تهاتر شمش و آلومینا، عامل کاهش عرضه آلومینیوم
>
دلایل کاهش عرضه آلومینیوم در بورس کالا
بحثی که بر سر تقاضای آلومینیوم و عرضه آن در بورس مطرح است مربوط می‌شود به عرضه پایین، اختلاف بر سر سقف رقابت مشخص یا آزاد کردن قیمت در بورس و افزایش تقاضای این روزهای آلومینیوم که این موضوع‌ها را برسر زبان‌ها انداخته است.
همچنین ابطال برخی معاملات انجام گرفته در هفته‌های گذشته از سوی بورس به دلیل آنچه که سقف آزاد رقابت می‌نامند باعث شد عرضه آلومینیوم در بورس افزایش پیدا کند.
از این رو برخی کارشناسان معتقدند تقسیم میزان آلومینیوم عرضه شده به بورس منجر به غیرواقعی شدن آن شده و خریداران به دنبال ثبت تقاضای بیشتر خواهان سهم بیشتر هستند، درحالی که میزان مصرف آنها کمتر است در مقابل تولیدکنندگان معتقدند تهاتر شمش و آلومینا مانع افزایش عرضه آلومینیوم است.
در این رابطه یک کارشناس بازار فلزات می‌گوید: درحال‌حاضر آلومینیوم روی ۲۲۵۰ دلار پایه با احتساب ۹۵ درصد نرخ آزاد دلار و ۱۵ درصد حق رقابت مشتری است که هر کیلوی آن درحال‌حاضر ۶۹۹۰ تومان قیمت دارد. با این حال تا ۲،۳ هفته پیش به دلیل اینکه سقف حق رقابت مشتری باز بود و تا ۲۳ درصد هم رسید، این رقم به ۷۰۳۸ تومان بالغ شد.
علی‌اصغر بهرامی، با اشاره به اینکه امروز با افزایش نرخ دلار قیمت پایه به ۷۰۲۰۸ ریال رسیده اضافه کرد: عرضه آلومنیوم توسط ۳ عرضه‌کننده المهدی، مجتمع آلومینیوم هرمزگان و ایرالکو در هفته به ۲۲۰۰ تن می‌رسد درحالی که تقاضا برای آلومینیوم ۸ هزارتن است. بورس نیز این عرضه را تسهیم به نسبت کرده و بسته به میزان عرضه، ۱۰ درصد به هر متقاضی آلومنیوم می‌دهد.
وی ادامه داد: معیار محاسبه قیمت آلومینیوم قبلا بر مبنای ۵ روز LME و ۵ روز نرخ ارز بود که میانگین می‌شد به اضافه ۳۰۰ دلار که سهم سقف رقابت آزاد بود. بنابراین این قیمت به ۱۵ درصد ثابت شد که البته کارشناسان بورس معتقدند این اتفاق نباید بیفتد و باید به همان روال قبلی و بر اساس نرخ آزاد جهانی و سقف باز رقابت باید قیمت‌گذاری شود.
وی با بیان اینکه تقاضا برای آلومینیوم بین ۶ تا ۱۰هزارتن بسته به میزان عرضه اولیه، نوسان دارد افزود: این بدان معنا است که متقاضیان برای اینکه عرضه آلومینیوم کم است و هر چه عرضه می‌شود تسهیم به نسبت می‌شود، تقاضای بالاتری را مطرح می‌کنند که میزان سهم او جوابگوی نیازشان باشد. به همین دلیل معتقدم تقاضای آلومنیوم کاذب است.
بهرامی تصریح می‌کند: در سال حدود ۴۰۰ هزار تن تقاضای آلومینیوم وجود دارد و میزان تولید ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار تن است و فقط ۷۰ تا ۸۰ هزارتن به واردات نیاز داریم این رقم تقاضا کمی کمتر از تقاضای واقعی در جامعه است درحالی که آنچه در بورس شاهدیم این است که تقاضا تقریبا ۱۰ برابر عرضه است و این درست نیست.
این کارشناس بازار فلزات اظهار می‌دارد: اگر کارخانه‌های تولید آلومینیوم با صددرصد یا حداکثر ظرفیت کار کنند نه تنها نیاز داخل پاسخ داده می‌شود بلکه می‌توانیم مابقی آن را صادر کنیم. بهرامی با اشاره به اینکه واحدهای تولید آلومینیوم در کشور با کمبود مواد اولیه و قطعات روبه‌رو هستند اضافه می‌کند: بر فرض اینکه تامین مواد اولیه، فقط مجتمع تولیدی هرمزال و المهدی می‌توانند تمام نیاز داخل را جواب دهند.
گرچه درحال‌حاضر نمی‌توانند ۱۰۰ درصد ظرفیت ایجاد شده را پاسخگو باشند. وی با اشاره به اینکه ایرالکو نیز عرضه آلومینیوم به بورس را از ۲۰۰۰ تن در هفته به ۸۰۰ تن رسانده می‌گوید: مجتمع هرمزال و المهدی هم روی هم رفته ۱۴۰۰ تن در هفته آلومینیوم عرضه می‌کنند و همین امر باعث شده تقاضا برای این فلز افزایش یابد.
وی عمده خریداران آلومینیوم در داخل را لوازم خانگی‌ها، رادیاتورسازی، ظروف آلومینیوم، تیوپ‌های دارو، خودروسازی و درب و پنجره سازها عنوان می‌کند و می‌افزاید: نیاز به آلومینیوم یک روند افزایشی را در سال‌های اخیر داشته و تولید آن در کشورهای منطقه مانند بحرین، امارات و قطر با سرعت بالایی ادامه دارد و به گسترش ظرفیت‌ها می‌انجامد
جلوی تهاتر را بگیرید
تولیدکنندگان آلومینیوم معتقدند مشکلات پیش آمده در عرضه آلومینیوم در بورس دارد رفع می‌شود و انتظار افزایش عرضه در هفته‌های آتی را باید داشته باشید.
مدیرعامل مجتمع تولید آلومینیوم المهدی و هرمزال می‌گوید: مشکلاتی در گمرک بود که درحال رفع شدن هستند و مشکل چندانی وجود ندارد در بورس نیز مشکلاتی وجود داشت که به خاطر قیمت‌های اعلام شده، حسب فرمول‌های اعلام شده قبلی از سوی ستاد تنظیم بازار، غیرمتعارف شده بود و به همین دلیل چندبار معاملات انجام شده آلومینیوم در بورس توسط سازمان بورس ابطال شد.
علی‌اکبر گلکار با اشاره به اینکه با هماهنگی‌های صورت‌گرفته با رییس سازمان مجتمع آلومینیوم المهدی که یک شرکت دولتی است از تعیین قیمت‌های جدید پیروی کرده و در دو هفته گذشته ۵ هزار تن آلومینیوم در بورس عرضه کرده است.
وی می‌افزاید: با این حال تقاضا در بازار که معتقدم تقاضای واقعی است آنقدر زیاد است که این مقدار عرضه نیز نتوانست پاسخگوی تقاضای ایجاد شده در بازار باشد و کمبود آلومینیوم را رفع کند. وی با اشاره به اینکه تفاوت قیمت آلومینیوم عرضه شده در بورس و قیمت بازار، باعث افزایش تقاضا شده ادامه می‌دهد: در فرمول قبلی محاسبه نرخ آلومینیوم، به دلیل اینکه سقف رقابت باز بود قیمت آلومینیوم از کف بازار تهران نیز بیشتر می‌شد ولی درحال‌حاضر این تفاوت قیمت در محصولات آلومینیوم ایرالکو، المهدی و هرمزال به حد متعارفی رسیده و فاصله این دو نرخ طبیعی است.تجربه نیز نشان داده اگر تفاوت قیمت بازار و بورس از این بالاتر برود دلال‌بازی شدت می‌گیرد و قیمت‌گذاری به‌دست دلالان می‌افتد و واسطه‌ها فعال می‌شوند.
ستاد تنظیم بازار بیاید و یک اختلاف منطقی بین این دو نرخ ایجاد کند در این صورت واسطه‌ها نقشی نخواهند داشت.
این اتفاق در زمانی رخ می‌دهد که بتوانیم نیاز داخل را رفع کنیم. برای تامین نیاز داخل نیز باید شمش بیشتری وارد بازار کنیم و درنهایت تولید را بالا ببریم. وی می‌افزاید: برای اینکه شمش بیشتری به بازار مصرف تزریق شود باید جلوی صادرات یا به تعبیر درست‌تر، تهاتر یعنی واردات پودرآلومینا به جای صادرات شمش گرفته شود. آنچه که دارد رخ می‌دهد تهاتر شمش و پودر آلومینا است نه صادرات و برای تامین بازار داخل باید جلوی این تهاتر گرفته شود ولی این امر مستلزم آن است که به مجتمع المهدی و هرمزال که در منطقه ویژه اقتصادی واقع شده‌اند و از ارز مبادله‌ای به همین دلیل محرومند، ارز مبادله داده شود تا تهاتری صورت نگیرد.
گلکار با بیان اینکه با اشباع بازار داخل، قیمت بازار آزاد نیز کاهش پیدا می‌کند ادامه می‌دهد: طبق مصوبه شورای پول و اعتبار، به مجموعه‌هایی که در مناطق ویژه اقتصادی واقع شده‌اند ارز مبادله‌ای تعلق نمی‌گیرد و ما ناچاریم مواد اولیه و قطعه‌های خود را با ارز آزاد تهیه کنیم.
این درحالی است که برای عرضه آلومینیوم به صنایع داخل، باید متحمل هزینه بیشتری بابت حمل آن به مرکز کشور بشویم این درحالی است که آلومینیوم ایرالکوکه در مرکز واقع است و از ارز مبادله‌ای استفاده می‌کند، هزینه کمتری هم بابت حمل‌ونقل می‌دهد و این مزیتی است که ما از آن برخوردار نیستیم.
مدیرعامل مجتمع المهدی و هرمزال درباره آخرین وضعیت فرمول جدید قیمت‌گذاری شمش آلومینیوم در بورس کالا نیز توضیح می‌دهد: فرمول قیمت‌گذاری قبلا براساس LME بود اما الان حدود یک‌ماه است که بدون LME بوده و قیمت تقریبا ثابت مانده و به نظر ما این نوع فرمول درست نیست. چون قیمت جهانی آلومینیوم مدام درحال تغییر است و نباید ثابت بماند. از سوی دیگر صنعت آلومینیوم ایران نیز در تحریم قرار دارد و تامین مواداولیه آن با مشکلات خاصی مواجه است.
در تعیین فرمول قیمت‌گذاری باید منافع هر دو طرف دیده شود و البته نیم‌نگاهی هم به صنعت آلومینیوم کشور شود. وی ادامه می‌دهد: اولویت فروش ما نیز با بازار داخل است در صورتی که از ما حمایت کرده و به ما ارز مبادله‌ای برای واردات مواداولیه بدهند. چراکه با فرمول جدید، قیمت جهانی بیشتر از قیمت داخلی بوده و به همین دلیل صادرات به‌صرفه‌تر است.
