کار نشده‌های آلومینیومی بیشترین سهم را در بازار وارداتی ایران داشتند

به گزارش باشگاه آلومينيوم به نقل از اخبار فلزات، صنعت آلومینیوم در ایران نسبت به سایر کشورهای منطقه قدمت بسیار زیادی دارد. ایران با راه‌اندازی واحد تولید آلومینیوم ایران (ایرالکو) در سال 1972 میلادی، جزء اولین پایه‌گذاران این صنعت در خاورمیانه به‌شمار می‌رفت. با این حال، این صنعت در کشور آن چنان که باید، همچون بسیاری از کشورهای منطقه رشد نکرد و بسیاری از کشورهای منطقه گوی سبقت را از ایران در تولید آلومینیوم ربودند. در بین 6 کشور فعال در حوزه صنعت آلومینیوم در منطقه خاورمیانه، ایران با تولید حدود 341 هزار تن آلومینیوم در سال گذشته، جایگاه آخر، یعنی ششم را کسب کرد. در حالی که بسیاری از کشورهای منطقه از موهبت دسترسی ارزان قیمت به انرژی و همچنین نیروی کار ارزان قیمت سود می‌برند، توانسته‌اند جایگاه خود را در بازار تولید جهانی آلومینیوم به‌طور چشم‌گیری افزایش دهند؛ تا جایی که کشور امارات متحده عربی در سال گذشته رتبه پنجم را در بین بزرگترین کشورهای تولیدکننده آلومینیوم از آن خود کرد.

پایین بودن حجم تولید آلومینیوم در ایران نسبت به سایر کشورهای منطقه، برخلاف آنچه انتظار می‌رود عمدتا متأثر از بازار مصرف و روابط ضعیف بین‌الملل کشور است. گرچه تحمیل تحریم‌های بین‌المللی تا مقدار حتی محسوسی در روند توسعه و رشد تولید آلومینیوم کشور تأثیرگذار بوده، ولی باید اذعان داشت که واحدهای تولیدی آلومینیوم کشور در حال حاضر، تنها از بخشی از ظرفیت اسمی خود برای تولید استفاده می‌کنند. این در حالی است که در سال گذشته، بیش از 147 هزار تن انواع مصنوعات آلومینیومی به کشور وارد شد که در مقایسه با تولید 341 هزار تنی سال گذشته، رقم قابل توجهی است.

نمودار ، مهم‌ترین محصولات وارداتی آلومینیوم به ایران را در سال گذشته نشان می‌دهد. همان‌طور که در این نمودار دیده می‌شود، بیش از نیمی از محصولات آلومینیومی وارد شده به کشور در سال گذشته، به محصولات کار نشده آلومینیومی اختصاص یافت. نکته قابل توجه در این نمودار، بیشترین سهم محصولات کار نشده آلومینیومی خالص در بازار وارداتی آلومینوم ایران است. این در حالی است که آمار صادرات ایران برای همین دوره، صادرات بیش از 118 هزار تن شمش خالص آلومینیوم را نشان می‌دهد. به این ترتیب با وجود بیش از 118 هزار تن مازاد عرضه محصولات کار نشده خالص در داخل، در سال گذشته حدود 47/4 هزار تن از این قبیل محصولات به کشور وارد شد.

                                       

توجه به این نکته ضروری است که تقریبا تمامی محصولات کار نشده آلومینیوم در داخل کشور به‌صورت شمش ریخته‌گری می‌شوند. این محصول تنها در واحدهایی از زنجیره تأمین صنعت آلومینیوم مصرف و کاربرد دارد که فرآیند ذوب را شامل می‌شوند. در حالی که عمده واحدهای پایین‌دست آلومینیوم، از فرآیندهایی به غیر از ذوب بهره می‌برند که از آن جمله می‌توان به واحدهای اکستروژن، نورد و کشش اشاره کرد. این واحدها مهم‌ترین محصولات پایین‌دست آلومینیوم که در صنایع پرمصرفی از جمله خودروسازی، ساختمان‌سازی و سیم‌و‌کابل استفاده می‌شود را تولید می‌کنند. برای چنین واحدهایی، خوراک اصلی محصولات کار نشده آلومینیومی را بیلت و اسلب تشکیل می‌دهند که متأسفانه در سبد محصولات آلومینیومی اولیه تولید شده در ایران، سهم بسیار کم و اندکی را دارند.

از طرف دیگر، کیفیت نسبتا پایین آلومینیوم اولیه تولید داخل، نسبت به نمونه‌های مشابه خارجی، عملیات آلیاژسازی آن را در واحدهای پایین‌دست با مشکل مواجه می‌کند که خود عاملی بر تضعیف تقاضای محصولات کار نشده داخلی می‌تواند باشد. از این رو با تنوع‌بخشی در محصولات بالادست آلومینیوم، در کنار بهبود کیفیت آن، می‌توان رشد و ارتقای بازار مصرف این محصول را نه‌تنها در داخل، بلکه حتی در بازارهای صادراتی انتظار داشت.