خروج امارات از «اوپک» چه تاثیری بر بازار آلومینیوم دارد؟

به گزارش باشگاه آلومینیوم، خروج امارات از اوپک به معنای بازپس‌گیری کنترل کامل بر سیاست تولید نفت و گاز این کشور است؛ موضوعی که به ابوظبی اجازه می‌دهد تولید انرژی را فراتر از سهمیه‌های تعیین‌شده افزایش داده و سیاست‌های صنعتی خود را بر مبنای منافع اقتصادی داخلی تنظیم کند.

تحلیلگران معتقدند این تصمیم می‌تواند ساختار سنتی بازار نفت را با تغییرات قابل توجهی مواجه کند. امارات یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان عضو اوپک محسوب می‌شود و خروج این کشور، توانایی این سازمان برای مدیریت عرضه و کنترل نوسانات قیمت نفت را کاهش خواهد داد. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که بازار جهانی انرژی در ماه‌های آینده با نوسانات بیشتری همراه خواهد شد؛ مسئله‌ای که مستقیما بر صنایع وابسته به انرژی از جمله صنعت آلومینیوم تاثیر می‌گذارد.

صنعت آلومینیوم یکی از انرژی‌برترین صنایع جهان به شمار می‌رود و هزینه برق، سهم بزرگی از هزینه نهایی تولید شمش را تشکیل می‌دهد. در کشورهای حاشیه خلیج فارس، دسترسی به منابع ارزان نفت و گاز طی دهه‌های گذشته به مهم‌ترین مزیت رقابتی صنعت آلومینیوم تبدیل شده و همین موضوع زمینه توسعه سریع ظرفیت‌های ذوب آلومینیوم در منطقه را فراهم کرده است.

امارات همچنین محل فعالیت شرکت «Emirates Global Aluminium (EGA)» به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان آلومینیوم جهان است؛ شرکتی که بخش مهمی از مزیت رقابتی خود را بر پایه دسترسی به انرژی ارزان بنا کرده است. با این حال، بحران‌های اخیر منطقه و تنش‌های مرتبط با تنگه هرمز نشان داده‌اند که امنیت انرژی اکنون به اندازه قیمت انرژی اهمیت پیدا کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد درگیری‌های نظامی اخیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل و گسترش تنش‌ها در منطقه خلیج فارس، فشار مضاعفی بر صنایع استراتژیک امارات وارد کرده است. حملات موشکی و پهپادی به برخی زیرساخت‌های انرژی و صنعتی منطقه، نگرانی‌ها درباره امنیت زنجیره تامین آلومینیوم را افزایش داده و موجب رشد هزینه‌های حمل‌ونقل، بیمه و صادرات شده است. کارشناسان هشدار می‌دهند هرگونه تشدید تنش نظامی در منطقه می‌تواند فعالیت واحدهای ذوب آلومینیوم، صادرات مواد اولیه و جریان انرژی را با اختلال جدی مواجه کند؛ مسئله‌ای که برای صنعتی با مصرف بالای انرژی مانند آلومینیوم، تهدیدی قابل توجه محسوب می‌شود.

در همین حال، برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که اختلالات اخیر در زیرساخت‌های انرژی منطقه، موجب کاهش موقت ظرفیت تولید و تاخیر در تحویل برخی محموله‌های آلومینیوم شده است. به گفته تحلیلگران، این اتفاق بار دیگر نشان داد که صنعت آلومینیوم خلیج فارس تا چه اندازه به ثبات ژئوپلیتیکی و امنیت مسیرهای انرژی وابسته است. برخی منابع بین‌المللی همچنین از افزایش هزینه بیمه کشتی‌های حامل فلزات و مواد خام در مسیر تنگه هرمز خبر داده‌اند؛ مسئله‌ای که می‌تواند هزینه صادرات آلومینیوم منطقه را افزایش دهد و رقابت‌پذیری تولیدکنندگان را تحت فشار قرار دهد.

رقابت تازه در بازار انرژی و آلومینیوم

کارشناسان معتقدند خروج امارات از اوپک می‌تواند مزایایی نیز برای صنعت آلومینیوم این کشور ایجاد کند. افزایش تولید نفت و گاز و سرمایه‌گذاری بیشتر در بخش بالادستی انرژی، احتمالا به تامین پایدارتر برق و کاهش هزینه‌های انرژی برای صنایع داخلی منجر خواهد شد. این موضوع می‌تواند موقعیت رقابتی تولیدکنندگان آلومینیوم اماراتی را در برابر رقبای اروپایی و آسیایی تقویت کند.

در مقابل، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که تضعیف نقش اوپک ممکن است نوسانات بازار نفت را افزایش دهد؛ مسئله‌ای که برای صنعت آلومینیوم چندان مطلوب نیست. تولیدکنندگان آلومینیوم برای برنامه‌ریزی سرمایه‌گذاری، قراردادهای بلندمدت و پوشش ریسک، به ثبات نسبی قیمت انرژی نیاز دارند و هرگونه نوسان شدید در بازار نفت و گاز می‌تواند حاشیه سود این صنعت را تحت فشار قرار دهد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد تصمیم امارات بخشی از راهبرد کلان این کشور برای تنوع‌بخشی به اقتصاد و توسعه صنایع پایین‌دستی است. طی سال‌های اخیر، ابوظبی سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای را در صنایع فلزی، فناوری‌های پیشرفته، لجستیک و انرژی‌های تجدیدپذیر انجام داده و صنعت آلومینیوم به یکی از محورهای اصلی این سیاست صنعتی تبدیل شده است.

در همین حال، اختلاف دیدگاه میان امارات و برخی کشورهای عضو اوپک بر سر سهمیه‌های تولید نفت، طی سال‌های اخیر افزایش یافته بود. محدودیت‌های تولید، مانع بهره‌برداری کامل امارات از ظرفیت‌های جدید نفتی شده و همین مسئله نارضایتی فزاینده‌ای در میان سیاست‌گذاران این کشور ایجاد کرده است. امارات طی سال‌های اخیر میلیاردها دلار برای افزایش ظرفیت تولید نفت سرمایه‌گذاری کرده و اکنون به دنبال استفاده حداکثری از این ظرفیت است.

تحلیلگران بازار انرژی معتقدند اگر امارات بتواند تولید نفت و گاز خود را افزایش دهد، صنایع داخلی از جمله آلومینیوم به انرژی پایدارتر و احتمالا ارزان‌تر دسترسی خواهند داشت. این مسئله می‌تواند موقعیت امارات را به عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید آلومینیوم جهان تقویت کند. با این حال، افزایش تولید انرژی هم‌زمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، ریسک سرمایه‌گذاری در صنایع انرژی‌بر را نیز بالا خواهد برد.

برخی کارشناسان حوزه فلزات معتقدند تحولات اخیر می‌تواند موجب جابه‌جایی بخشی از سرمایه‌گذاری‌های جهانی صنعت آلومینیوم شود. در صورتی که بی‌ثباتی در خاورمیانه ادامه پیدا کند، بخشی از سرمایه‌ها ممکن است به سمت مناطقی با امنیت انرژی بیشتر و زیرساخت‌های پایدارتر حرکت کند. با این حال، امارات همچنان به دلیل دسترسی به انرژی ارزان، موقعیت جغرافیایی مناسب و زیرساخت‌های صنعتی پیشرفته، یکی از مهم‌ترین بازیگران بازار جهانی آلومینیوم باقی خواهد ماند.

آلومینیوم سبز در مرکز توجه

یکی دیگر از ابعاد مهم این تحول، موضوع کربن‌زدایی و توسعه آلومینیوم سبز است. صنعت آلومینیوم جهانی تحت فشار فزاینده‌ای برای کاهش انتشار کربن قرار دارد و نوع منبع انرژی مورد استفاده در فرآیند ذوب، به یکی از مهم‌ترین معیارهای رقابت در بازار جهانی تبدیل شده است.

امارات طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در حوزه انرژی خورشیدی و پروژه‌های کم‌کربن انجام داده و تلاش کرده است جایگاه خود را در بازار آلومینیوم سبز تقویت کند. برخی کارشناسان معتقدند افزایش درآمدهای نفتی ناشی از آزادی عمل بیشتر در تولید انرژی، می‌تواند منابع مالی لازم برای توسعه زیرساخت‌های انرژی‌های تجدیدپذیر را فراهم کند و در نهایت به توسعه تولید آلومینیوم کم‌کربن منجر شود.

در مقابل، گروهی دیگر هشدار می‌دهند که افزایش وابستگی به تولید نفت و گاز ممکن است روند گذار انرژی را کندتر کند و وابستگی صنایع امارات به سوخت‌های فسیلی را افزایش دهد. به اعتقاد تحلیلگران، مسیر آینده سیاست انرژی امارات تاثیر مستقیمی بر جایگاه این کشور در زنجیره تامین جهانی آلومینیوم خواهد داشت.

بازار جهانی آلومینیوم در سال‌های اخیر به شدت تحت تاثیر بحران انرژی، جنگ‌ها و محدودیت‌های تجاری قرار گرفته است. افزایش هزینه برق در اروپا، کاهش تولید برخی کارخانه‌های ذوب و محدودیت صادرات مواد اولیه، شرایط بازار را پیچیده‌تر کرده و بسیاری از مصرف‌کنندگان صنعتی را به سمت تامین‌کنندگان خاورمیانه سوق داده است. در چنین شرایطی، امارات تلاش می‌کند از موقعیت جغرافیایی، زیرساخت‌های صنعتی و منابع انرژی خود برای تثبیت جایگاهش در تجارت جهانی آلومینیوم استفاده کند.

در مجموع، کارشناسان تاکید می‌کنند خروج امارات از اوپک را نباید صرفا یک تصمیم نفتی تلقی کرد؛ بلکه این اقدام بخشی از تغییر اولویت‌های اقتصادی این کشور و حرکت به سمت تقویت صنایع پیشرفته و انرژی‌بر محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، صنعت آلومینیوم می‌تواند یکی از مهم‌ترین برندگان این تغییر راهبردی باشد؛ البته مشروط بر آنکه امارات بتواند از درآمدهای انرژی برای ایجاد زیرساخت‌های پایدار، رقابتی و کم‌کربن استفاده کند.

به گزارش یورونیوز (Euronews)، بسیاری از تحلیلگران بازار انرژی معتقدند تصمیم امارات برای خروج از اوپک می‌تواند آغازگر مرحله جدیدی از رقابت میان کشورهای تولیدکننده انرژی در خاورمیانه باشد؛ مرحله‌ای که در آن، صنایع پایین‌دستی و فلزات استراتژیک مانند آلومینیوم، بیش از گذشته در مرکز سیاست‌گذاری اقتصادی و ژئوپلیتیکی قرار خواهند گرفت.

منبع:‌ فلزات آنلاین