چند روز اخیر مسئولان محیط‌زیست به شرکت «ایرالکو» هشدار دادند که هرچه زودتر به تعهدات زیست‌محیطی خود عمل کند.
پارادوکس کمبود منابع مالی و تعهدات زیست‌محیطی
خروج خط چهارم این شرکت از مدار تولید درحالی از سوی مسئولان محیط‌زیست مطرح شده که مدیرعامل ایرالکو کمبود منابع مالی در این شرکت را به دلیل رکود حاکم بر صنعت آلومینیوم، اصلی‌ترین دلیل به تعویق افتادن تعهدات زیست‌محیطی از سوی این شرکت می‌داند. «ایرالکو» از باسابقه‌ترین صنایع استان مرکزی و شهر صنعتی اراک با قدمت ۴۰ ساله است و هم‌اکنون چند سالی است در زمینه نیاز به بازسازی خطوط تولید مورد انتقاد است.
هشدار محیط‌زیستی‌ها به ایرالکو
مدیرکل محیط‌زیست استان مرکزی گفته براساس مصوبه کارگروه کاهش آلودگی هوای اراک، شرکت آلومینیوم‌سازی اراک باید تا ۶ اسفند۹۴، ۵۶ دیگ خط ۴ این شرکت را از مدار تولید خارج کند.
حسینعلی ابراهیمی کارنامی اظهار کرده تاکنون ۱۷ دیگ این خط تولید غیرفعال شده و با خروج ۵۶ دیگ دیگر در روزهای آینده از مدار تولید، نیمی از خط تولید ۴ این شرکت از مدار خارج می‌شود و سایر دیگ‌های آلاینده این خط نیز براساس مصوبات کارگروه کاهش آلودگی هوای اراک، تا پایان تیر ۹۵ باید به‌طور کامل تعطیل شود.
به گفته وی مقرر است تا پایان سال ۹۵، خط تولید پنجم این شرکت نیز از مدار خارج شده و تا پایان سال ۹۶ باید واحد آندسازی این شرکت به‌طور کامل به منطقه‌ای دور از شهر اراک منتقل شود.
مدیرکل محیط‌زیست استان مرکزی معتقد است به گفته مسئولان ایرالکو خط سوم تولید این شرکت بهسازی شده اما از نظر محیط‌زیست فرآیند بهسازی هیچ ارتباطی به آلاینده نبودن این خط تولید ندارد و با انجام بهسازی نیز ممکن است آلایندگی ادامه داشته باشد.
بنابراظهارات ابراهیمی، کارشناسان محیط‌زیست براساس زمان‌بندی مصوبات کارگروه کاهش آلودگی هوای اراک در روز مقرر از فرآیند انجام دادن یا ندادن این مصوبه گزارش تهیه می‌کنند و در صورت عمل نکردن به مصوبه کارگروه و تعطیل نشدن دیگ‌های آلاینده، برابر قانون و مصوبات کارگروه برخورد می‌شود.
به گفته مدیرکل محیط‌زیست استان مرکزی در بند ۲۰ ماده ۵۵ قانون شهرداری‌ها به روشنی مشخص شده صنایع آلاینده باید به خارج از شهر هدایت شوند و با مرکز شهر حداقل ۳۰ کیلومتر فاصله داشته باشند.
خروج دیگ‌های آلاینده از مدار تولید
رییس کمیسیون کشاورزی و محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی نیز در نشست کارگروه کاهش آلودگی هوای اراک درباره آلایندگی شرکت ایرالکو اظهار کرده در جریان افتتاح خط جدید ۱۱۰هزارتنی ایرالکو، مقرر شد تمامی دیگ‌های قبلی ایرالکو از رده خارج شود و این شرط افتتاح خط جدید بود، ولی تاکنون به این تعهدات عمل نشده است.
عباس رجایی با اشاره به تاریخچه نشست‌ها و کارگروه‌های برگزار شده در ارتباط با مسئله آلایندگی ایرالکو گفته سهامداران کارخانه باید مسئولیت‌های خود را در مقابل مردم در ارتباط با انتقال واحد آندسازی به منطقه جدید و خارج کردن دیگ‌های آلاینده از مدار تولید اجرا کنند.
نماینده مردم اراک، کمیجان و خنداب تصریح کرده، قرار بود ۵۰۰ دیگ آلاینده این شرکت برچیده شود اما برخی مدعی می‌شوند که این کارخانه با حداقل ۴۰سال قدمت، آلایندگی ندارد در حالی که محیط‌زیست به عنوان مرجع رسیدگی به این موضوع، آلایندگی کارخانه ایرالکو را تایید کرده است.
رجایی گفته است حاضر نیستیم یک کارگر در این کارخانه از کار بیکار شود اما آلومینیوم‌سازی باید به تعهدات خود در رفع آلایندگی پایبند باشد.
آنطور که رییس کمیسیون کشاورزی و محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی گفته در کمیسیون ماده «۲۰» به تازگی ۳جلسه برای استان مرکزی تشکیل شده که در این جلسات مدیران ایرالکو تعهد کردند برای رفع آلایندگی اقدام کنند، ولی تاکنون اقدامی انجام نشده است.
رجایی گفته است به عنوان رییس کمیسیون کشاورزی و محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی، اگر تصمیم‌گیری استان درباره آلایندگی ایرالکو شتاب لازم را نداشته باشد، براساس آیین‌نامه مجلس شورای اسلامی، یک گزارش نظارتی برای آلومینیوم‌سازی تهیه خواهیم کرد و در صحن علنی مجلس شورای اسلامی مطرح می‌کنیم و درنهایت براساس ماده «۲۰۶» قانون آیین‌نامه داخلی مجلس، به رای مجلس گذاشته می‌شود و چنانچه مجلس شورای اسلامی رای دهد برای رسیدگی به قوه قضاییه ارجاع خواهد شد.
دلیل تاخیر در اجرای تعهدات
با توجه به اظهارنظرهای مطرح‌شده از سوی کارشناسان درباره انجام تعهدات زیست‌محیطی ایرالکو، مدیرعامل این شرکت به صمت گفت: کارخانه قدیمی ایرالکو در دهه ۴۰ ساخته شده و به دلیل آلودگی بیش از حدی که ایجاد می‌کرده در سال ۸۶ به‌تدریج روند خارج کردن دیگ‌ها از مدار تولیدآغاز شد.
مجید پورعطار اظهار کرد: با سرمایه‌گذاری سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) خطی موازی با خط قدیمی راه‌اندازی شده و این امر باعث شد تا اعتراض‌هایی که درباره محیط‌زیست وجود داشت، فروکش کند.
پورعطار تصریح کرد: در حقیقت با خارج کردن بخشی از دیگ‌های خط تولید قدیمی و بهره‌برداری از خط تولید جدید، فناوری جدیدی وارد صنعت آلومینیوم به ویژه شرکت آلومینیوم ایران اراک شد و این امر باعث شد بهره‌وری شرکت آلومینیوم ایران افزایش پیدا کند و با هزینه تمام شده کمتری شمش آلومینیوم تولید شود علاوه بر آن هزینه برق نیز کاهش پیدا کرد و از میزان آلایندگی این شرکت کاسته شد.
وی گفت: اراک شهری صنعتی است و یکی از متهمان آلودگی این شهر نیز شرکت آلومینیوم ایران است اما به نظر می‌رسد برخی حساسیت‌ها بیش از اندازه است. مدیرعامل شرکت ایرالکو تصریح کرد: درحال‌حاضر شرکت آلومینیوم ایران با توجه به رکودی که در بخش صنایع معدنی وجود دارد با محدودیت‌های مالی روبه‌رو شده و پیش‌بینی می‌شود این کمبود نقدینگی تا زمانی که روند رکود حاکم است، ادامه داشته باشد.
پورعطار معتقد است رکود حاکم بر صنعت آلومینیوم ۲دلیل عمده دارد، دلیل نخست آن بازار جهانی است زیرا قیمت جهانی نفت کاهش پیدا کرده و علاوه بر آن بازار ساخت‌وساز نیز با رکود مواجه است که سرمنشا آن کاهش رشد اقتصادی در کشورهای چین و هند است.
وی ادامه داد: دلیل دیگر نیز ریشه در مسائل داخلی دارد زیرا بخش مسکن با کمبود تقاضا مواجه شده و میزان عرضه نیز کاهش پیدا کرده و این امر باعث شده صنایعی مانند فولاد و آلومینیوم با رکود مواجه شوند.
مدیرعامل شرکت ایرالکو عنوان کرد: تمامی این عوامل باعث شده شرکت‌های بزرگی مانند آلومینیوم اراک در وضعیت نامطلوبی قرار گیرند و باوجود اینکه یک سری تعهدات زیست‌محیطی و برنامه در راستای افزایش ضریب سلامت درنظر گرفته بودند به دلیل کمبود منابع مالی تمامی این برنامه‌ها باید در شرایط فعلی متوقف شود. حال باید منتظر ماند و دید که در سال جدید این برنامه‌ریزی‌ها چگونه پیش خواهد رفت.
وی با بیان اینکه آلایندگی مربوط به تمامی صنایع معدنی است و در تمامی شهرهایی که صنایع آلومینیوم، سیمان و فولاد دارند آلایندگی نیز وجود دارد، عنوان کرد: صنایع معدنی با درصدی از آلایندگی مواجه هستند و این امر به سیاست‌های اقتصادی هر استان مربوط می‌شود؛ اگر خواهان رشد صنعت آلومینیوم استان هستند دیگر نباید به سمت احداث صنایع دیگری حرکت کنند که آلایندگی ایجاد می‌کنند.
