رد و بدل پولهای زیرمیزی در نظام سلامت

دریافت زیرمیزی در نظام سلامت همواره واکنشهای تند مسئولان مربوطه را درپی داشته است به طوریکه وزیر بهداشت نسبت به اخراج این قبیل پزشکان بارها هشدار داده اما در واقعیت این این پدیده مذموم همچنان وجود دارد و اخراجهای پنهانی خانم وزیر هم چندان اثرگذار نبوده است.

دریافت زیرمیزی در نظام سلامت همواره یکی از چالشهای پیش روی مدیران نظام سلامت و بیماران است. به طوریکه تاکنون راهکارها و برنامه های مختلفی برای حذف این پدیده زشت تدوین و تعریف شده است اما همچنان شاهد دریافت پولهایی در بخش درمان کشور هستیم که شان و منزلت جامعه پزشکی را زیر سئوال می برد. این در حالی است که پزشکان نیز بروز این پدیده زشت را نمی پسندند و خواستار برخورد با آن عده قلیل از پزشکانی هستند که بنا به مقتضایات و شرایطی که دارند، حاضر می شوند این قبیل پولها را دریافت کنند.

شاید آخرین بحث در برخورد با پزشکان زیرمیزی بگیر از سوی وزیر بهداشت مطرح شد.

دکتر مرضیه وحیددستجردی گفته بود که برخی از کسانی که زیرمیزی دریافت کرده‌اند، اخراج شده یا اگر اولین بارشان بوده مورد توبیخ جدی قرار گرفته‌اند اما مهمتر از این برخوردها درمان ریشه‌ای این معضل است که دو راه بیشتر ندارد. یکی واقعی شدن تعرفه‌های پزشکی و دیگری عقب نیفتادن حقوق و مزایا و کارانه پزشکان است که در مناطق محروم این معوقات مشکلات بیشتری درست می‌کند.

این در حالی است که دکتر کامران باقری لنکرانی وزیر سابق بهداشت معتقد است که تنها با گرفتن حق تعیین تعرفه های خدمات درمانی از سازمان نظام پزشکی و واگذاری آن به وزارت بهداشت نمی توان امیدوار بود که پدیده زیرمیزی در نظام سلامت حذف شود. 

از سوی دیگر دکتر حسن امامی رضوی، معاون درمان وزارت بهداشت با انتقاد از سازمان نظام پزشکی که پروانه طبابت پزشکان زیرمیزی بگیر را لغو نمی کند، معتقد است که پروانه طبابت هر پزشکی که یکبار زیرمیزی می گیرد باید برای همیشه لغو شود.

این مقام وزارت بهداشت معتقد است که گرفتن زیر میزی همانقدر قبیح، غیرقانونی و غیرشرعی است که دست کردن در جیب مردم. 

البته معان درمان وزارت بهداشت از اجرای برنامه منطقی سازی و مشخص کردن سقف درآمد پزشکان خبر داده و گفته است که به درآمدهای مازاد مالیات تعلق می گیرد. زیرا نمی توان گفت که پزشکان هر چقدر که توانستند و خواستند درآمد کسب کنند.

امامی رضوی معتقد است درآمدها از سقف لازم که بالاتر رفت مالیات هم تصاعدی بالا رفته و تا حد 90 درصد می رسد و فرد وقتی می بیند با آن نحوه کار چیزی عایدش نمی شود، خود را به یک حدی از درآمد تنظیم و قانع می کند.

معاون وزیر بهداشت، کنترل درآمدهای پزشکان را بخشی از برنامه این وزارتخانه برای برخورد با دریافت زیرمیزی دانست. زیرا وی معتقد است که برخی متخصصان با روابط غیرحرفه ای و غیر اخلاقی بیماران را به طرف خودشان شیفت می دهند.

البته معاون درمان وزارت بهداشت تاکید دارد که تنها 5 درصد از پزشکان زیرمیزی می گیرند. بنابراین، گروههای بازرسی 8 تا 10 نفره به صورت ادواری در بیمارستانهای خصوصی که بیشتر مبتلا به این پدیده هستند مستقر می‌شوند تا به شکایات مردمی و پرونده ‌های دریافتی در این خصوص رسیدگی کنند.

این در حالی است که مدیران سازمان نظام پزشکی بر این عقیده اند که دریافت زیرمیزی در بیمارستانهای دولتی بیشتر نمود دارد. به طوریکه دکتر شهاب الدین صدر رئیس کل سازمان نظام پزشکی معتقد است این پدیده زشت و مزموم اساسا با بیمارستانهای دولتی ارتباط دارد.

وی بر این عقیده است که بعضی افراد در بیمارستانهای دولتی علاوه بر تعرفه ‌ای که می گیرند درخواست مبالغی را دارند که خارج از چارچوب قانونی است.

دکتر عزت الله گل علیزاده عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور نیز با اشاره به غیر واقعی و پایین بودن تعرفه های خدمات پزشکی معتقد است که پزشکان بخش دولتی به سمت زیرمیزی تمایل دارند و دلیل آن نیز پایین بودن تعرفه ها و همچنین تاخیرهای طولانی مدت بیمه ها در پرداخت مطالبات پزشکان بخش دولتی است.

وی برای اثبات ادعای خود به آمار 80 درصد بستری بیماران در بیمارستانهای دولتی اشاره کرده است.

این در حالی است که دکتر حسن امامی رضوی، معاون درمان وزارت بهداشت از اختصاص 50 میلیارد تومان اعتبار برای ماندگاری پزشکان در مناطق محروم و برخورد با پدیده زیرمیزی خبر داده و گفته است وزارت بهداشت برای مهار پدیده زیرمیزی در مناطق محروم، تصمیم گرفتیم به جای دریافتی غیرقانونی پزشک از مردم، به او پرداخت ثابت داشته باشیم تا به نوعی زحمات حضور پزشک در منطقه محروم جبران شده باشد.

وی، رقم پرداختی ثابت به پزشکان را در مناطق محروم بین 2 تا 9 میلیون تومان اعلام کرده و گفته است که در بودجه سال 90 برای ماندگاری پزشکان در مناطق محروم و برخورد با پدیده زیرمیزی 50 میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.

این موضوع را دکتر ایرج فاضل، رئیس جامعه جراحان ایران نیز تایید می کند. او معتقد است که تعرفه‌های تحمیلی هیچ تناسبی با جامعه ندارد و جامعه پزشکی را با معضل زیرمیزی مواجه می‌کند. 

فاضل با تاکید بر اینکه دریافت زیرمیزی در نظام سلامت پدیده‌ای نادرست است، در عین حال معتقد است که مسئولان بیمارستانها در جریان گرفتن این قبیل زیرمیزیها هستند و پدیده زیرمیزی در حال حاضر موضوعی مخفی نیست.

در هر حال، آخرین هشدار در برخورد با پزشکان زیرمیزی بگیر مربوط می شود به اظهارات وزیر بهداشت که گفته است به شدت با این قبیل پزشکان تا مرحله اخراج برخورد می کنیم. اما آنچه که از خانم وزیر انتظار می رود و شاید توقع مردم و بیمارانی باشد که با پرداخت چنین پولهایی به زیر خط فقر رفته اند، این است که حداقل تعدادی از این پزشکان که زیرمیزی گرفته و اخراج شده اند، رسانه ای شوند تا خیال همه از بابت دستورالعملهای این وزارتخانه آسوده شود.