باشگاه آلومينيوم: در کنار حجم عظيم ذخاير الماسي که روسيه در جايگاه پهناورترين کشور جهان دراختيار دارد، مي‌توان به ذخاير نيکل، مس، سنگ آهن، زغال‌سنگ، طلا و فلزات گروه پلاتين نيز اشاره کرد. در کنار اينها روسيه آلومينيوم نيز توليد مي‌کند و پنجمين توليدکنندة فولاد خام جهان به‌شمار مي‌آيد.
نگاهي بر ذخاير معدني روسيه:درخشش الماس و سلطة فولاد بر پهناورترين کشور جهان
به‌گزارش باشگاه آلومينيوم، بنابر داده‌هاي منتشرشده از سوي روابط عمومي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو)، روسيه بيش از ۱۴۴ ميليون و ۳۰۰ هزار نفر جمعيت دارد، پهناورترين کشور دنياست و در شمال اوراسيا قرار گرفته است. اين کشور ذخاير غني معدني دارد و در ميان کشورهاي برتر دارندة ذخاير غني الماس، طلا، پلاتين، پالاديوم، زغال‌سنگ و سنگ آهن در جهان قرار دارد. علاوه بر اينها روسيه برترين توليدکنندة الماس به‌شمار مي‌آيد و در توليد آلومينيوم، پلاتين و نيکل رتبة دوم را دارد. روسيه همچنين يکي از بزرگترين صادرکنندگان مواد معدني خام در دنياست. بخش معدن و صنايع معدني آن برخلاف نفت و گازي که در انحصار دولت است، بيشتر در مالکيت بخش خصوصي قرار دارد. تنها شرکت دولتي فعال در بخش معدن در روسيه، شرکت آلروسا (Alrosa) بزرگترين توليدکنندة الماس در جهان است. در سال ۲۰۱۵ ميلادي (۱۳۹۴ خورشيدي) روسيه ۳۸ درصد از توليد پالاديوم، ۳۰ درصد از توليد الماس، ۱۳ درصد از توليد اورانيوم، ۹ درصد از توليد نيکل، ۸ درصد از توليد طلا و ۶ درصد از توليد آلومينيوم را در سطح جهان داشته است. همچنين برآورد مي‌شود که در همان سال روسيه ۵۰ درصد از ذخاير جهاني طلا، ۱۸ درصد از زغال‌سنگ، ۱۶ درصد از سنگ‌آهن، ۱۴ درصد از طلا، ۱۰ درصد از نيکل و ۱۰ درصد از ذخاير سرب دنيا را دراختيار داشته است.
آلومينيوم
شرکت «آريواس‌اِي» (RUSA) در روسيه آلومينيوم خام توليد مي‌کند. اين شرکت يکي از بزرگترين توليدکنندگان آلومينيوم در جهان است و حدود ۷ درصد از توليد جهاني اين فلز را برعهده دارد. با وجود کاهش نرخ آلومينيوم در سال ۲۰۱۵ ميلادي (۱۳۹۴خورشيدي)، توليد اين فلز در روسيه در همان سطح سال قبل باقي ماند و تغيير نکرد. ۸۰ درصد از فروش آلومينيوم اين شرکت در سال ۲۰۱۵ ميلادي به خارج از روسيه و کشورهاي مستقل مشترک‌المنافع (CIS) بود. در سال گذشته ميلادي در روسيه ۳ ميليون و ۸۰۰ هزار تن آلومينيوم توليد شد.
نيکل
۲ سال پيش روسيه دومين استخراج‌کنندة بزرگ نيکل در جهان پس از فيليپين و دومين توليدکنندة بزرگ نيکل جهان پس از چين بود. اين کشور ۱۳/۸ درصد از نيکل خام و ۱۲/۱ درصد از نيکل تصفيه‌شدة در جهان را توليد مي‌کند. توليد نيکل در روسيه در سال گذشته ميلادي نسبت به سال پيش از آن ۱۳ هزار تن کاهش داشت. توليد نيکل در اين کشور از ۲۶۹ هزار تن در سال ۲۰۱۵ ميلادي (۱۳۹۴) به ۳۶۵ هزار تن در سال بعد ميلادي افت کرد. شرکت «نوريلسک‌نيکل» يکي از شرکت‌هاي معدني عظيم در روسيه و از برترين توليدکنندگان نيکل در جهان است. اين شرکت در آن سال حدود ۹۲ درصد از نيکل تصفيه شده موجود در روسيه را توليد کرد. ديگر شرکت روسي توليدکننده اين کاموديتي در روسيه «يوفالي‌نيکل» است که ۸ درصد ديگر از توليد نيکل در روسيه را دراختيار دارد. متوسط توليد نيکل تصفيه‌شده در روسيه در سال‌هاي ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ميلادي (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ خورشيدي) ۲۵۱ ميليون تن بوده است.
مس
در سال گذشتة ميلادي، توليد مس در روسيه کاهشي بود و از ۷۳۲ هزار تن در سال ۲۰۱۵ ميلادي به ۷۱۰ هزار تن در سال بعد کاهش پيدا کرد. ۳ شرکت برتر توليدکنندة مس اين کشور در سال ۲۰۱۵ ميلادي «معدن و واحد متالورژي اورال» با سهم ۴۴ درصد، «نوريلسک» با سهم ۴۰ درصد و «راشِن‌کاپر» با سهم ۱۷ درصد است. متوسط توليد مس تصفيه‌شده در سال‌هاي ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ميلادي (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ خورشيدي) حدود ۸۹۴ ميليون تن بوده است.
سنگ آهن
در سال ۲۰۱۵ ميلادي توليد سنگ آهن در روسيه درمقايسه با سال پيش از آن تغيير چنداني نداشت و از ۹۷ ميليون و ۱۰۰ هزار تن به ۹۷ ميليون و ۶۰۰ هزار تن رسيد. اين رقم در سال ۲۰۱۶ ميلادي (۱۳۹۵ خورشيدي) به ۱۰۰ ميليون ارتقا يافت. ميانگين توليد سنگ آهن روسيه در سال‌هاي ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ميلادي (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ خورشيدي) ۹۸ ميليون تن بوده است.
شرکت «متالواين‌وِست» بزرگترين توليدکنندة سنگ آهن روسيه است که حدود ۴۰ درصد از بازار را در اين کشور دراختيار دارد. در سال ۲۰۱۵ ميلادي اصلي‌ترين توليدکنندگان سنگ آهن روسيه علاوه بر متالواين‌وِست، اِن‌اِل‌اِم‌کِي، سيوِرستال، يوروکِم، مِکِل و ام‌ام‌کِي بوده‌اند. روسيه در طول تاريخ از صادرکنندگان سنگ آهن بوده است. حجم صادرات اين کشور در ۵ سال مورد بررسي به‌‌دليل کاهش قيمت‌ها و تقاضاي فولادسازان چين و کشورهاي اروپايي افت کرد. چين بزرگترين مصرف‌کنندة سنگ آهن روسيه است که تقاضاي سنگ آهن آن بسيار متغير بوده و وابسته به نرخ داخلي سنگ آهن در اين کشور است. روسيه در سال ۲۰۱۰ ميلادي (۱۳۸۹ خورشيدي) ۲۲/۳ ميليون تن، سال بعد به ۲۸/۶ ميليون تن، در ۲۰۱۲ ميلادي ۲۳/۶ ميليون تن، در ۲۰۱۴ ميلادي ۲۲ ميليون تن و در ۲۰۱۵ ميلادي ۱۸/۲ ميليون تن سنگ آهن صادر کرد. در سال ۲۰۱۵ ميلادي مقاصد اصلي صادرات سنگ آهن روسيه، چين با سهم ۳۱ درصدي، اروپاي شرقي با سهم ۲۸ درصدي، اوکراين با سهم ۱۳ درصدي، اروپاي غربي با سهم ۱۲ درصدي، ترکيه با سهم ۱۰ درصدي و ديگر کشورها با سهم ۶ درصدي بوده‌اند.
فولاد خام
روسيه پس از چين، ژاپن، هند وآمريكا پنجمين فولادساز بزرگ در جهان است که در سال گذشته ميلادي ۷۰ ميليون و ۸۰۰ هزار تن فولاد خام توليد کرد. بنابر گزارش انجمن جهاني فولاد، شرکت روسي «اِن‌اِل‌اِم‌کِي» با توليد ۱۶ ميليون و ۶۴۰ هزار تن، شرکت «اِوراز» با توليد ۱۳ ميليون و ۵۳۰ هزار تن و شرکت «ام‌ام‌کِي» با توليد ۱۲ ميليون و ۵۴۰ هزار تن فولاد خام به‌ترتيب در رتبه‌هاي شانزدهم، بيست‌و‌هشتم و بيست‌و‌نهم شرکت‌هاي برتر فولادساز جهان در سال گذشته ميلادي قرار گرفتند. روسيه همچنين از صادرکنندگان اصلي محصولات فولادي در بازار جهاني به‌شمار مي‌آيد که در سال ۲۰۱۵ ميلادي ۴ درصد از فولاد خام را در سطح جهان توليد کرد.
زغال‌سنگ ۵/۲ درصدي به ۳۸۵ ميليون و ۷۰۰ هزار تن افزايش يافت. از برترين توليدکنندگان زغال‌سنگ اين کشور مي‌توان شرکت‌هاي «مِکيل» و «يوکِي زارِکنايا» را نام برد. همچنين در اين سال ميلادي حجم چشمگيري از صادرات زغال‌سنگ روسيه از سوي شرکت «اِس‌يواي‌کِي» انجام شده است. در سال ۲۰۱۵ تقاضاي آسيا براي زغال‌سنگ روسيه نسبت به سال پيش از آن رشد ۳ درصد داشته است. اصلي‌ترين مقاصد صادراتي زغال حرارتي روسيه در اين سال ميلادي به‌ترتيب اروپا با سهم ۴۵ درصد، آسيا به‌غير از ترکيه با سهم ۳۹ درصد و ترکيه و اوکراين هريک با سهم ۷ درصد بوده‌اند. توليد زغال کک‌شو نيز با ۵ درصد رشد نسبت به سال قبل به ۷۲ ميليون تن افزايش يافت.
طلا
روسيه دومين کشور داراي ذخاير غني طلا در جهان است که ۸ هزار و ۵۳ تن ذخيرة طلا دارد. اين کشور در ۳۲ منطقه، کانسار طلا دارد که کانسارهاي «سيبريا» و خاور دور ۸۴ درصد اين ذخاير را دربر دارند.
شرکت‌هاي استخراج‌کنندة طلا در روسيه در سال ۲۰۱۵ ميلادي با ۲ درصد رشد نسبت به سال پيش از آن ۱۰ ميليون و ۴۰۰ هزار انس طلا توليد کردند. اين کشور در سال گذشتة ميلادي توليد طلاي خود را به ۲۵۰ ميليون تن به ثبت رساند که نسبت به سال گذشته (۲۵۲ ميليون تن) شاهد افت توليد اين فلز گرانبها بود. ميانگين صادرات طلا در اين کشور نيز ۲ ميليون و ۷۵۰ هزار انس در سال است. ۱۰ شرکت بزرگ استخراج‌کنندة طلا در روسيه ۷۰ درصد از بازار طلاي اين کشور را دراختيار دارند. توليدکنندة برتر طلاي اين کشور، شرکت «پوليوس گولد» است که بزرگترين کانسار طلا را در ميان توليدکنندگان طلاي اين کشور دارد. اين شرکت داراي ۴۰ کانسار طلا بوده که ۲ کانسار آن از بزرگترين کانسارهاي طلاي روسيه به‌شمار مي‌روند. توليد طلاي اين شرکت با ۱درصد رشد نسبت به سال پيش از آن به يک ميليون و ۷۲۳ هزار انس افزايش يافت. علاوه بر پوليوس‌گولد؛ پولي‌متال، کين‌روس‌گُلد، پتروپاولُوسک، يوزهيرول‌زولوتو، نوردگُلد، هايلند گُلدماينز و واي‌سوکاي‌شي، ديگر شرکت‌هاي توليدکنندة کليدي طلا در روسيه هستند.
فلزات گروه پلاتين
روسيه دومين کشور داراي ذخاير پلاتين و پالاديوم جهان با حدود ۳۵ ميليون اونس ذخيره است. اين کشور در سال ۲۰۱۵ ميلادي، رتبة دومين کشور برتر توليدکنندة پلاتين و پالاديوم جهان را به خود اختصاص داد.
در سال ۲۰۱۵ ميلادي روسيه ۲ ميليون و ۴۰۰ هزار انس پالاديوم و ۶۷۰ هزار انس پلاتين توليد کرد که درمقايسه با سال ۲۰۱۴ به‌ترتيب شاهد کاهش توليد ۶ و ۴ درصدي بود. شرکت «نوريلسک‌نيکل» برترين شرکت توليدکنندة فلزات گروه پلاتين در روسيه است. شرکت «راشِن‌پلاينوم» نيز در رتبة دوم قرار دارد.
الماس
و درنهايت روسيه بزرگترين توليدکنندة الماس در جهان و داراي يک ميليارد قيراط ذخيرة الماس است. شرکت «آلروسا» بزرگترين توليدکنندة الماس روسيه است که ۹۵ درصد از استخراج الماس اين کشور را دراختيار دارد. اين شرکت در سال ۲۰۱۴ ميلادي توليد الماس خود را به ۳۸ ميليون و ۳۰۰ هزار قيراط رساند که شامل ۲۹ درصد از توليد جهاني الماس مي‌شد و از رشد حدود ۲ درصدي نسبت به سال پيش از آن حکايت داشت. توليد الماس در روسيه در سال گذشته ميلادي به ۱۸ ميليون قيراط رسيد. همچنين روسيه در سال ۲۰۱۰ ميلادي و ابتداي دهة جاري ۳۴/۹ ميليون قيراط، در ۲۰۱۱ ميلادي ۳۵/۱، در ۲۰۱۲ ميلادي ۳۴/۹، در ۲۰۱۳ ميلادي ۳۷/۹، در ۲۰۱۴ ميلادي ۳۸/۳ و در سال ۲۰۱۵ ميلادي ۴۰/۳ ميليون قيراط الماس توليد کرد.
