افزایش تنشها در خاورمیانه و تهاجم آمریکا و اسرائیل بهایران و پاسخ متقابل ما ، بازارهای جهانی نفت و فلزات را بهشدت تحتتاثیر قرار دادهاست. قیمت نفتخام برنت به بالاترین سطح خود از ماه ژوئن ۲۰۲۲ رسیده و در پی اختلالات ناشی از کاهش تولید در کشورهای خاورمیانه و مسدودشدن تنگههرمز، نگرانیها از کاهش عرضه جهانی تشدید شدهاست. این تحولات همچنین بر بازارهای فلزات تاثیر گذاشته و قیمتهای آلومینیوم و فولاد را به بالاترین سطح در سالهای اخیر رساندهاست. پیشبینی میشود که ادامه این بحران میتواند به افزایش تورم جهانی و رکود اقتصادی منجر شود.
وضعیت فعلی بازارهای جهانی نفت و فلزات، تحتتاثیر تحولات جدی در خاورمیانه و تنشهای نظامی بین ایران و آمریکا قرار دارد. در شرایطی که این درگیری وارد دومین هفته خود شدهاست، تاثیرات اقتصادی آن بهسرعت در حال گسترش است. قیمت نفتخام برنت در روز دوشنبه نهم ماه مارس با افزایش چشمگیر ۲۴درصدی به بالای ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید. این جهش ناگهانی، بزرگترین افزایش روزانه از آوریل۲۰۲۰ است و بالاترین سطح قیمت از ژوئن۲۰۲۲ را بهثبت رساندهاست. دلیل اصلی این افزایش، اختلالات جدی در تامین نفت از کشورهای خاورمیانه بهویژه عراق، کویت، اماراتمتحدهعربی و ایران است. عراق که ازجمله بزرگترین تولیدکنندگان نفتخام در جهان است، پس از آغاز درگیریها در منطقه، تولید نفت خود را از ۴.۳میلیون بشکه در روز به ۱.۳میلیون بشکه کاهش داد که بهمعنای ازدسترفتن بخش بزرگی از عرضه جهانی نفت است.
همچنین اختلالات در تنگههرمز که یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت به بازارهای جهانی است، باعث افزایش نگرانیها از ادامه مسدودشدن این مسیر و کاهش عرضه جهانی شدهاست. ایران که بهطور گسترده به تهدید کشتیها در این تنگه ادامه میدهد، عملا بخش قابلتوجهی از عرضه جهانی نفتخام را متوقف کردهاست. برخی منابع صنعتی پیشبینی میکنند که تولید کشورهای دیگری مانند عربستانسعودی و اماراتمتحدهعربی نیز بهدلیل محدودیتهای ذخیرهسازی و کاهش تقاضا ممکن است تحتفشار قرار گیرد. این تحولات، همزمان با نگرانیهای فزاینده در مورد تورم جهانی و رکود اقتصادی، چشمانداز سیاستهای پولی فدرالرزرو را پیچیده کردهاست. افزایش قیمت انرژی میتواند انتظارات برای کاهش نرخ بهره را کاهش داده و فشارهایی به اقتصاد جهانی وارد کند، در نتیجه انتظار میرود که در آینده نزدیک، سیاستهای فدرالرزرو به سمت حفظ نرخ بهره بالا حرکت کند تا از فشار تورمی جلوگیری کند.
آلومینیوم سقف قیمت چهارساله را شکست
قیمت آتی آلومینیوم در بورس فلزات لندن در ماه مارس به ۳۳۵۰دلار به ازای هر تن رسید که بالاترین قیمت در چهار سالگذشته است. این افزایش چشمگیر در پی وقوع جنگ در خاورمیانه و تشدید بحران تامین مواد اولیه در سطح جهانی صورتگرفت. تنش گسترده در خاورمیانه و درگیرشدن اهدافی در کشورهای شورای همکاری خلیجفارس، باعث شد تولیدکنندگان بزرگ آلومینیوم فعالیتهای تصفیه آلومینیوم خود را متوقف کنند و خطر تعلیق عملیات در منطقهای که ۱۰درصد از عرضه جهانی آلومینیوم را تامین میکند، بهوجود آید.
قطر فعالیتهای آلومینیوم خود را با شرکت Norsk Hydro در این کشور متوقف کرد و شرکت آلومینیوم بحرین(آلبا) نیز اعلام وضعیت اضطراری کرد. علاوهبر این، انبارهای آلومینیوم بهدلیل حملات به کشتیهای باری که از تنگههرمز عبور میکردند، از دسترس مشتریان خود دور شدند. در سایر نقاط جهان، پیشبینی میشود که تولید آلومینیوم در چین در سالجاری متوقف شود، چراکه این کشور به سقف تولید ۴۵میلیون تن در سال۲۰۲۵ دست یافتهاست. این اقدام مطابق با هدف دولت چین برای محدودکردن مازاد ظرفیت در بخشهای تولیدی کلیدی است، درحالیکه کارخانههای ذوب آلومینیوم در اندونزی با چالشهای ساخت کارخانههای جدید بهدلیل هزینههای بالای انرژی و ریسکهای مقرراتی محلی مواجه هستند.
این تحولات در حالی رخ میدهند که موجودیها در بورس فلزات لندن(LME) و بورسکالای نیویورک(COMEX) نزدیک به پایینترین سطحهای تاریخی خود قرار دارند. درخصوص فولاد نیز چین که بزرگترین تولیدکننده فولاد در جهان شناخته میشود، در تلاش است تا ظرفیتهای اضافی تولید فولاد خود را کاهش دهد تا از تولید بیش از حد و در نتیجه کاهش قیمتها جلوگیری کند. از طرف دیگر، صادرات فولاد از چین بهدلیل سیاستهای حمایتگرایانه در کشورهای دیگر با محدودیتهایی روبهرو است که میتواند فشار بیشتری به تولیدکنندگان داخلی این کشور وارد کند. این مسائل ممکن است به افزایش قیمت فولاد و مواد اولیه ساخت آن مانند سنگآهن منجر شود.
