اختیار معادن استان قرار گیرد که البته تاکنون محقق نشده است.
امیدواریم هم در استان و هم در سطح ملی با نگاه خاص به حوزه معدن نگریسته شود تا بتوانیم کارهای زیرساختی انجام دهیم.
نیکدل توضیح داد: به نظر می‌رسد این استان از نظر جغرافیایی و موقیعت آن، از قابلیت‌های قابل‌توجهی در این حوزه برخوردار است. از این‌رو از سرمایه‌گذارانی که در حوزه فرآوری محصولات مرمر و مرمریت فعالیت می‌کنند، دعوت به عمل می‌آوریم تا وارد این حوزه شوند.
وی با اشاره به رکودی که گریبانگیر کشور شده است، عنوان کرد: مشکل دیگری که در حوزه معدن استان با آن مواجه هستیم، رکودی است که سال‌های گذشته کشور با آن روبه‌رو بوده و سبب شده برداشت‌های معدنی کاهش پیدا کند، اما حقوق دولتی چه براساس ظرفیت اسمی که اعلام شده و چه براساس پروانه‌هایی که صادر شده متناسب با آن چندان تغییر نکرده است. این موضوع سبب شده مشکلاتی برای واحدهای معدنی ایجاد شود. از سوی دیگر دستگاه‌های نظارتی انتظار دارند که براساس قانون عمل کنیم. این بخشی از مشکلاتی است که در حوزه معدن با آن مواجهیم و امیدواریم که با حمایت‌های مسئولان استانی و کشوری، بتوانیم گام‌های موثرتری در حوزه معدن برداریم.
