دلال‌بازی بورسی و بی‌کفایتی نهادهای دولتی و غیردولتی!
باشگاه آلومینیوم: روز گذشته یک تولیدکننده در وصف اوضاع بازار آلومینیوم کشور نوشته است: «طی هفته‌های اخیر شاهد هجوم افراد و شرکت‌های مختلف تحت عناوین مختلف از صنایع گوناگون برای خرید بیلت و شمش آلومینیوم عرضه‌شده در بورس بوده‌ایم. آنچه شاید برای ما جالب و درعین‌حال دردناک باشد، اختلاف بسیار زیاد قیمت عرضه در بورس و قیمت بازار می‌باشد. این باعث شد که متأسفانه بعضی از تولیدکنندگان وارد بازی واسطه‌گری شوند و عملاً چراغ کارگاه یا کارخانة خود را خاموش کنند. اما گروهی دیگر هستند که به‌دلیل کمبود مواد اولیه و شرایط متلاطم ارزی قادر به تولید نیستند و نه به‌دلیل واسطه‌گری.
حال سئوال اینجاست که اولاً نقش وزارت صنعت و معدن و ادارة تعزیرات و ستاد حمایت از مصرف‌کننده چیست؟ ثانیاً نقش سندیکای آلومینیوم که به‌منظور حمایت از تولیدکنندگان ایجاد شده چگونه است؟»
اما در واکنش به این سوالات، آقای ابوالفضل رضایی، دبیر سندیکای صنایع آلومینیوم پاسخی داده‌اند که عیناً در زیر آورده‌ایم:
اغلب دوستان مطلع هستند که بخش عمده‌ای از افزایش قیمت متأثر از شرایط متزلزل اقتصادی و نوسانات قیمت ارز بود. قیمت‌گذاری دستوری ارز بدون درنظرگرفتن واقعیت‌های اقتصادی و شرایط کشور باعث جهش قیمت کلیة محصولات ازجمله فلزات و محصولات فلزی و به‌دنبال آن اوج‌گرفتن صادرات مواد اولیه و انواع محصولات از کشور شد. طوری‌که در بخش آلومینیوم به‌تنهایی در دو ماهة اول امسال بالغ بر ۲۶۰۰۰ تن شمش و بیلت اغلب توسط واحدهای پایین‌دستی آلومینیوم به خارج از کشور صادر شد.
در خلال این مدت دائماً در جلسات و مکاتبات مختلف از مسئولین امر درخواست گردید تا با توجه به نیاز مبرم کشور از صدور شمش و بیلت توسط واحدهای پایین‌دستی خودداری و مجوز صدور هم به ایرالکو و المهدی صرفاً به میران نیاز به تأمین و واردات پودر اختصاص یابد که در بخش اول بعد از کلی مکاتبه و جلسات متعدد وزارت صنایع در تیرماه صادرات شمش و بیلت را توسط واحدهای پایین‌دستی ممنوع کرد. اما صنایع اسملتر از این موضوع مستثنی شدند و این خود یکی از معضلات ایجاد شده است که طی چند سال گذشته مشکلات زیادی برای صنعت آلومینیوم ایجاد کرده و متأسفانه نهادهای مربوط هم تمایلی برای حل آن ندارند.
دولت در راستای خصولتی‌سازی، شرکت المهدی و هرمزال را که %۵۰ تولید شمش کشور را دراختیار دارد به بخش خصوصی واگذار کرده و این شرکت علیرغم اینکه از امکانات کشور بهره می‌برد به بهانة اینکه در منطقة ویژة اقتصادی واقع شده و از شمول برگشت ارز و ... معاف، طی دو سال گذشته نه‌تنها عرضه‌ای در بورس نداشته، از ابتدای امسال کلیة محصولات خود را صادر کرده و حتی بخشی از شمش‌هایی که توسط ایرالکو در بازار توزیع شده توسط شرکت‌های هلدینگ خریداری و از سیستم توزیع خارج کرده که خود به تنش بازار دامن زده است. در تمام این دو سال گذشته و در تمامی جلسات ستاد تنظیم بازار، شورای رقابت، سازمان بازرسی، سازمان حمایت و کمیسیون‌های اقتصادی و صنایع مجلس، کلیة این مشکلات و تهدیدهای پیش‌روی صنعت آلومینیوم را اعلام و پیگیری کردیم و بازهم پیگیر هستیم، اما تاکنون دریغ از یک ذره همت نهادهای مسئول برای رفع آن و گویا دست‌های پشت‌پرده بسیار قوی‌تر از ارادة مسئولین امر برای ساماندهی وضعیت بازار آلومینیوم هست. در کشور ۳۶۰۰۰۰ تن شمش و بیلت تولید می‌شود و طی برآورد صورت‌گرفته در سال‌های ۹۴ تا ۹۶ نشان می‌دهد که نیاز مواد اولیه و مصرف داخلی حدود ۳۵۰۰۰۰ تن هست که اگر کمی تدبیر از طرف مسئولین امر به خرج داده می‌شد به‌راحتی بازار آلومینیوم قابل کنترل و تأمین خواهد بود.
اما در بخش صادرات یکی دیگر از مشکلات عدم شمول صادرکنندگان به دو کشور عراق و افغانستان از برگشت ارز حاصل از صادرات به سامانة نیما بود که به‌واسطة این خلاء بسیاری از شرکت‌ها تحت عنوان صادرات شمش و بیلت و یا با تغییر شکل مواد اولیة اقدام به صادرات به این دو کشور کردند. که بعد از اعلام گویا جدیداً مصوبه‌ای صادر شده که ارز حاصل از صادرات این دو کشور هم باید به سامانه وارد شود.
در بخش بورس بعد از نوسانات ارزی از بورس درخواست شد تا به‌منظور توزیع بهتر مواد اولیه از ورود شرکت‌های غیرآلومینیومی و غیرمرتبط جلوگیری شود و همچنین لیست خریداران بورس برای بررسی بیشتر اعلام و از ورود شرکت‌های غیرفعال و غیرمرتبط جلوگیری شود. در نشست‌هایی که با بورس انجام شد. قرار شد از کلیة شرکت‌های خریدار، پروانة بهره‌برداری، لیست بیمه پرسنل. قبض گاز و برق مصرفی واحد تولیدی و گزارش فصلی یک سال گذشته، گزارش ارزش‌افزوده اعلامی واحد دریافت و پس از بررسی شرکت‌های غیرفعال و غیرمرتبط از لیست خرید حذف شود که این موضوع صورت گرفت. همینطور با توجه به برخی مشکلاتی که کارگزاران بورسی ایجاد کردند از بورس درخواست شد تا لیست کلیة خریداران بورسی اعلام تا شرکت‌ها براساس نوع و میزان تولیدات و مواد اولیة مصرفی مجاز به خرید از بورس شوند که علیرغم تأکید دستگاه‌های مختلف بر اعلام لیست بورس از ارائه لیست سر باز می‌زند.
اما خدمت شما و دوستان عزیز عرض کنم، اگرچه در بورس کالا معدود تخلفاتی انجام شده که پس از اعلام و پیگیری بورس به‌دنبال رفع آن هست اما طی آخرین رصدی که انجام شد بیشتر خریداران از بورس شرکت‌های تولیدی آلومینیومی بوده و بیشترین میزان فروش مواد اولیه هم توسط همین شرکت‌های اصطلاحاً تولیدی بوده است. رصدهای صورت‌گرفته کاملاً گویای این مطلب هست که همین شرکت‌ها به بهانة تولید و خوابیدن کوره‌های تولید و اشتغال کارگران و .... مواد اولیه را خریداری و اقدام به‌فروش در بازار می‌کنند.
ضمناً اعتراضات بسیاری از طرف مصرف‌کنندگان صورت گرفته که شرکت‌هایی که از بورس خرید می‌کنند در زمان فروش محصول قیمت مواد اولیه را براساس قیمت بازار محاسبه و دریافت اعمال می‌کنند. در این رابطه بعد از اعتراضات بسیاری که شد. سازمان بازرسی اقدام به رصد خریداران مواد اولیه از بورس کرده و شرکت‌هایی که مواد اولیه را از بورس خرید کردند ملزم به ارائه اسناد فروش و همچنین ثبت تولیدات و قیمت فروش در سامانه ۱۲۴ سازمان حمایت شدند. این موضوع از طرف سازمان حمایت و بازرسی دردست پیگیری است.»
