باشگاه آلومینیوم: گئورگ پاپویان، وزیر اقتصاد ارمنستان، از امکان آغاز صادرات کالا به جمهوری آذربایجان در آینده نزدیک خبر داد و اعلام کرد که ایروان برای این منظور نرخهای ترانزیتی مناسبی از گرجستان دریافت کرده است.
گئورگ پاپویان، وزیر اقتصاد ارمنستان، در حاشیه مراسمی در کلیسای «مریم مقدس» گارنی اعلام کرد که در آینده نزدیک نه تنها واردات جدید از جمهوری آذربایجان، بلکه صادرات کالا از ارمنستان به این کشور نیز امکانپذیر خواهد بود.
پاپویان به خبرنگاران گفت: «نهتنها واردات، بلکه صادرات نیز ممکن است. در حال حاضر قیمت کاملاً رقابتی از راهآهن گرجستان دریافت کردهایم، بنابراین فرصتها زیاد است. طبق روال معمول، طرف مقابل اعلام آمادگی کرده و ما تأیید کردهایم. فکر میکنم طرفهای گرجی و آذربایجانی بار دیگر از یک معامله موفق خبر خواهند داد و ما نیز در پاسخ به پرسش شما، آن را تأیید خواهیم کرد.»
وزیر اقتصاد ارمنستان فهرستی از کالاهایی را که میتوانند به جمهوری آذربایجان صادر شوند، برشمرد که شامل آلومینیوم، فویل آلومینیومی، فرومولیبدن، میوه و سبزیجات، برخی نوشیدنیها و انواع محصولات نساجی میشود. نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان نیز در مراسم مذهبی این کلیسا حضور داشت.
آیا بازار 10 میلیون نفری آذربایجان جذاب است؟
پس از واردات حدود 1300 تن بنزین از جمهوری آذربایجان به ارمنستان، نیکول پاشینیان اخیراً ابراز امیدواری کرد که به زودی کالاهای ارمنی نیز به جمهوری آذربایجان صادر شود. در پاسخ به این اظهارات، کارشناسان اقتصادی در باکو اعلام کردند که جمهوری آذربایجان میتواند خریدار نوشیدنی، دخانیات و محصولات کشاورزی ارمنستان باشد.
اما آیا تولیدکنندگان ارمنی آمادهاند محصولات خود را روانه بازار باکو کنند؟
ماکار پطروسیان، مدیرعامل کارخانه نوشیدنی ارمنی، معتقد است که بازار جمهوری آذربایجان بعید است بتواند حجم بالای صادرات را تضمین کند.
وی در گفتگو با رسانهها اظهار داشت: «از دیدگاه صرفاً تجاری، فکر نمیکنم این بازار بتواند تنوع لازم را برای تولیدکنندگان نوشیدنی ارمنی فراهم کند. بزرگترین بازار ما همچنان روسیه و سپس بلاروس است.»
این بازرگان اشاره میکند که تولیدکنندگان ارمنی حتی در قزاقستان (با بازار 18 تا 19 میلیون نفری) نتوانستهاند فروشی داشته باشند که قابل مقایسه با بازار روسیه باشد؛ بنابراین سهم بزرگ صادرات همچنان متعلق به روسیه است.
پطروسیان افزود: «البته یافتن بازارهای جدید همیشه خوب است، حتی با فروش کم. اگر پیشنهادی باشد، باید بررسی شود.»
غیرقابل پیشبینی بودن رفتار مشتری آذربایجانی
جدا از مسائل اقتصادی، رفتار خریداران در جمهوری آذربایجان برای تجار ارمنی نگرانکننده است. پطروسیان میگوید مشخص نیست شهروندان آن کشور با دیدن کالای ارمنی در قفسه فروشگاهها چه واکنشی نشان دهند: «نمیتوانیم خودمان را فریب دهیم؛ فکر نمیکنم واکنشها یکسان باشد یا با کف و سوت از آن استقبال کنند.»
با این حال، او معتقد است که هرچه دادوستد میان دو کشور بیشتر شود، برای عادیسازی روابط ملتها بهتر است: «هر رابطهای با قدمهای کوچک آغاز میشود و ورود به بازارها یکی از این قدمهاست.»
پاسخ دولت ارمنستان: «دلار که جیب ما را سوراخ نمیکند»
وزیر اقتصاد ارمنستان دیدگاه عملگرایانهای دارد. گئورگ پاپویان پرسید: «آیا اگر دلارهای آذربایجان وارد کشور شوند، جیب تجار، کارگران و بودجه دولتی ما سوراخ میشود؟»
وی با تأکید بر اینکه ارمنستان و جمهوری آذربایجان به گفتگو درباره تجارت متقابل ادامه میدهند، گفت: «ارمنستان زمانی قویتر خواهد بود که فرومولیبدن به آذربایجان بفروشیم یا نفروشیم؟ من معتقدم در حالت اول قویتر خواهیم بود، چون در ازای آن دلار وارد کشور میشود.»
جیحون بایراموف، وزیر خارجه جمهوری آذربایجان نیز پیشتر تأیید کرده بود که تجارت در حوزههای غیرنظامی ممکن است و خبر داد که مشکل تعرفه بالای ترانزیت از گرجستان حل شده است.
باکو: روسیه حقی در «مسیر ترامپ» ندارد؛ شرط جدید آذربایجان برای صلح با ارمنستان
پاپویان در پایان خاطرنشان کرد: «از مرزها معمولاً دو چیز رد می شود: یا کالا یا سرباز. مرزهای ما از این پس باید فقط محل عبور کالا باشند.»
مانع اصلی: فضای خصمانه
گاگیک ماکاریان، تحلیلگر اقتصادی، میگوید که پتانسیل صادرات مصالح ساختمانی، کنسرو، پوشاک و نوشیدنی به باکو وجود دارد، اما مشکل اصلی ریشه دواندن عمیق تفکرات ضد ارمنی در جمهوری آذربایجان است. به گفته وی: «دولت باکو باید پیش از هر چیز فضای مدارا ایجاد کند تا کالاها به فروش برسند و تجارت آسیب نبیند.»
