مدیران کارخانه آلومینیوم اراک که بیش از ۱۶ هزار نفر را زیربال و پر این کارخانه شاغل کرده‌اند، ۴ سال است در مسیر دادگاه به کارخانه در حال رفت و آمد هستند.
>
به شایعه آلایندگی آلومینیوم اراک همچنان دامن زده می‌شود
اگرچه دادگاه نیز با استفاده از اسناد موجود و بررسی‌های کارشناسی انجام شده از سوی مقام قضایی دست رد به تمام اتهاماتی زده است که این کارخانه را آلاینده معرفی کرده‌اند، ایرالکو هنوز با مسئله تعطیل شدن یا نشدن دست و پنجه نرم می‌کند.
این در حالی است که تمام مسئولان استان و مدیران کارخانه ایرالکو به روند تعویض دیگ‌هایی که باعث آلودگی می‌شوند تاکید کرده و حتی سرمایه‌گذاری‌های لازم برای این امر انجام و بخش‌هایی از آن عملیاتی شده است. اما با وجود تاکید دولت بر ایجاد اشتغال و نیاز کشور به رونق صنعت، برخی هدف خود مبنی بر تعطیلی کارخانه را دنبال می‌کنند و پیشنهادی نیز برای خانه نشین نشدن هزاران نیروی کار این کارخانه ارائه نکرده‌اند. امری که به نظر می‌رسد با جمع کردن بساط دودکش‌های کارخانه آلومینیوم، اشک در چشمان کارگران این کارخانه جمع می‌کند که هریک نان‌آور خانواده‌ای هستند.
اجرای مصوبه دولت درباره شرکت ایرالکو
هفته گذشته گزارش شد که سرپرست استانداری مرکزی اجرایی شدن مصوبه دولت و کارگروه کاهش آلودگی درباره شرکت ایرالکو را الزامی دانسته و گفته است: هیچ توجیهی در این زمینه قابل پذیرش نیست.
شکرالله حسن بیگی چندی پیش در نشست کارگروه کاهش آلودگی هوای اراک اظهار کرد: این بحث با جدیت پیگیری می‌شود و هفته آینده کمیته کارشناسی با اعضای سازمان صنعت، معدن و تجارت، بازرسی کل کشور، محیط‌زیست و فرماندار اراک با ریاست معاون عمرانی استانداری تشکیل و تکالیف زمین مانده در قبال مهار آلایندگی هوا در این شرکت را به صورت دقیق مورد بررسی قرار می‌دهند.
وی بیان کرد: ما نمی‌خواهیم شرکت آلومینیوم بسته شود اما داشتن هوای پاک و بدون آلودگی نیز حق مردم اراک است.
سرپرست استانداری مرکزی ادامه داد: در صورتی که نتوانیم در این کار گروه مطالبات مردم را پیگیری کنیم، گزینه بعدی در این امر تصمیم‌سازی شورای تامین استان است. حسن بیگی عنوان کرد: اگر روزی به این نتیجه برسیم که نمی‌توان در زمینه اجرای تعهدات آلایندگی هوا کاری انجام داد، این مسئله را صادقانه به مردم گزارش می‌دهیم.
تعطیلی چاره کار نیست
نماینده مردم اراک در خانه ملت با بیان اینکه یکی از راه‌های مقابله با آلودگی هوای استان مرکزی احداث خط مترو و همچنین استفاده از وسایل نقلیه عمومی است، اظهار کرد: در رابطه با صنایع استان که دارای آلایندگی هستند دولت کمک‌های لازم را برای انتقال آنها به خارج از شهر انجام دهد.
محمدحسین آصفری با اشاره به اینکه تعطیل‌کردن یک کارخانه نمی‌تواند چاره‌ای برای کاهش آلودگی به همراه داشته باشد، افزود: این امر نه‌تنها راهکار خوبی نیست بلکه مشکلی برای استان که همان معضل بیکاری است را به همراه خواهد آورد. در این رابطه باید با برنامه‌ریزی‌های صحیح صنایع آلاینده به بیرون از شهر و فاصله ۳۰ کیلومتری منتقل شوند.
آلودگی کارخانه ایرالکو کم می‌شود
در همین حال رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان مرکزی درباره کارخانه آلومینیوم‌سازی اراک، اظهار کرد: این کارخانه با دارا بودن ۴ هزار نیروی شاغل به صورت مستقیم و در حدود ۱۲ هزار نفر به صورت غیرمستقیم یکی از بزرگترین کارخانه‌هایی است که در امر اشتغال در کشور مشغول به فعالیت است.
علیرضا زاوشی با بیان اینکه کارخانه ایرالکو اراک با تولید سالانه ۱۸۰ هزار تن شمش آلومینیوم نیمی از تولید این فلز در کشور را به خود اختصاص داده است، افزود: بسیاری از صنایع و کارخانه‌های کشور که تولید آنها به آلومینیوم وابسته است از طریق این کارخانه تغذیه می‌شوند. البته علاوه بر این مقادیر زیادی از تولیدات این کارخانه در بازار بورس به فروش می‌رسد تا اقتصاد کشور و استان مرکزی رونق بگیرد.
وی درباره آلایندگی کارخانه آلومینیوم اراک اظهار کرد: تمامی مسئولان استان و کارخانه تلاش خود را در این زمینه انجام داده‌اند تا میزان آلایندگی کارخانه را به پایین‌ترین سطح ممکن برسانند. براساس مصوباتی قرار بر این شد که سازمان محیط‌زیست احیای کارخانه آلومینیوم را بر عهده بگیرد. براین اساس ۲ مصوبه اعلام شد؛ یکی اینکه بخش قدیمی که دارای آلایندگی است جمع‌آوری و خط جدیدی جایگزین آن شود و دیگر اینکه خط قدیم جای خود باشد و تنها دیگ‌های قدیمی تعویض شده، ولی بخش «آند» آن به بیرون از شهر منتقل شود.
وی با اشاره به اینکه ۷۲ دیگ قدیمی که آلایندگی زیادی بر اثر فرسودگی ایجاد می‌کرند جمع‌آوری و دیگ‌های جدید نصب شده است، افزود: این دیگ‌ها وارد خط تولید شده و در حال بهره‌برداری است. بخش دوم نیز با برنامه‌ریزی‌هایی که در زمینه آن انجام شده در حال جمع بندی نهایی است که تا پایان شهریور ۹۴ با نصب و راه‌اندازی خط تولید آن به بهره‌برداری خواهد رسید.
زاوشی اظهار امیدواری کرد که با اجرای طرح‌های برنامه‌ریزی شده برای احیای کارخانه ایرالکو در ۲ سال آینده تمام بخش‌های فرسوده کارخانه که باعث آلودگی و آلایندگی می‌شد جمع‌آوری و با تایید سازمان محیط‌زیست آلودگی آن به پایین‌ترین حد ممکن برسد تا روند تولید با قدرت ادامه پیدا کند.
وی با بیان اینکه در برآورد سرمایه‌گذاری در کارخانه آلومینیوم اراک برای احیای بخش‌های فرسوده برای هر دیگ رقمی در حدود یک میلیارد تومان در نظر گرفته شده است که با توجه به میزان تعداد آنها و هزینه‌های جانبی آن رقم مشخصی نمی‌توان برای آن اعلام کرد، گفت: البته امیدواریم با تلاش مسئولان در بخش‌های مختلف استان برای بازسازی و احیای دوباره این کارخانه تمام تلاش‌ها انجام شود تا از به تعطیلی کشیده‌شدن این کارخانه جلوگیری شود.
آلاینده نبودن ایرالکو ثابت شده است
رئیس هیات‌مدیره ایرالکو با بیان اینکه کارخانه آلومینیوم اراک سالانه در حدود ۱۸۵ هزار تن انواع مختلف آلومینیوم تولید می‌کند، اظهار کرد: محصولات تولیدی این کارخانه با توجه به اینکه صنایع داخلی را مورد حمایت قرار می‌دهد تنها بنا بر نیاز ارزی به کشورهای خارجی از جمله چین و هندوستان در آسیا و همچنین کشورهای اروپایی صادر می‌شود.
داریوش پاک‌بین با اشاره به اینکه ۲ کارخانه بزرگ ایرالکو و المهدی نیاز ۸۵ تا ۹۰ درصدی بازار داخلی را تامین می‌کنند، افزود: این کارخانه به صورت مستقیم و غیرمستقیم برای هزاران نفر اشتغال ایجاد کرده است.
وی با بیان اینکه این کارخانه هیچ‌گونه آلودگی برای استان ندارد، گفت: در رابطه با شکایت سازمان محیط‌زیست که طرح دعوی در زمینه آلایندگی کارخانه آلومینیوم اراک را به دادگاه ارائه کرده بود در پایان سال ۹۳ با مستندسازی که شد، دادگاه رای به آلاینده‌نبودن ایرالکو صادر کرد.
وی با اشاره به اینکه این رای بنا به گزارش‌های ارسالی از طرف دانشگاه‌های بزرگ صنعتی کشور مانند دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران، دانشگاه پلی‌تکنیک و همچنین کارشناسان محیط‌زیست صادر و ابلاغ شده است، افزود: وقتی که مرجع قانونی کشور می‌گوید کارخانه آلومینیوم اراک آلاینده نیست به این معنی است که این کارخانه بیش از حد مجاز آلودگی ندارد.
پاک‌بین با اعلام اینکه ما به دنبال اجرای طرح صنعت سبز در کارخانه آلومینیوم هستیم، می‌گوید: به دنبال این هستیم که این میزان از آلایندگی مجازی هم که در داخل کارخانه وجود دارد را کاهش دهیم و امیدواریم نخستین کارخانه آلومینیوم در کشور باشیم که به صورت صنعت سبز به کار خود ادامه می‌دهیم.
رئیس هیات‌مدیره ایرالکو با تاکید بر اینکه در کشور برای تولید هر شغل دولت باید در حدود ۱۵۰ میلیون تومان هزینه صرف کند در رابطه با اینکه به تعطیلی کشاندن کارخانه‌ای که برای بیش از ۱۶ هزار نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم شغل ایجاد کرده است چه فاجعه‌ای می‌تواند به همراه بیاورد، گفت: در حالی که دولت تمام تلاش خود را برای بر طرف کردن معضل بیکاری در کشور انجام می‌دهد آیا به تعطیلی کشاندن کارخانه آلومینیوم‌سازی اراک کار درستی است؟
وی در ادامه افزود: آلومینیوم فلزی است که در صنایع مادر و امر تولید کاربرد فراوانی دارد و اینکه به بهانه آلایندگی و ایجاد آلودگی برای محیط زیست آن را تعطیل کنند تنها به اقتصاد کشور لطمه وارد می‌کند و باعث می‌شود در زمینه آلومینیوم به جای تولید به واردکننده این فلز تبدیل شویم.
ایرالکو در راستای کاهش آلودگی گام برمی‌دارد
مدیرعامل و عضو هیات‌مدیره ایرالکو (شرکت آلومینیوم ایران) نیز از اقدامات موثر این شرکت در زمینه بهبود مسائل زیست محیطی خبر داد و افزود: سهم 0.7 درصدی دو شرکت اصلی تولید آلومینیوم در ایران (المهدی و ایرالکو) سهم بسیار ناچیزی از تولید سالانه جهانی این فلز استراتژیک است. وی همچنین گفت: نباید بیش از این از قافله پرشتاب توسعه صنعت آلومینیوم در منطقه و جهان عقب بمانیم.
حمیدرضا بادکوبه هزاوه با اشاره به اقدامات شرکت در زمینه بهبود مسائل زیست‌محیطی گفت: راه‌اندازی اتوماسیون خطوط قدیم تولید با مشارکت چینی‌ها جزو اقدامات موثر این طرح بوده است به طوری که در ۶ ماه اول سال ۹۳، ۷۵ دیگ اتوماسیون و ۷۵ دیگ دیگر از مدار تولید خارج شدند. در مجموع۱۴۰ دیگ برای اتوماسیون فعال شده که منجربه تولید ۱۸۲ هزار تن آلومینیوم در سال گذشته شده است.
وی میزان تولید آلومینیوم المهدی را در سال گذشته ۱۷۲ هزار تن عنوان و اظهار کرد: با توجه به اینکه ایرالکو برنامه‌های زیست‌محیطی را در برنامه‌های کاری خود قرار داده است، اما با این وجود توانست سود ۱۰۸ میلیاردی داشته باشد.
بادکوبه اقدامات دیگر ایرالکو را در رابطه با مسائل زیست محیطی نصب ۳ آنالیزور اچ‌اف روی ۳ دودکش کارگاه احیای جدید برشمرد و افزود: از این طریق میزان آلایندگی کارخانه مورد ارزیابی دقیق قرارمی‌گیرد و اگر میزان آلایندگی خارج از حد معمول باشد به سرعت مشکل ایجادشده برطرف می‌شود.
نکته قابل توجه اینکه پیگیری‌های انجام شده برای دریافت نظرات مسئولان سازمان محیط زیست استان مرکزی در رابطه با کارخانه آلومینیوم اراک به نتیجه نرسید.
