بازار داخلي آلومينيوم تحت فشار چه عواملي ركود كرده است؟
به گزارش خبرگزاري باشگاه آلومينيوم، بازار داخلي آلومينيوم طي هفته‌هاي اخير با ركود روبه‌رو بوده است. با توجه به نوسانات اخير قيمت آلومينيوم در جهان، به‌نظر مي‌رسد كه بازار داخلي اندكي "سردرگم" است و لذا با وجود اين معضل در بازار، سرمايه‌گذاران ديگر تمايلي سرمايه‌گذاري ندارند.
بسياري از دست‌اندركاران صنعت آلومينيوم معتقدند كه مهم‌ترين پارامتر مؤثر بر سردرگمي و بي‌ثباتي در بازار، عدم پرداخت به موقع بدهي‌هاي شركت‌هاي دولتي است. شركت‌هايي نظير ساپكو يا مگاموتور كه قراردادهاي بلندمدت با صنايع پايين‌دستي آلومينيوم دارند، بدهي‌هاي خود را پرداخت نمي‌كنند. اين بدهي در برخي از شركت‌ها ميلياردي است كه درواقع پيكرة صنعت را به تزلزل در مي‌آورد. اين مسأله زنجيروار ادامه دارد به‌طوري‌كه از شركتي نظير ساپكو آغاز مي‌شود و به قطعه‌ساز و سپس ريخته‌گر و نهايتاً شمش‌ريز منتهي مي‌شود. لذا در اين زنجيره، همگي با بدهي‌هاي كلاني روبرو هستند كه مهم‌ترين علت عدم ثبات در اين بازار محسوب مي‌گردد. اين معضل تنها شامل حال قطعه‌سازان نمي‌شود بلكه صنايعي نظير صنعت الكترونيك را نيز دربر گرفته است. شركتي نظير آلدا كه توليدكنندة دكل فشار قوي است قادر به پرداخت بدهي‌هاي خود به صنايع پايين‌دستي آلومينيوم نبوده كه علت عمدة آن عدم دريافت از سوي توانير است. بسياري از شركت‌هايي كه به‌عنوان زيرشاخه‌هاي توانير فعاليت مي‌كنند به‌علت عدم دريافت بدهي‌هاي خود از سوي اين شركت دولتي، قادر به تصفيه‌حساب با شركت‌هاي صنعتي (بالاخص در زمينة آلومينيوم) نمي‌باشند. لذا به‌گفتة بسياري از دست‌اندركاران بازار آلومينيوم، منشأ اصلي معضلات اخير شركت‌هاي دولتي هستند كه ناآرامي‌هاي وسيعي را در اين بازار به‌وجود آورده‌اند.
يكي از صنايع وابسته به صنعت آلومينيوم، صنايع نظامي است. اين بخش صنعتي كه در گذشته يكي از عاملين رونق بازار آلومينيوم بود، امروزه بدهي زيادي به اين صنعت دارد. در حال حاضر رقابت جهت عقد قرارداد با صنايع نظامي در ميان صنايع آلومينيوم از ميان رفته و شركت‌هايي كه تاكنون قراردادي داشته‌اند، به‌دنبال وصول بدهي و يا به‌نحوي فسخ قرارداد خود مي‌باشند.
از ديگر عوامل مؤثر برروي بازار آلومينيوم، بحث تحريم است. به‌علت تحريم‌هاي اعمال‌شده، كشورهايي نظير آلمان كه در گذشته قراردادهاي بلندمدت با ايران داشته‌اند، ديگر قطعه‌اي به ایران ارسال نمي‌نمايند. لذا شركت‌هايي نظير ايران‌خودرو ديزل كه تاكنون از قطعات خارجي استفاده مي‌كرد، ديگر قادر به تحويل جنس نيست و با بدهي روبه‌رو شده است. بدهي اين شركت همانطوركه ذكر شد، به‌طور زنجيروار برروي شركت‌هاي آلومينيوم زيرمجموعة آن، تأثير منفي گذاشته است.
به‌گفتة بسياري از كارشناسان بازار، عدم وجود نقدينگي نيز، مشكل بزرگي در بازار آلومينيوم محسوب مي‌گردد. يك سر اين معضل بازهم به مسأله تحريم باز مي‌گردد به‌طوري‌كه از بسياري از شركت‌ها از ترس تحريم، قبل از عيد تمامي نقدينگي خود را خريد كرده و انبارهاي خود را پر كرده‌اند. لذا در بازار نقدينگي جهت خريد وجود ندارد. درواقع "انبارها پر است اما پولي وجود ندارد".
به‌جز نقدينگي و بدهي، مسأله ديگري نيز بازار آلومينيوم داخل را تهديد مي‌كند و آن "خريد خارجي" است. با توجه به اينكه اروپا و آمريكا ما را تحريم كرده‌اند، اكثر شركت‌ها بالاجبار مايحتاج خود را از چين وارد مي‌كنند. چين هم از اين شرايط سوء‌استفاده كرده و جنس نامرغوب به شركت‌هاي ايراني مي‌فروشد كه خود ضربه‌اي بزرگ بر پيكرة صنعت آلومينيوم است. تعداد اندكي از شركت‌ها شمش موردنياز خود را از تاجيكستان و قزاقستان تهيه مي‌كنند لكن اين مسأله نيز با مشكل مواجه شده است. يكي از مهم‌ترين معضلاتي كه در اين رابطه وجود دارد، دو نرخي بودن ارز است. اين مسأله سد بزرگي دربرابر تجارت محسوب مي‌گردد كه مي‌بايست به‌دنبال راه حل آن بود.
به گزارش باشگاه آلومينيوم، متأسفانه طي هفته‌هاي جاري آمار چك برگشتي در بازار بالا رفته است. اين معضل تاكنون بي‌سابقه بوده و عمدتاً به موارد ذكرشده باز مي‌گردد. حتي زماني‌كه قيمت آلومينيوم به 2700 دلار رسيد، بازهم به‌علت عدم پرداخت از جانب شركت‌هاي دولتي، آمار چك برگشتي بالا بوده است.
به‌نظر مي‌رسد كه افزايش قيمت آلومينيوم در بورس‌فلزات‌لندن، تنها عامل كمك به اين بازار نباشد بلكه مسائل اقتصادي داخلي خود تيشه به ريشة اين صنعت مي‌زند و تا زماني‌كه بحران اقتصادي داخلي به‌همراه حجم بالاي بدهي‌ها، لاينحل باشد، اميدي به تغيير شرايط وجود ندارد!!!
