موانع تولید آلومینیوم در گفت وگو با کارشناسان بررسی شد- چرخه معیوب تولید «فلز قرن» در کشور

ايميدرو آلومینیوم پس از فولاد، بیشترین تولید و مصرف را در جهان دارد و میزان مصرف آن به تنهایی از مجموع فلزات غیر آهنی دیگر بیشتر است، به گونه یی که آن را فلز قرن21 نامیده اند. کشورهای نفت خیز جهان ازجمله ایران به دلیل در اختیار داشتن ذخایر عظیم انرژی، مکان های مناسبی برای سرمایه گذاری در صنایع آلومینیوم محسوب می شوند، اما متاسفانه باتوجه به تحریم ها رشد تولید آلومینیوم آهسته شده و قیمت نهایی آن نیز درمقایسه با محصولات وارداتی گران تر است. کارشناسان آلومینیوم بر این باورند که دولت و مسوولان سازمان توسعه و نوسازی معدن و صنایع معدنی ایران باید به کمک تولیدکنندگان آلومینیوم بشتابند، چرا که 90درصد ضایعات این فلز دوباره به چرخه تولید بازمی گردد.

 درهمین رابطه، هوشنگ گودرزی، رییس سندیکای صنایع آلومینیوم، می گوید: تولید آلومینیوم در کشور از کارخانه جاجرم شروع می شود. جاجرم ظرفیت تولید پودر اکسید 250تنی دارد و بعد از پودرسنگ اکسیده پودر آلومینا کارخانه های المهدی، ایرالکو و مجتمع المهدی شمش آلومینیوم با ظرفیت تولید 300هزار تن قرار می گیرند. بنابراین از این کارخانه ها، تولید 600هزار تن آلومینیوم انتظار می رود. گودرزی ادامه می دهد: این در حالی است که در حال حاضر فقط 250هزار تن آلومینیوم در داخل کشور تولید و سایر نیازهای کشور از طریق واردات تامین می شود. درواقع یکی از مشکلات عدم سرمایه گذاری بالادستی و عدم چشم انداز است.

وی درخصوص نوسازی ناوگان ماشین آلات این صنعت می گوید: تجهیزات ماشین آلات جاجرم قدیمی نیست اما نیازمند بازسازی در ماشین آلات هستیم چرا که باید ظرفیت تولید در این صنعت افزایش یابد. رییس سندیکای آلومینیوم ادامه می دهد: عمده مشکلات ما افزایش قیمت تمام شده این محصول است. متاسفانه به دلیل تحریم ها و نیاز این صنعت به مواد اولیه، حجم گسترده تولید خام آلومینیوم صادر می شود. درواقع زیرمجموعه های این صنعت با کمبود مواد اولیه رو به رو هستند و به همین دلیل قیمت فروش بازار داخلی این صنعت به شدت روند افزایشی را طی می کند.

آریا صادق نیت حقیقی عضو هیات مدیره سندیکای آلومینیوم نیز می گوید: صنعت آلومینیوم نیز همانند دیگر صنایع، با مشکلاتی از قبیل عدم دسترسی به مواد اولیه، تغییر نرخ ارز و به تبع آن کاهش سرمایه در گردش شرکت ها به یک سوم مواجه است.

درواقع در سال های گذشته نرخ آلومینیوم از کیلویی 2هزار تومان به 8هزار و 500 تومان افزایش یافته است، این در حالی است که واگذاری اعتبارات برای جان گرفتن این صنعت صورت نگرفته و بانک ها نیز سود تسهیلات خود را روز به روز افزایش می دهند.

وی درباره صادرات محصولات ایرانی از قبیل آلومینیوم نیز می افزاید: در این زمینه محدودیت هایی وجود دارد و هر کشوری پذیرای محصولات صنعتی ایران نیست. صادق نیت حقیقی با اشاره به بازار فرامنطقه یی صنعت آلومنیوم می گوید: صادرات منطقه یی صنعت آلومینیوم در حد کشورهای منطقه یی همانند عراق و افغانستان است. این عضو سندیکای آلومینیوم تصریح می کند: تزریق ارز و سیاست های نرخ گذاری درست برای تامین مواد اولیه از جمله اقدامات اثرگذار برای رفع مشکلات پیش روی صنعت آلومینیوم است.

صادق نیت حقیقی ادامه می دهد: 50 تا 60درصد ظرفیت موجود در صنعت آلومینیوم خام فروشی می شود که این شیوه، بد ترین راه حل است و منجر به نابودی صنایع در کشور می شود. وی اظهار می کند: در همه جای دنیا برای واردات تعرفه هایی را در نظر دارند اما کشور ما درخصوص خام فروشی هیچ تعرفه یی را در نظر نمی گیرند باتوجه به اینکه اگر سیاست گذاران اقتصادی تمهیداتی را برای رفع مشکلات صنایع در نظر بگیرند و تولیدکنندگان ما در این صنعت به محصول نهایی دست یابند، قطعا ارزش افزوده بالاتری را می توان به دست آورد و صنعت را از وضعیت موجود نجات دهیم.

صادق نیت حقیقی تصریح می کند: اکنون باتوجه به کاهش شدید قیمت نفت دولت باید سیاست هایی را برای تقویت تولید محصولات و صنایع غیر نفتی درنظر گیرد. در غیر این صورت، در آینده نه تنها وضعیت کلان اقتصاد بهبود نمی یابد، بلکه شاهد بیکاری گسترده نیز در جامعه خواهیم بود. هیبت الله فاضلی، رییس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان آلومینیوم، نیز به «تعادل» می گوید: در حال حاضر کارخانه های مجتمع تولید آلومینیوم هرمزال، شرکت ایرالکو و مجتمع المهدی 250 تا 300تن مواد اولیه تولید و مقداری از شمش ها را صادر می کنند. از این مقدار تولید 200هزار تن نیز در داخل کشور توزیع می شود.

فاضلی در پاسخ به سوالی مبنی براینکه آیا در سال94 به تولید یک میلیون تن دست خواهیم یافت یا خیر، می افزاید: مسوولان این حوزه شعارهای زیادی در این باره می دهند که تاکنون هیچ کدام تحقق نیافته است اما اگر در زمینه این صنعت استراتژی های لازم مشخص شود قطعا به ارزش افزوده بسیار بالایی دست خواهیم یافت. وی ادامه می دهد: صنعت آلومینیوم تنها صنعتی است که ضایعات آن مجدد به خط تولید بازمی گردد و امیدوارم که سرمایه گذاران این فرصت طلایی را دریابند و در این بخش نیز سرمایه گذاری کنند.

فاضلی می افزاید: امارات به نسبت جمعیت کمی که دارد، تولید کننده 5و1میلیون تن آلومینیوم است اما کشور ما با جمعیت 75میلیون نفری در صنایع با مزیت بالا سرمایه گذاری مشخصی انجام نداده است، متاسفانه در دولت گذشته فرصت ها را یکی پس از دیگری از دست داده ایم اما همچنان صنعتگران چشم انتظار دریافت کمک های دولتی ها هستند.

وی اظهار می کند: وجود نیروی کار ماهر، ارزان و باتجربه، وجود انرژی ارزان، وجود استادان خبره و رشته های مهندسی شیمی، متالورژی، مکانیک، برق و معدن با سابقه طولانی در دانشگاه ها و صنایع بزرگ کشور، حمایت مجلس، دولت و نهادهای ذی ربط از سرمایه گذاری در صنعت آلومینیوم، وجود تقاضای روبه رشد برای آلومینیوم در میان فلزات غیر آهنی به ویژه در صنایع هوافضا، دریایی، حمل و نقل ازجمله مزیت های صنعت آلومینیوم به شمار می رود.

فاضلی تصریح می کند: بیش از دوسوم مصرف فعلی بازار در ایران از واردات تامین می شود. بررسی های بازاریابی تخمین تقاضا شامل مصرف داخلی و صادرات برنامه یی، نشان می دهد که طی 10سال آینده تولید آلومینیوم در کشور باید به 5و1میلیون تن در سال افزایش یابد. بنابراین لازم است واحدهای جدید تولید آلومینیوم در کشور احداث شود.


وی می افزاید: براساس استراتژی توسعه صنعت آلومینیوم کشور که توسط وزارت صنایع و معادن تهیه شده، دستیابی به مقام برتر در منطقه برای تولید آلومینیوم اولیه و تولید بالغ بر 800هزار تن آلومینیوم در پایان برنامه چهارم توسعه و حدود 5و1میلیون تن در پایان برنامه پنجم توسعه اجتناب ناپذیر است.