نسخه ۱۳ بندی اقتصاددان ایرانی مقیم آمریکا برای بهبود وضعیت اقتصادی

رضا حمزه‌ای استاد ایرانی دانشگاه ایالتی میسوری غربی آمریکا است. وی طی سالهای 1990 تا 1991 رئیس دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه ایالتی میسوری غربی بوده و طی سالهای حضورش در این دانشگاه 7 جایزه بهترین تدریس و تحقیق و نیز دو جایزه استاد برتر (در سالهای 2003 و 2004) را از آن خود کرده است.

وی در سال‌های 2003 و 2008 از سوی هیأت مدیره دانشگاه مذکور به عنوان استاد ممتاز، دو  بار به رتبه فوق پروفسور انتخاب شده است. او از سپتامبر 1992 همزمان با اشتغال نخست، دربرنامه دکترای مدیریت کاربردی و علوم تصمیم‌گیری در دانشگاه والدن فعالیت کرده است.حمزه‌ای به عنوان استاد مهمان در موسسات بین‌المللی بسیاری از جمله دانشگاه بوردو در فرانسه، دانشگاه آپسالا در سوئد، سازمان مدیریت صنعتی ایران و هم‌چنین بانک‌های ایرانی و بانک مرکزی فعالیت داشته است.

وی دارای بیش از ٨٥ مقاله علمی تحقیقی و دو کتاب در زمینه  سیاستهای مالی و پولی: چشم اندازی بین المللی (در مورد ٧ کشور صنعتی جهان) است. 

او در حال حاضر عضو هیئت تحریریه «بازنگری اقتصادی ایران  (Iranian Economic Review)است که از طرف دانشگاه تهران به چاپ می رسد و همزمان  داور مجله تحقیقی  Contemporary Economic Policy است که به وسیله انجمن بین‌المللی اقتصاد غرب منتشر می شود.

حوزه‌های پژوهشی او عبارتند از: قیمت‌گذاری، ارزش‌گذاری بانک، پول و بانکداری، اقتصاد بین‌الملل، اقتصاد کلان (تئوری و کاربردی)، اقتصاد خرد (تئوری و کاربردی)، اقتصادسنجی کاربردی، مهندسی اقتصادی، سیاست‌های مالی و پولی، بازارهای سرمایه‌گذاری و مالی، اقتصاد مدیریتی، اقتصاد حقوقی، روش‌های کمی و کیفی اعمال شده در کسب و کار، علوم بازاریابی و مدیریت(MIS)، روش تحقیق و علاوه بر آن واحدهای اطلاعات عمومی (KAM) در دانشگاه  والدن .(WU)  وی بر این باور است که باید بیشتر بر سیاست‌های پولی تکیه کرد و سیاست‌های مالی ( تغییرات مالیات و مخارج دولت) را با توجه به اهداف سیاست‌های پولی تنظیم کرد.

نظر این اقتصاددان را در خصوص نگاهش به اقتصاد ایران در نگاه فعلی و آینده و توصیه های وی برای بهبود وضعیت اقتصادی ایران در ادامه می خوانید:

* روند نزولی تورم در دولت روحانی

ارزیابی شما از وضعیت فعلی اقتصادی و تحولات اقتصادی دوره دولت روحانی چیست؟

حمزه ای: نمای اقتصادی ایران در مجموع خود - با در نظر گرفتن موانع نسبتا بزرگ داخلی و خارجی - امیدوار کننده است.  واقعیات اقتصادی ایران نسبتا بر اکثر هموطنان زحمتکش قابل درک و در نتیجه مورد اضطراب آنهاست. اضطراب آنها قابل درک است: آیا رئیس جمهور همچنان نسبتا مهربان و متعهد خواهد ماند؟ آیا کناره گیری خواهد کرد و یا او را کنار خواهند گذارد؟ آیا دولتمردان و دولتزنان ایران در جبهه های قانونگذاری- مشاوره ای - و مدیریتی منصوب و یا منتخب خود به اضطراری بودن نقش خود در پیشرفت اقتصادی و دین بزرگی که به مردم زحمتکش ایران دارند واقفند و یا سخت  سرگرم بازی سیاست هستند؟  آیا اخلاق و تعهدات و جدانی و انسانی در کلیه زمینه های برنامه ریزی، اجرایی، قضایی  و مدیریتی، فضای اطمینان بخشی که لازمه حرکتی بزرگ و نجات دهنده اقتصاد و جامعه است، در مراکز و نهاد های خدمتگزاری مردم بنیانگذاری شده است؟

یکی از بزرگترین ضربه های جهان سیاست در عرصه انتخابات که به منتخبین ممکن است وارد گردد در باورهای ساده لوحانه مردم به معجزه گری منتخبین خود است. خادمین به مردم موظفند که انتظارات رای دهندگان را از معجزه گری مثلا ریاست جمهوری  تقلیل دهند.  در علوم مدیریت، یک فرایند تقدم - تأخر نمودن اهداف و تمرکز گذاشتن روی مهمترین آنها از اضطراری ترین راهکارهای موفق بوده است. بدیهی است که به تدریج کلیه اهداف لازم استراتژیک می باید پیگیری و تحصیل شوند.

اقتصاد هر جامعه را با توسل به مطالعه چند نمودار کلیدی مورد ارزیابی قرار می دهند. تورم قیمتها همواره از بزرگترین مسایل ایران بوده است که خوشبختانه سیر متداوم نزولی آن در دوران ریاست جمهوری آقای روحانی چشمگیر است. تصویر زیر به روشنی مبین این واقعیت است.

نرخ بیکاری کل نیروی کار و جوانان - در نمودار زیرین روشن است که به تدریج تنزل کرده است.

* ثبات در تولید نفت خام

تولید نفت خام در چندین ماه گذشته سال نسبتا ثابت بوده است. مطمئنا با برداشته شدن تحریم اقتصادی از روی اقتصاد ایران، تولید و فروش نفت خام و مبادلات خارجی ایران با سایر کشورها از رشد چشمگیری بر خوردار خواهد شد.

روند رشد اقتصادی ایران از ارقام منفی بسیار بالای (٩% -) که در ٦ ماهه آخر سالهای ٢٠١٢ موجب رکود چشمگیر اقتصادی بود به تدریج جهت گیری  فزاینده و دلگرم کننده ای نشان داده است.  در شش ماهه اول سال ٢٠١٤ شاهد رشد منفی بسیار پایین تری (حدود ١%-) بوده ایم که بر اساس آمار جدید دولت ایران در حال حاضر نرخ رشد اقتصادی مثبت به ٣% و احتمالا تا آخرامسال ( در تقویم ایرانی) حتی به ٥% (پنج در صد) قرار است برسد.

* بهبود نسبی در درآمد ناخالص داخلی

ارقام مربوط به درآمد ناخالص داخلی در تصویر زیرین نشانگر بهبود نسبی هستند. دوران قبل از تحریم شاهد اوضاع  بهتر و بعد از آن طبیعتا ارقام کوچکتری فعا لیتهای اقتصادی را تصویر کرده اند.

* بهبود روند رشد تولیدات صنعتی

رشد تولیدات صنعتی ایران - همانند رشد اقتصادی - به دلیل تحریم اقتصادی و نیز رکود جهانی ٢٠٠٧-٢٠٠٩ منفی بوده ولی مداوما در حال بهبوداست.  این بهبود - خود به دو دلیل قابل توضیح است: میانه  روی عاقلانه دولت  در کلیه امور و یک باور محافظه کارانه مردم به اینکه ایشان قادر خواهند بود کشتی اقتصادی و حیاتی ایران را از آبهای مملو از طوفان ناشی از تحریمهای جاری اقتصادی غرب و دسیسه های اسرائیل به ساحل کم طوفان و نسبتا آرام موقتی - تا اطلاع ثانوی برسانند.

* روند نزولی بدهیهای دولت نسبت به درآمد یا تولید ناخالص داخلی

بدهیهای دولت نسبت به درآمد مملکت و یا تولید نا خالص داخلی یک روند نزولی را نشان میدهند. این از دستاوردهای مثبت دولت است که اگر با حمایت فعا لانه آن از بخش خصوصی همراه شودو نیز سایر عوامل و موانع منفی تقلیل یافته و یا خنثی شوند - یک رشد با دوام و مثبتی را در وضع اقتصادی ایران می توان انتظار دا شت.