قرار بود در ابتدای اردیبهشت‌ماه، نرخ های جدید کرایه‌های تاکسی و بلیت اتوبوس و مترو در شهر تهران اعمال شود.اما اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها این برنامه را به تعویق انداخت.
>
ابهام در کرایه‌های جدید شهر تهران
گرچه این نرخ‌‌ها نهایی شده و به تایید فرمانداری و شورای شهر تهران رسیده‌است، اما برای جلوگیری از افزایش دوباره کرایهها، نهادهای مسئول دست نگه داشته‌اند. آنان منتظر مانده‌اند تا اگر پس از اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانه‌ها، افزایش دوباره کرایهها ضروری باشد، یک بار این افزایش قیمتها رخ دهد، نه اینکه دوباره کاری شود. زیرا اگر یک بار پیش و یک بار پس از اجرای مرحله دوم هدفمندی، کرایهها افزایش یابد، می‌تواند تبعات سیاسی و اجتماعی در شهر تهران به دنبال داشته باشد. به این ترتیب، اکنون افزایش کرایهها متوقف مانده است، این درحالی است که برخی از راننده‌ها به صورت خودسرانه کرایهها را افزایش داده اند.
ضرر مردم
تا روزهای پایانی سال گذشته، مسافران تاکسیها یا مسافربرهای شخصی، برای مسیرهای کوتاه، یعنی هر سوار و پیاده‌شدن، 500 تومان پرداخت می‌کردند. اما اکنون برخی از راننده‌ها 200 تومان به این نرخ اضافه کرده‌اند. این افزایش 200 تومانی به سایر مسیرها نیز اضافه شده‌است. به عنوان مثال نرخ کرایه مسیر میدان هفتم تیر یا پل سیدخندان که تا پیش از این 1000 تومان بود، اکنون 1200 تومان از مسافران دریافت می‌شود. این افزایش خودسرانه کرایهها در دیگر مسیرها و نیز آژانس‌ها نیز مشاهده می‌شود. این در حالی است که بسیاری از مسئولان شهری عنوان کرده بودند که اگر قرار است افزایش کرایه‌ای باشد، از ابتدای اردیبهشت اعمال شود که حتی همین نیز اکنون در تعلیق مانده است. از این رو به نظر می‌رسد گرچه شهروندان تهرانی باید یک افزایش ناگهانی کرایهها را پس از اجرای مرحله دوم هدفمندی تحمل کنند، اما اکنون نیز باید تبعات افزایش عمومی قیمتها در شهر تهران را بپذیرند.
تغییر در مصوبه نرخ کرایهها در سال ۹۳
دست نگه‌داشتن شورا و فرمانداری شهر تهران برای افزایش کرایهها، لزوما پیامدهای خوشی برای شهروندان این کلانشهر ندارد. زیرا همان طور که گفته شد، حتی اکنون نیز آنان باید افزایش کرایهها را تحمل کنند. اما این توقف افزایش، معنای دیگری نیز دارد. به عبارت دیگر، همه چیز به پس از هدفمندی یارانه‌ها موکول شد و این یعنی ضرورت بازنگری در نرخ‌هایی که در هفته‌های پایانی اسفندماه سال گذشته از سوی شورای شهر تهران تعیین شد. رئیس شورای شهر تهران در این باره گفت: احتمال دارد تغییراتی در مصوبه شورای شهر درباره کرایه‌های حمل و نقل عمومی با توافق استانداری پس از هدفمندی یارانه‌ها صورت گیرد. به گزارش فارس، احمد مسجدجامعی به آخرین وضعیت کرایه‌های حمل و نقل عمومی در سال 93 اشاره کرد و افزود: شورای شهر مصوبه‌ای را در روزهای پایانی سال درباره افزایش کرایه‌های حمل و نقل تصویب و سپس به فرمانداری ارسال کرد که پس از آن قرار شد نرخ کرایهها تغییر کند. رئیس شورای شهر تهران خاطر نشان کرد: پس از مذاکرات استانداری و فرمانداری با شورای شهر تصمیم‌گیری شد نرخ کرایهها پس از هدفمندی یارانه‌ها تغییر کند. وی افزود: احتمال دارد مصوبه شورا در خصوص نرخ کرایه‌های حمل و نقل عمومی در سال 93 تغییر کند.
همه چیز به سوخت وابسته است
یکی از اصلی‌ترین بخش‌های هدفمندی یارانه‌ها، افزایش قیمت حامل‌های انرژی و سوخت مانند بنزین، گازوئیل و گاز است. از‌این‌رو می‌توان پیش‌بینی کرد که با هرگونه نوسان قیمت این حامل‌ها، به ناچار قیمت کرایهها نیز افزایش یابد. اما مسئله این است که در قانون هدفمندی، جایی برای حمایت از حملونقل عمومی، مانند تاکسیها و اتوبوس‌ها دیده نشده است. گرچه به طور سنتی دولت از اتوبوسرانی یا مترو حمایت می‌کند، اما این حمایت‌ها به صورت تامین واگن، حمایت از شهرداری در تامین هزینه‌ها با نوسازی ناوگان اتوبوسرانی است. از این رو جای حمایت از رانندگان تاکسی یا شهروندانی که باید هزینه‌های حمل و نقل را پرداخت کنند، در این قانون خالی است.
برای پاسخ دادن به این دغدغه است که معاون شهردار تهران گفت: در پیشنهادی به استانداری تهران اعلام کردیم چنانچه نرخ سوخت وسایل حمل و نقل عمومی در سال 93 به‌طور ثابت نگه داشته شود، می‌توان تاثیرات مستقیم افزایش نرخ سوخت را مدیریت کرد. سید جعفر تشکری هاشمی در مورد افزایش نرخ کرایه‌های حملونقل عمومی گفت: در افزایش نرخ کرایه حمل و نقل عمومی افزایش نرخ تعرفه سوخت لحاظ نشده است، هم منافع شهروندان و هم منافع رانندگان حمل و نقل عمومی به یک میزان سنجیده و در نظر گرفته شده است . وی با اشاره به تصویب افزایش25 درصدی نرخ کرایه تاکسی، 20 درصدی کرایه اتوبوس و 15 درصدی حمل و نقل ریلی در سال 93 گفت: برابر اعلام بانک مرکزی تورم در این سال‌ها بالغ بر 30 درصد بوده است و چنانچه در اقلام خاصی تورم را بررسی کنیم، نزدیک به 100 درصد افزایش تورم را شاهد هستیم این در حالیست که افزایش نرخ کرایه حمل و نقل عمومی تنها بر پایه قیمت تمام شده جابه‌جایی مسافر و نرخ تورم لحاظ شده است .
وی تصریح کرد: با توجه به اینکه تاکسی وسیله نقلیه‌ای است که رانندگان با هزینه شخصی آن را خریداری کرده و هزینه‌های جانبی آنان نیز بر عهده خود رانندگان است، رانندگان تاکسی حق دارد مانند بقیه مشاغل سطح زندگی‌شان را با نرخ تورم انطباق دهند، درواقع همیشه رانندگان از حق خودشان گذشته اند و هیچ‌گاه افزایش کرایهها با نرخ تورم واقعی منطبق نشده است. وی با بیان اینکه تاثیر سوخت تنها بر قیمت کرایه نیست، تصریح کرد: وقتی سوخت گران می‌شود تاثیر آن بر همه نیازمندی‌های جامعه قابل مشاهده است و به عنوان یک کالای اساسی مشمول تغییر قیمت شده و بر افزایش نرخ تمامی کالاها و خدمات و تولید در کشور سایه می‌اندازد .اینکه تصور شود افزایش تعرفه سوخت تنها به میزان افزایش کرایهها تاثیرگذار است، فرضیه‌ای نادرست بوده چرا که افزایش سوخت در یک بخش باعث گرانی مستقیم خدمات شده و بخشی هم به‌صورت غیر مستقیم بر افزایش دیگر کالاها تاثیرگذار خواهد بود.
مردم کجا هستند؟
وقتی از افزایش کرایهها و ضرورت حمایت از راننده‌ها یا نهادهای حملونقل شهرداری سخن گفته می‌شود، از مردم سخنی به میان نمی‌آید. این درحالی است که این مردم هستند که باید این هزینه‌ها را از جیب خود پرداخت کنند. اما سوال این است که هزینه‌های اضافی مردم از کجا باید تامین شود؟ آیا افزایش هزینه‌های حملونقل نیز در میزان یارانه‌های نقدی به مردم در نظر گرفته می‌شود؟ تجربه نشان داده است که این امر بعید است. در گذشته مردم راهکارهایی برای مواجهه با این گرانی‌ها داشته اند که استفاده از بلیت‌های خاص مترو از آن جمله است. اما وقتی از گرانی‌های پیش رو خبر می‌رسد، از سوی دیگر خبر می‌رسد که فعلا خبری از این بلیت‌های یک ساله و خاص خبری نیست و معلوم نیست که فرجام این راهکارهای جایگزین مردم چه خواهد شد. یک عضو شورای اسلامی شهر تهران درباره سرنوشت کارت های یکساله مترو و اتوبوس در پایتخت گفت: توزیع کارت‌های یکساله مترو و اتوبوس تا ماه آینده نهایی می‌شود. ابوالفضل قناعتی افزود: در حال حاضر در حال پیگیری توزیع مجدد کارت‌های یکساله مترو و اتوبوس هستیم تا به زودی توزیع این تسهیلات برای شهروندان آغاز شود. عضو کمیسیون عمران و حملونقل شورای شهر تهران در پاسخ به اینکه چه زمانی توزیع کارت‌های یکساله مترو آغاز می شود، گفت: زمان دقیق توزیع آن مشخص نیست، اما سعی می‌شود تا ماه آینده نهایتا عملیاتی شود.
