کشش خودروسازان به سمت استفاده از آلومینیوم در سال‌های اخیر با رشد چشمگیری روبه‌رو بوده درحالی‌که خودروسازان غربی با هدف بهینه کردن مصرف سوخت، به سبک‌تر کردن محصولات‌شان و استفاده از آلومینیوم روی آورده‌اند، شرکت‌های آسیایی همچنان ورق‌های فولادی را در اولویت مصرف قرار داده‌اند.
مصرف آلومینیوم در خودروسازی ۲ برابر می‌شود
آنچه موجب شده شرکت‌های خودروسازی معتبر جهان، ورق‌های آلومینیومی را برای تولیدات خود برگزینند سبک بودن این ماده نسبت به فولاد و در نتیجه کاهش وزن خودرو، مصرف سوخت و در نهایت کاهش آلودگی هوا است که با جایگزین شدن فلز آلومینیوم به جای فولاد حاصل می‌شود درواقع خودروهایی که با آلومینیوم تولید می‌شوند ۳ برابر سبک‌تر از خودروهای فولادی هستند. با توجه به سبکی و دیگر ویژگی‌های مثبت آلومینیوم، این فلز بعد از آهن بیشترین استفاده را در جهان دارد بنابراین صنایع خودروسازی جهان در نظر دارند بیشتر از این فلز در محصولات خود استفاده کنند. شرکت‌های خودروسازی جنرال موتورز و فورد در امریکا در نظر دارند در ساخت خودروی‌های «پیکاپ» یا همان وانت از آلومینیوم بیشتری استفاده کنند. در اروپا نیز شرکت‌های بی‌ام دبلیو، مرسدس بنز و آئودی از قبل در ساخت خودروهای خود از آلومینیوم استفاده می‌کردند و این روند همچنان ادامه دارد. در اروپا به موجب قوانین ناظر بر رعایت محیط‌زیست، شرکت‌های خودروسازی مجبورند برای کاهش مصرف سوخت و کاهش گاز کربنیک خودروهای سبک‌تری بسازند. باید دید خودرو سازهای ایرانی استفاده از چه میزان آلومینیوم را در اولویت برنامه‌های خود قرار داده‌اند.
افزایش ۲ برابری آلومینیوم در خودروسازی
در سال‌های اخیر استفاده از ورق‌های آلومینیومی در ساخت قطعات بدنه خودرو مورد توجه بیشتر شرکت‌های خودروسازی جهان قرار گرفته است. افزایش کاربرد آلومینیوم نسبت به ورق‌های فولادی را می‌توان ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن در صنعت خودرو دانست به‌ویژه اینکه تا سال ۱۴۰۴ میزان مصرف آلومینیوم در خودروسازان ایرانی تقریبا ۲ برابر می‌شود.
محسن رزم‌خواه، عضو هیات‌مدیره انجمن قطعه‌سازان می‌گوید: تحول زیادی در خودروسازی‌های جهان به وقوع پیوسته است که آلومینیوم جایگزین فولاد و مواد پلاستیکی و شیمیایی به جای آهن در خودروسازی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. وی بیان می‌کند: درحال‌حاضر عمده‌ترین هدفی که خودروسازها به دنبال آن هستند سبک‌سازی و ارزان کردن قیمت خودرو است ولی چون خودروسازان داخلی محصولات خارجی را کپی می‌کنند مواد مورد استفاده باید مشابه خارجی باشد و آنها هر قدر که از آلومینیوم استفاده می‌کنند ما هم آن نسبت‌ها را رعایت می‌کنیم. وی تاکید می‌کند: درحال‌حاضر نرخ رشد مصرف آلومینیوم، لاستیک و پلاستیک در خودروسازی رو به افزایش است همچنین خودروها از حالت مکانیکی به الکترونیکی گرایش پیدا کرده‌اند درواقع استفاده از مواد قدیمی به‌کار برده شده در خودروسازی به سمت مواد جدید درحال تغییر است. وی تصریح می‌کند: براساس سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ کل نیاز خودروسازها به آلومینیوم ۳۱۰ هزار تن خواهد بود که این میزان درحال‌حاضر ۱۶۰ هزار تن است. رزم‌خواه می‌گوید: درحال‌حاضر صنعت خودروسازی مصرف ۱۵درصد از کل فولاد، ۴۰درصد پلاستیک، ۲۵درصد شیشه و ۴۰درصد محصولاتی نفتی جهان را به خود اختصاص داده‌اند. عضو هیات‌مدیره انجمن قطعه‌سازان بیان می‌کند: در ۳۰ سال گذشته حدود ۳۰ درصد از وزن خودروها کاسته شده که این مسئله به خاطر جایگزینی مواد مصرفی بوده که در آن مصرف آهن از ۷۱ درصد به ۵۲ درصد و از سوی دیگر آلومینیوم از ۳ درصد به ۸درصد رسیده است، فولاد با استحکام بالا از ۳ درصد به ۱۱ درصد و پلیمر از ۵ درصد به ۸ درصد افزایش یافته است. وی تاکید می‌کند: هرچه وزن خودروها سبک‌تر باشد میزان سوخت نیز کاهش پیدا می‌کند یعنی به ازای هر ۱۰ درصد کاهش وزن ۶ درصد میزان سوخت کم می‌شود بنابراین با کاهش میزان سوخت آلودگی‌های زیست‌محیطی نیز کاهش پیدا می‌کند. وی اظهار می‌کند: درحال‌حاضر بخش‌هایی مانند موتور و سر سیلندراز آلومینیوم ساخته می‌شود که در این حوزه نرخ رشد خوبی در تولید وجود داشته است اما متاسفانه هنوز بسیاری از محصولات ما با کالاهایی که در سایر کشورهای جهان تولید می‌شود فاصله فراوانی دارند که باید این فاصله برطرف شده و به حد جهانی برسد. رزم‌خواه درباره مزایای کاربرد آلومینیوم در ساخت قطعات بدنه خودرو بیان می‌کند: کاهش وزن قطعات خودرو یکی از موارد ضروری است که استفاده از آلومینیوم را توجیه می‌کند زیرا سبک‌سازی خودروها باعث کاهش مصرف انرژی و همچنین کاهش آلودگی محیط‌زیست می‌شود در این زمینه استفاده از فلزات سبکی چون آلومینیوم در ساخت قطعات بدنه خودرو بسیار موثر است. وی تصریح می‌کند: با کاهش وزن خودرو، فاصله بین متوقف شدن خودرو و ترمز، کوتاه‌تر و درنتیجه شتاب خودرو به هنگام حرکت، بیشتر می‌شود که در نهایت قابلیت رانندگی افزایش می‌یابد. وی درباره مزایای زیست‌محیطی نیز اظهار می‌کند: با استفاده از آلومینیوم، خودرو سوخت کمتری مصرف کرده و این امر به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌انجامد. ازمزیت دیگر آلومینیوم می‌توان قابل بازیافت بودن آن را نام برد. رزم‌خواه درباره مزیت‌های ایمنی استفاده از آلومینیوم خاطرنشان می‌کند: آلومینیوم فلزی انعطاف‌پذیر است و می‌تواند در هنگام تصادف خم شده و اجازه می‌دهد که خودرو حداکثر انرژی را جذب کند که باعث محافظت سرنشینان در برابر نیروها و ضربات تخریبی تصادف می‌شود.
آلومینیوم‌سازها را سر ذوق آوردند
آنچه باعث می‌شود آلومینیوم‌سازهای ایرانی سر ذوق آمده و آلومینیوم‌های آلیاژی تولید کنند این است که خودروسازها استفاده از این فلز را در محصولات خود افزایش دهند تا بدین وسیله کارخانه‌های آلومینیوم‌سازی رغبت بیشتری برای تولید آلومینیوم از خود نشان دهند زیرا درحال‌حاضر جهان به سمت استفاده از آلومینیوم در خودروها پیش می‌رود.
علی‌اکبر گلکار، کارشناس آلومینیوم می‌گوید: متاسفانه در دوره تحریم صنعت آلومینیوم کشور ما دچار روزمرگی شد و ما هم به این شرایط بسنده کردیم به همین دلیل نتوانستیم در حوزه خودروسازی موفقیت‌های خوبی کسب کنیم. وی تاکید می‌کند: خودرو در جهان به سمت استفاده از آلومینیوم پیش رفته اما در صنعت خودروسازی ایران تلاش‌های موثری برای استفاده از آلومینیوم نشده است به‌ویژه اینکه لازم است آلیاژهای جدید آلومینیوم در خودروسازی تولید شود. وی تصریح می‌کند: از مدت‌ها پیش در «ایرالکو» آلومینیوم آلیاژی تولید می‌شود. قراردادهایی هم با برخی شرکت‌های خصوصی بسته شده است به‌ویژه در اطراف تهران، قم و اراک که مشغول ساخت آلیاژ هستند.
گلکار می‌افزاید: هنوز در ایران مصرف آلومینیوم‌های آلیاژی رونق چندانی ندارد و برای توسعه این آلیاژ باید خودروسازها مصرف آلومینیوم آلیاژی را در محصولات خود افزایش دهند تا بدین وسیله آلومینیوم‌سازها سر ذوق آمده و اقدام به تولید آلیاژ آلومینیومی کنند. عضو هیات‌مدیره آلومینیوم ایرالکو اظهار می‌کند: جایگزین شدن آلومینیوم به جای فولاد مزایایی فراوانی دارد ازجمله کاهش وزن خودرو که تا حد زیادی در کاهش میزان سوخت و آلودگی‌های زیست‌محیطی موثر است. وی می‌افزاید: درواقع در سال‌های اخیر خودروسازان و مسئولان این حوزه نتوانستند نظر مردم را جلب کنند و توفیقات خوبی در این‌باره به‌دست آورند اما بسیاری از کشورها با توجه به اینکه خودشان نشان(برند) نداشتند اما توانستند تولیدات خوبی داشته باشند. وی خاطرنشان می‌کند: آنچه در بحث خودروسازی اهمیت دارد این است که مسئولان باید روی کیفیت محصولات خود کار کنند تا هم با اقبال مشتریان روبه‌رو شوند و هم بتوانند در بخش صادرات توفیقات خوبی کسب کنند.
