در اوخر سال ۱۴۰۳ پس از نابسامانیها و جهشهای ارزی که منجر به افزایش قیمت فلزات و رقابتهای کاذب در تالار آلومینیوم شد و تعدد نرخهای ارز از نیما و سنا و متشکل ارزی و آزاد و.. سردر گمی زیادی برای فعالان صنعت ایجاد کرده بود. سندیکای صنایع آلومینیوم با برگزاری نشست و جلسات کارشناسی با مدیران شرکتهای عرضه کننده و همراهی این شرکتها مقرر شد به منظور ساماندهی وضعیت عرضه و قیمتها و جلوگیری از خام فروشی و صادرات توسط بازرگانان، مبنای نرخ ارز مورد محاسبه در فرمول قیمت به نرخ ارز آزاد تغییر یابد. این موضوع در زمانخود که بالغ بر ۱۰ ماه اجرایی شد، تدوام عرضه و آرامش بازار را به همراه داشت و مسکنی بود بر التهاب بازار آلومینیوم.
اگر چه برخی فعالان صنعت معتقد بودند با توجه به استفاده اسملترها از برق یارانهای و پرداخت هزینههای دستمزد و حقوق به ریال، لزومی ندارد قیمت محصول نهایی بهطور کامل بر اساس دلار آزاد محاسبه شود. به اعتقاد این گروه، تنها بخشی از قیمت که مربوط به مواد اولیه وارداتی است باید دلاری محاسبه شود. همچنین در مواردی که تولیدکنندگان از ارز دولتی یا مبادلهای استفاده میکنند اما محصول خود را با نرخ دلار آزاد به صنایع پاییندستی میفروختند، این موضوع نوعی اجحاف در حق مصرفکنندگان داخلی تلقی میشد.
پس از جلساتی که تولیدکنندگان و سندیکای صنایع آلومینیوم با وزارتخانهها از جمله وزارت صمت و بورس کالا داشتند مقرر شد تا در راستای همراهی با وضعیت تولید و وضعیت نقدینگی و با توجه به اینکه شرکتهای اسملتر عمده صادرات خود را در قالب تهاتر انجام میدهند مبنای نرخ قیمت گذاری به مبنای نرخ تالار دوم تغییر یابد.
این موضوع همزمان شد با جنگهای تحمیلی و جنگ رمضان که اجرای این طرح را با تاخیر مواجه کرد.
اما از ابتدای سال جاری با دستور العمل وزارت صمت در عرضه و قیمتگذاریها، عملا نرخ ارز تالار دوم جایگزین ارز آزاد در فرمول قیمت گذاری آلومینیوم شد و عرضهها از ابتدای امسال بر این اساس صورت گرفته است.
اما اکنون پس از یک دوره آرامش نسبی در بازار عرضه و تقاضای آلومینیوم، این هفته با شروع جهشهای ارزی؛ دوباره پای سودجویان به بازار آلومینیوم باز شده است و با روایت شایعاتی مبنی بر برگشت نرخ ارز آزاد به فرمول قیمتگذاری و همچنین القای کمبود تصنعی، سعی در ایجاد التهاب در بازار آلومینیوم دارند.
این شایعات موجب سردرگمی فروشندگان و خریداران شده و عملا در این شرایط بحرانی و جنگ نظامی و اقتصادی، قدرت تصمیم گیری و تولید را از مدیران سلب مینماید.
جهت اطلاع نرخ دلار بازار آزاد هیچگاه توسط دولت مورد تایید نبوده و نمیتواند مبنای محاسبات قرار بگیرد. شرکتهای اسملتر نیز هیچ وقت از دلار آزاد برای خریدهای خود استفاده نمیکنند. این شرکتها در گذشته یا از دلار نیمایی بهرهمند میشدند و یا هم اکنون از دلار ارز مبادلهای و یا تالار دوم استفاده مینمایند و یا اینکه مواد اولیه مورد نیاز خود را با شمش آلومینیوم تهاتر مینمایند و بقیه مخارج نیز به ریال است بنابراین ارز آزاد هرگز نمیتواند مبنا قرار بگیرد.
امیدواریم سندیکای صنایع آلومینیوم با تدبیری که در نظر خواهد گرفت موضع خود را به وزارتخانه و بورس اعلام نماید و از سودجویی گروهی که بازار را متشنج میکنند جلوگیری نماید. چراکه صنایع پایین دستی هم اکنون نیز با حداقل ظرفیت در حال کار هستند و با تلنگری به ناچار تعطیل خواهند شد و گروه جدیدی به گروه بیکاران جامعه اضافه خواهد شد.
