به گزارش باشگاه آلومينيوم بهنقل از اخبار فلزات، صنعت آلومینیوم در ایران دارای قدمتی در حدود 45 ساله دارد. این قدمت در منطقه خاورمیانه، ایران را در شمار کشورهای پایهگذار صنعت آلومینیوم قرار داده است. با این حال، وضعیت کنونی این صنعت بهگونهای است که ایران از بین 6 کشور تولیدکننده آلومینیوم در منطقه خاورمیانه، جایگاه ششم را از آن خود کرده است. گرچه در سند چشمانداز توسعه تا سال 1404، برنامه افزایش ظرفیت تا یک میلیون و 200 هزار تن انواع محصولات کار نشده آلومینیومی، میتواند در ارتقای جایگاه ایران نهتنها در منطقه بلکه در جهان کمک شایانی کند، با این حال آمارهای تولید حاکی از آن است که بهدلیل بازار مصرف محدود آلومینیوم در ایران، طی سالیان گذشته واحدهای ذوب آلومینیوم اولیه (ایرلکو و المهدی- هرمزال) در ایران با نرخ نسبتا کمی نسبت به سایر نقاط دنیا از ظرفیت خود بهرهبرداری و تولید کردهاند. این در حالی است که ایران از لحاظ توسعه صنعتی، در چشمانداز خود تا سال 1404، جایگاه نخست را در منقطه از لحاظ تولیدات صنعتی پیش رو دارد. تحقق این امر مستلزم توسعه تمامی صنایع، خصوصا در بخشهای پاییندست است که ارزش افزوده بیشتری را نسبت به حلقههای بالادستی از زنجیره تأمین تولید میکنند.
این در حالی است که در 10 سال گذشته، بهطور میانگین حدود نیمی از آلومینیوم تولید شده در کشور به اقصی نقاط جهان صادر شد که شاهدی بر مصرف محدود آلومینیوم در ایران است. بدین ترتیب میتوان گفت که بازار صادراتی سهم عمدهای در مصرف آلومینیوم تولیدی کشور داشته است و انتظار میرود با اجرایی شدن طرحهای جدید آلومینیوم در کشور نیز همچون طرح آلومینیوم جنوب و آلومینیوم جاجرم، سهم این بازار از مصرف آلومینیوم کشور افزایش یابد. از این رو بررسی بازار صادراتی آلومینیوم ایران در سالهای گذشته، کمک شایانی به شناخت آن و تعیین استراتژیهای مناسب بازاریابی برای صادرات محصولات آلومینیومی تولید شده، میکند.
در همین راستا، نمودار 1، سهم مناطق مختلف جهان از بازار صادراتی محصولات کار نشده آلومینیومی ایران برای 10 سال گذشته را نشان میدهد. همانطور که در این نمودار نشان داده شده، بین سالهای 1386 تا 1391، کشورهای آسیای شرقی از مهمترین مقاصد کار نشدههای آلومینیومی ایران بودند، ولی بهیکباره پس از سال 1392 سهم این کشورها از واردات کار نشدههای آلومینیومی ایران بهشدت کاسته شد. از مهمترین کشورهای واردکننده این محصولات در منطقه آسیای شرقی میتوان به کشورهای تایوان و ویتنام اشاره کرد. در سالهای اخیر، کشورهایی نظیر قطر، امارات متحده عربی و عربستان سعودی موفق به افزایش سهم خود در بازار وارداتی این کشورها برای تأمین کار نشدههای آلومینیومی شدند. از مهمترین دلایل این امر میتوان به قیمت تمام شده پایین برای تولید هر تن آلومینیوم در این کشورها اشاره کرد.