مسؤولان هر روز آمار جدیدی را از پول‌های بلوکه شده اعلام می‌کنند و با هر بار ارائه آمار، پول‌هایی که آزاد و تبدیل به ریال خواهد شد آب می‌رود!
>
پول‌های بلوکه باز هم آب رفت
برخی مسؤولان قبل از پایان مذاکرات هسته‌ای مبلغ پول‌های بلوکه‌شده ایران را تا ۱۸۰ میلیارد دلار عنوان می‌کردند اما بعد از توافق اولیه دولتی‌ها آمارهای جدیدی رو و مبالغی مثل ۸۹ میلیارد دلار، ۵۰ میلیارد دلار و ۲۹ میلیارد دلار را به‌عنوان پول‌های بلوکه‌شده ایران اعلام کردند.
با این وجود سیف، رئیس‌کل بانک مرکزی بامداد دیروز در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد فقط ۶ تا ۷ میلیارد دلار از پول‌های بلوکه‌شده ایران قابلیت تبدیل شدن به ریال را دارد، چراکه دولت، قبل از توافق اکثر درآمدهای نفتی وصول نشده را «وصول‌شده» تلقی کرده و خرج کرده است!
جالب اینکه هفته گذشته نوبخت دقیقا برعکس این سخن را گفته و اعلام کرده بود ۲۳ میلیارد دلار از پول‌های بلوکه‌شده به ریال تبدیل خواهد شد.
در حالی سخنگوی دولت اصرار دارد امکان تبدیل ۲۳میلیارد دلار (منابع بلوکه‌شده بانک مرکزی) به ریال وجود دارد که رئیس کل بانک مرکزی تأکید می‌کند ریال این منابع قبلاً به دولت داده شده است.
از مهم‌ترین حواشی‌ای که بعد از اعلام جمع‌بندی مذاکرات هسته‌ای وین در کشور به وجود آمده مربوط به «میزان دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور» است.
این موضوع از آن جهت اهمیت پیدا کرده و به سوژه روزانه محافل خبری تبدیل شده است که اختلاف نظر در ارقام اعلامی بین مسؤولان داخلی و خارجی برای میزان دارایی‌های بلوکه‌شده بالاست.
دولتی‌ها رقم دارایی‌های بلوکه‌شده قابل استفاده ایران را ۳۰ میلیارد دلار و خارجی‌ها ۱۵۰ میلیارد دلار اعلام می‌کنند و در داخل نیز برخی نمایندگان مجلس مطلع ارقامی را اعلام می‌کنند که بیشتر از آنکه نزدیک به ارقام اعلامی دولتمردان داخلی باشد به خارجی‌ها نزدیک‌تر است.
اما اگر بنا به آن باشد ملاک محاسبه میزان دارایی‌های بلوکه‌شده ایران، آمار اعلامی از سوی دولتمردان باشد باز هم شاهد ابهاماتی خواهیم بود، چراکه اگر قرار بر آزادسازی ۲۹ میلیارد دلار از منابع بلوکه‌شده ایران بعد از تحریم‌ها باشد طبق اعلام بانک مرکزی ۲۳ میلیارد دلار متعلق به این بانک و ۶ میلیارد دلار متعلق به دولت خواهد بود.
طبق روال قانونی در بانک مرکزی، ریال نفت‌های فروخته‌شده قبلاً به حساب دولت واریز شده و با رفع تحریم‌ها ۲۳ میلیارد دلار رسماً در اختیار بانک مرکزی قرار می‌گیرد و نباید ریالی به حساب دولت برود.
این موضوعی است که رئیس کل فعلی و سابق بانک مرکزی نیز بر آن تأکید کرده‌اند؛ ولی‌الله سیف که سکاندار بانک مرکزی در دولت یازدهم است در همین ارتباط می‌گوید: منابع احیاشده به خزانه واریز می‌شود بنابراین نقدینگی جدیدی ایجاد نمی‌شود. سیف در پاسخ به این سوال که «آیا معادل ۲۳ میلیارد دلار پول‌های بلوکه‌شده که متعلق به بانک مرکزی است، ریال به دولت پرداخت شده است، چرا که مدتی پیش این مطلب اعلام شد معادل ریالی آن به دولت داده نشده است؟» گفته است: بله، معادل ریالی ۲۳ میلیارد دلار قبلاً به حساب خزانه واریز شده و استفاده از این پول دیگر نقدینگی جدید ایجاد نمی‌کند، در واقع این پول متعلق به بانک مرکزی است و با استفاده از آن نقدینگی با پایه پولی دوباره افزایش نخواهد یافت.
محمود بهمنی، رئیس کل سابق بانک مرکزی نیز در همین ارتباط به تسنیم گفت: دولت نمی‌تواند برای دلارهای بلوکه‌شده بانک مرکزی که بعد از تحریم‌ها آزاد می‌شود، کیسه بدوزد.
پول (ریال) نفت‌هایی که را قبلاً فروخته بودیم و دلار آنها بلوکه‌شده است، توسط بانک مرکزی به دولت پرداخت شده است و با این حساب رقم دلارهای بلوکه‌شده مربوط به دولت که قرار است بعد از لغو تحریم‌ها آزاد شود، ناچیز خواهد بود.
رئیس‌کل سابق بانک مرکزی با تأکید بر اینکه باید بین دلارهای بلوکه‌شده دولت و خزانه تفکیک قائل شد، تصریح کرد: اکثریت دلارهایی که قرار است بعد از لغو تحریم‌ها آزاد شود، مربوط به خزانه و بانک مرکزی است. زمانی که بانک مرکزی دلارهای نفتی را پس از فروش دریافت می‌کند بلافاصله ریال آن را به دولت پرداخت می‌کند از همین رو دولت نمی‌تواند دو بار پول نفتی را که فروخته شده، تحویل بگیرد. اما با وجود اینکه روال دریافت و پرداخت وجوه حاصل از فروش نفت به حساب خزانه کاملاً مشخص است و دولتی‌ها بیشتر از هر کسی به این روال اذعان دارند.
محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت که ریاست سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی را بر‌عهده دارد درباره نحوه اختصاص منابع بلوکه‌شده ایرانی در کشور برای بخش‌های مختلف با تأکید بر اینکه این منابع به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شود، گفته است: «اول منابعی که مربوط به بانک مرکزی است که خود این منابع دو بخش است، یک بخش در ذخائر ارزی بانک مرکزی است و در واقع ارزی که در اختیار بانک مرکزی است جزو ذخایر آن است که پولش وارد اقتصاد ما شد. اما بخشی از منابع وجود دارد که تبدیل به ریال نشده به این علت که این پول‌ها و منابع ارزی مربوط به بانک مرکزی قابلیت ورود به داخل را نداشته است و این مقدار ۲۳ میلیارد دلار است که باید به ریال تبدیل شود».
نوبخت درحالی معتقد است ۲۳ میلیارد دلار از منابع بلوکه‌شده بانک مرکزی که بناست بعد از تحریم‌ها آزاد شود باید به ریال تبدیل شود که طبق اذعان رئیس کل فعلی و سابق بانک مرکزی قبلاً ریال این وجوه به حساب خزانه واریز شده است. بنابراین آنچه رسماً بعد از رفع تحریم‌ها به جیب دولت می‌رود ۶ تا ۷ میلیارد دلار است که مربوط به دولت بوده که در خارج از کشور بلوکه است.
