برنامه جایگزینی قطعات مسی با آلومینیوم تا سال 2030

باشگاه آلومینیوم: بر اساس پیش‌بینی جی‌پی‌مورگان جایگزینی مس با آلومینیوم در سال جاری میلادی بر حدود ۲ درصد از تقاضای جهانی مس تاثیر خواهد گذاشت و تا سال ۲۰۳۰ تا ۳۰ درصد از قطعات مسی در بخش‌های برق و لوازم خانگی با آلومینیوم جایگزین می‌شوند.

افزایش بی‌سابقه و ساختاری قیمت مس، شرکت‌های بزرگ در صنایع مختلف از خودروسازی و کابل‌سازی گرفته تا تاسیسات تهویه مطبوع را به سمت جایگزینی این فلز با آلومینیومِ ارزان‌تر و سبک‌تر سوق داده است. این تغییر که پیش‌تر توسط تسلا و خودروسازان چینی آغاز شده بود، اکنون با پیوستن غول‌هایی نظیر فراری و بی‌ام‌و، به یک روند جدی و فراگیر در زنجیره تامین جهانی تبدیل شده است.

تحلیلگران معتقدند زمانی که نسبت قیمت مس به آلومینیوم به ۳.۵ تا ۴ برابر می‌رسد، توجیه اقتصادی برای جایگزینی آغاز می‌شود. این نسبت در ماه ژانویه به رکورد ۴.۳ رسید و اکنون در سطح ۴.۲ قرار دارد؛ به طوری که قیمت آلومینیوم (حدود ۳۱۰۰ دلار در تن) در حال حاضر تقریبا یک‌چهارم مس است.

با وجود اینکه رسانایی آلومینیوم تنها ۶۱ درصد مس است و کابل‌های آلومینیومی برای انتقال جریان مشابه باید حدود ۱.۶ برابر بزرگ‌تر باشند، اما وزن مس ۳.۳ برابر بیشتر از آلومینیوم است. این ویژگی کلیدی، در کنار قیمت پایین‌تر، جذابیت آلومینیوم را به شدت افزایش داده است.

بر اساس پیش‌بینی جی‌پی‌مورگان، جایگزینی مس با آلومینیوم در سال جاری میلادی بر حدود ۲ درصد از تقاضای جهانی مس تاثیر خواهد گذاشت و این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۶ درصد می‌رسد.

همچنین موسسه مشاور «ژوچوانگ» پیش‌بینی می‌کند تا سال ۲۰۳۰، بین ۲۵ تا ۳۰ درصد از قطعات مسی در بخش‌های برق، خودرو و لوازم خانگی با آلومینیوم جایگزین شوند. کاهش وزن در خودروهای الکتریکی (EVs) به معنای افزایش مسافت پیمایش (Range) است. در این راستا:

فراری: استفاده از سیم‌کشی آلومینیومی را از سال گذشته در مدل اسپرت ۲۹۶ آغاز کرد و اکنون در نخستین خودروی تمام‌الکتریکی خود (Luce) نیز به کار برده است. این تغییر باعث کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی وزن کل سیستم سیم‌کشی این شرکت شده است.

ب‌ام‌و: از سال ۲۰۱۱ هادی‌های آلومینیومی را در سری ۱ معرفی کرد و اکنون در فناوری eDrive نسل ششم خود به‌طور گسترده در سیستم‌های ولتاژ بالا و پایین از آن استفاده می‌کند.

تسلا و خودروسازان چینی: تسلا از سال ۲۰۱۹ در مدل Y و اخیراً در سایبرتراک پیشگام این حرکت بوده است. شرکت‌های چینی نظیر شیائومی، اکسپنگ و آواتار نیز برای حفظ حاشیه سود در بازار رقابتی چین، همین مسیر را طی می‌کنند. (رویترز اشاره کرده است که این شرکت‌ها و همچنین گروه استلانتیس، حاضر به ارائه جزئیات یا تایید رسمی در این زمینه نشدند).

تویوتا و فولکس‌واگن: تویوتا اعلام کرده جایگزینی را به صورت موردی بررسی می‌کند و فولکس‌واگن با وجود تایید مزایای آلومینیوم، برنامه گسترده‌ای برای جایگزینی کامل ندارد. لازم به ذکر است در حال حاضر حدود ۸۵ درصد از شینه‌های سیم‌کشی یا busbars در خودروهای برقی همچنان از جنس مس هستند که نشان‌دهنده ظرفیت بالای جایگزینی است.

شبکه‌های برق و کابل‌سازی

صنعت کابل‌سازی نیز به سرعت در حال تطبیق با این روند است. شرکت فرانسوی «نکسانز» پیش‌بینی می‌کند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۰ تریلیون یورو در شبکه‌های برق جهانی سرمایه‌گذاری شود که آلومینیوم سهم عمده‌ای در آن خواهد داشت.

شرکت ایتالیایی «پریسمیان» (بزرگ‌ترین کابل‌ساز جهان) اعلام کرده هم‌اکنون ۴۰ درصد از وزن محصولاتش را آلومینیوم تشکیل می‌دهد که طی ۵ سال اخیر ۳ درصد رشد داشته است. در استرالیا نیز، شرکت توزیع برق Energex در شبکه ۲۱ هزار کیلومتری خود در حال استفاده از آلومینیوم است تا علاوه بر کاهش هزینه، فاصله میان دکل‌ها را به دلیل وزن کمتر کابل‌ها افزایش دهد.

تاسیسات سرمایشی و گرمایشی (HVAC)

دایکین: بزرگ‌ترین سازنده تهویه مطبوع جهان در ژاپن، در گزارش سالانه ۲۰۲۵ خود از برنامه جایگزینی مس با آلومینیوم برای کاهش هزینه‌ها خبر داده است (هرچند جزئیات بیشتری در گزارش این شرکت ارائه نشده است).

لنوکس و کریر: این شرکت‌های آمریکایی کویل‌های مس را با آلومینیوم تعویض کرده‌اند. این تغییر در محصولات لنوکس منجر به افزایش مقاومت در برابر خوردگی و کاهش وزن محصولات تا ۲۲.۶ کیلوگرم (۵۰ پوند) شده است. شرکت نروژی «هیدرو» نیز از رشد مداوم فروش لوله‌های آلومینیومی خود در این بخش خبر داده است.